Meclise Gelmesi Beklenen 8. Yargı Paketinde Neler Var?

Adalet Bakanı tarafından yapılan açıklama larda ; Toplumda beklenen af beklentisinin aksine infaz yasasında yapılacak düzenlemeler ile oluşan cezasızlık algısının kırılması için 5 yılın altında ceza alanların bile belli bir süre cezaevine gireceği planlanmaktadır.

➡️ 2 yıl altı cezalar da bundan sonra hapis yatacak.

➡️ 1 ay hapis cezası bile alan 12 gün cezaevinde kalacak.

➡️ 2 yıl hapis cezası alan 9,5 ay cezaevinde kalacak.

➡️ Hakaret ve tehdit suçunda asgari 1 gün hapis cezası düşünülüyor.

➡️ Çift mükerrir infaz sistemi 3/4 e çekiliyor.
➡️ Uzlaşma mağdur ve sanık uzlaşma talebine karşı cevap verme süresi 3 günden 7 güne çıkartılıyor.
➡️ TCK 125 maddesinin ikinci fıkrası için uzlaştırmaya gidilemez ibaresi getiriliyor.
➡️ HAGB için itiraz kanun yolu açılıyor.
➡️5237 sayılı kanunun 52. Maddesi uyarınca Adlı para cezasının günlük infazı 100 liraya çıkarılıyor.

Sosyal medya üzerinden işlenen hakaret suçları

Sosyal medya üzerinden işlenen ve TCK 125-2 madde kapsamında değerlendirilen hakaret suçlarında yönünden büyük değişikliğe gidiliyor.

Yasa teklifinin kabulü ve yasalaşması ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 108. maddesinin 2. fıkrası ile 3. fıkrasında değişikliğe gidilmesi öngörülmüştür. Buna göre Yasa’nın 108. maddesinin 3. fıkrasından; “hükümlü koşullu salıverilmez” cümlesi çıkarılarak “birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır. Ancak, süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır.” cümlesi eklenmek suretiyle ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejiminde koşullu salıverilmenin, Yasa’nın 108. maddesinde düzenlendiği hâli ile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz yılının, müebbet hapis cezasının otuzüç yılının, birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılının cezaevlerinde iyi hâlli olarak geçirilmiş olması hâlinde mümkün olması sağlanacaktır. Süreli hapis cezalarında ise ikinci kez mükerrirlerin koşullu salıverilme süresi 3/4 olarak olarak belirlenecektir.

Hakaret Suçu Uzlaşma Kapsamından Çıkarılıp Ön Ödeme Kapsamına Alınıyor.

• Yeni yargı paketi ile, önödeme açısından ödenecek parasal değerin tespitinde her bir gün için öngörülen 30 TL’lik miktar, 100 TL’ye çıkarılmaktadır (TCK m. 75/1-b)

Soruşturulması şikayete tabi olan hakaret suçunda şikayet süresinin suç tarihinden itibaren 1 yılı geçemeyecek.

Yeni yargı paketi ile, soruşturulması şikayete tabi olan hakaret suçunda şikayet süresinin suç tarihinden itibaren 1 yılı geçemeyeceği öngörülmektedir. Buna göre, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde kullanılması gereken şikayet hakkının, her halükarda suç tarihinden itibaren 1 yıl içinde kullanılması gerektiği kabul edilerek, fiili veya faili öğrenmemiş veya geç öğrenmiş olsa bile 1 yıl işinde gerçekleşmeyen şikayetler sonuç doğurmayacaktır.

İstinaf Süresi 2 haftaya çıkarılılacak

Yeni yargı paketi ile, istinaf süresi 2 haftaya çıkarılmakta ve sürenin hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren başlayacağı öngörülmektedir.

İstinaf istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır; beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkime onaylattırılır. Tutuklu sanık hakkında 263.madde hükmü saklıdır.

Hem istinaf ve hem de temyiz süreleri 01.04.2024 tarihinden sonra gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta olarak belirlenecektir.

01.04.2024’e kadar süre tutum ve 1 haftalık istinaf süresi uygulaması devam edecek.

HAGB’te yapılan değişiklikler

➡️ Sanığın kabul şartı kaldırılıyor.
➡️ HAGB kararı istinafa tabi olacak.
➡️ HAGB açıklanması kararı itiraza tabi,
➡️ HAGB içindeki Müsadere kararı icra edilebilecek.

Beraat veya Takipsizlik Halinde Tazminat

Yeni Yargı Paketinde,
beraat veya takipsizlik halinde,
sadece haksız tutukluluk değil,
adli kontrol ve ev hapsi için de  tazminat öngörülüyor. Devletin ödenen tazminatta -uygulanmasa da- hakim ve savcılara rücû edeceği düzenlemesi ise devam ediyor.

Ağır ceza mahkemelerinin Tazminat verdiği 141/1 (e) ve (f) maddeleri ile yeni eklenen (I) bendine dayanan tazminat davaları komisyona devrediliyor.

01.04.2024’e kadar Ağır Ceza Mahkemeleri, sonra ise Komisyon yetkili.

147 / 153
MADDE 62
Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat istemine ilişkin usul ve
esaslar
MADDE 5/B - (1) 2 nci maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendi
uyarınca Komisyona müracaat, karar veya hükümlerin
kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde
karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde
yapılır.
(2) Ceza Muhakemesi Kanununun 142 nci maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca ağır ceza mahkemesinin görevi kapsamında
olmasına rağmen Komisyona yapılan istemler, ağır ceza
mahkemesine gönderilir. Komisyonun görev alanına giren ve
girmeyen istemler birlikte yapılmış ise Komisyon görev alanına
girmeyen istemleri ayırmak suretiyle ağır ceza mahkemesine
gönderir. Bu hallerde Komisyona yapılan istem tarihi esas alınır.
Komisyon ile ağır ceza mahkemesi arasında görev konusunda
anlaşmazlık çıkması halinde Komisyonun görevine giren işlerin
tespiti amacıyla ağır ceza mahkemesi veya Komisyon, kesin olarak
karar verilmek üzere Ankara Bölge Adliye Mahkemesine
başvurur.
(3) Komisyon, tazminat istemlerine ve tazminatın geri alınmasına
ilişkin yapacağı değerlendirmede Ceza Muhakemesi Kanununun
141 inci, 143 üncü ve 144 üncü maddelerini uygular.
(4) Komisyon tarafından verilen tazminatlarla ilgili olarak Ceza
Muhakemesi Kanununun 143 üncü maddesi uyarınca Cumhuriyet
savcısının tazminatın geri alınmasına ilişkin yazılı istemleri
Komisyona yapılır. 

148 / 153
(5) Bu madde uyarınca yapılacak müracaatlar hakkında 5 inci
maddenin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları ile 5/A maddesinin
ikinci ve üçüncü fıkraları uygulanır. 

Tazminat Komisyonu

140 / 153
(3) İdari nitelikteki soruşturmalardan kaynaklanan başvurular hakkında
bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
nedeniyle maddi ve manevi tazminat,
istemiyle Komisyona yapılan müracaatları da kapsar.
(4) İdari nitelikteki soruşturmalardan kaynaklanan başvurular hakkında
bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
ÇERÇEVE
MADDE 57- 6384 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasına “suretiyle,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesine yapılmış başvurulara ilişkin” ibaresi eklenmiş, ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna
göre teselsül ettirilmiştir.
“(3) Bu Kanun;
a) Ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar ile özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede
sonuçlandırılmadığı iddiasıyla manevi tazminat,
b) 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 142 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca koruma tedbirleri nedeniyle
maddi ve manevi tazminat,
istemiyle Komisyona yapılan müracaatları da kapsar.”
GEREKÇE
MADDE 57- Maddeyle, 6384 sayılı Kanunun “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde değişiklik yapmak suretiyle Komisyonun görev alanı
genişletilmektedir.
Anayasanın 148 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanunun 45 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının bir
başka ifadeyle kanunda öngörülmüş idarî ve adlî başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekmektedir. Bu düzenlemeler bireysel
başvurunun ikincil olma niteliğinin bir gereğidir. Ancak, makul sürede sonuçlandırılamayan yargısal süreçler sebebiyle oluşan manevi zararların
tazminine yönelik özel nitelikli idarî veya adlî herhangi bir başvuru yolu bulunmadığından bu tür zararların tazmini için doğrudan Anayasa
Mahkemesine başvuru yapılmaktadır.
Nitekim Anayasa Mahkemesi 5/7/2022 tarihli Nevriye Kuruç (Başvuru Numarası: 2021/58970) kararında; yapılan düzenlemelere rağmen
makul sürede yargılanma hakkına ilişkin olarak yapısal bir sorun bulunduğunu vurgulamış ve bu yapısal sorunun giderilmesi amacıyla makul
sürede yargılanma hakkının ihlali nedeniyle ortaya çıkacak zararların tazmin edilmesi için Anayasanın 40 ıncı maddesi gereğince bireysel
başvurudan önce etkili bir başvuru yolunun kurulması gerektiğini belirtmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmuş olanların
Komisyona yapacağı müracaatın şekli ve süresi
MADDE 5 – (1) Komisyona müracaat, Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesine başvuru tarihini ve numarasını gösteren resmi kayıt
kabul mektubu, başvuru formu ve diğer ilgili bilgi ve belgelerle birlikte, müracaat edenin kimlik bilgilerini içeren imzalı bir dilekçeyle yapılır.
(2) Başvuran, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay
içinde Komisyona müracaat edebilir. Bu süre içinde müracaatta
bulunmayanlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin münhasıran
iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması gerekçesine dayanan kabul
edilemezlik kararının kendilerine tebliğinden itibaren bir ay içinde de
Komisyona müracaat edebilirler.
(3) Cumhurbaşkanı kararıyla;
a) 2 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca Kanunun kapsamının
genişletilmesi,
b) 9 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca sürenin uzatılması,
durumunda müracaat hakkı kazananlar, bu haklarını Cumhurbaşkanı
kararının Resmî Gazete’de yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde
kullanabilirler.
(4) Müracaatın Cumhuriyet başsavcılıkları aracılığıyla da yapılması
mümkündür. Cumhuriyet başsavcılığı, müracaat evrakını derhal
Komisyona gönderir. Bu durumda Cumhuriyet başsavcılığına yapılan
müracaat tarihi esas alınır.
(5) Müracaat, elektronik ortamda da yapılabilir. Müracaatların
elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık
tarafından belirlenir.
(6) Müracaatlara ilişkin düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden,
yapılacak işlemler harçlardan müstesnadır.

Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla
yapılacak müracaatın şekli ve süresi
MADDE 5/A – (1) 2 nci maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendi
uyarınca Komisyona müracaat, soruşturma, kovuşturma veya
yargılama sürecinde ve en geç bunların kesin bir kararla
sonuçlandığının öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde yapılır.
Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde müracaat edemeyenler,
mazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş gün içinde ve
mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte müracaat edebilirler.
(2) Müracaatta bulunan kişinin dilekçesine, açık kimlik ve
adresini, zarara uğradığı işlemin ve zararın nitelik ve niceliğini
kaydetmesi ve bunların belgelerini eklemesi gereklidir.
(3) Komisyon, dilekçedeki bilgi ve belgelerin yetersizliği
durumunda eksikliğin bir ay içinde giderilmesini, aksi hâlde
istemin reddedileceğini ilgiliye bildirir. Dilekçedeki eksikliğin
süresinde tamamlanmaması halinde müracaat komisyonca redd olunur.