Meclise Sunulan 10. Yargı Paketi’nin Ayrıntıları

Kamuoyunda “10. Yargı Paketi” olarak bilinen Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Başkanlığı’na sunuldu.
Bu paketle Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda çeşitli kanunlarda değişiklikler yapılması hedefleniyor. İşte paketin ana başlıkları:

İcra ve İflas Kanunu’nda Değişiklikler

İstinaf ve temyiz başvurularında parasal sınırlar: Davanın açıldığı veya şikayet başvurusunun yapıldığı tarihteki parasal sınırlar esas alınacak.

Yeniden değerleme artışlarının etkisi: Bölge adliye mahkemesinin kaldırma veya Yargıtay’ın bozma kararları üzerine yeniden verilen kararlarda, ilk karar tarihinde geçerli olan parasal sınırlar esas alınacak.

Noterlik Kanunu’nda Değişiklikler

Disiplin cezaları: Noterlere, sıfat ve görevlerinin gereklerine uymayan hal ve hareketlerinin tespit edilmesi üzerine durumun niteliğine ve eylemin ağırlık derecesine göre uyarma, kınama, para cezası, geçici olarak işten çıkarma ve meslekten çıkarma gibi disiplin cezaları verilecek.

Cezalarda zamanaşımı: Disiplin soruşturması gerektiren eylemlerin öğrenilmesinden itibaren 3 yıl, eylemin işlendiği tarihten itibaren ise 5 yıl geçmesi halinde disiplin cezası verilemeyecek. Ceza soruşturması veya kovuşturması açılmışsa ceza kanunlarındaki zamanaşımı süreleri uygulanacak.

Eski cezaların etkisi: Herhangi bir disiplin cezası alan bir noterin, cezanın kesinleşmesinden itibaren 5 yıl içinde yeni bir disiplin cezası gerektiren fiil işlemesi halinde, öngörülen cezanın bir derece ağıırı uygulanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda Değişiklikler

Parasal sınırların belirlenmesi: Danıştay, idare ve vergi mahkemelerinde açılan davalarda ve istinaf/temyiz yolu açık olan kararlarda davanın açıldığı tarihteki parasal sınırlar esas alınacak.
Türk Ceza Kanunu’nda Değişiklikler

Suça teşebbüs: Teşebbüs halinde verilen süreli hapis cezalarının alt ve üst sınırları artırılıyor. Ağırlaştırılmış müebbet yerine 14 yıldan 21 yıla, müebbet yerine 10 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.

Kasten yaralama: Kasten yaralama suçuna ilişkin hapis cezası sürelerinde artışa gidiliyor. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek durumlarda alt sınır 6 aydan 1 yıl 6 aya yükseltiliyor. Kadına karşı işlenmesi halinde alt sınır 6 aydan 9 aya çıkarılıyor. Yaralamanın ağırlığına göre cezalar 3 yıldan 4 yıla, 5 yıldan 6 yıla ve 8 yıldan 9 yıla kadar artırılabilecek.

Kasten yaralama sonucunda ölüm: Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelirse, hapis cezası 10 yıldan 14 yıla kadar değiştiriliyor. Kemik kırılmasına neden olan yaralamada ölüm olursa alt sınır 12 yıldan 14 yıla çıkarılıyor.

Tehdit suçu: Tehdit suçuyla daha etkin mücadele edilmesi amacıyla alt sınırı 2 ay olacak. Tehdidin silahla, birden fazla kişiyle veya suç örgütlerinin korkutucu gücünden yararlanılarak işlenmesi halinde üst sınır 5 yıldan 7 yıla çıkarılıyor.

Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması: Ses ve gaz fişeği atabilen silahlar bu suç kapsamına alınıyor. Toplu halde bulunulan yerlerde işlenmesi halinde ceza yarıdan bir katına kadar artırılacak.

Trafik Güvenliği Düzenlemeleri

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma: Cezaların alt sınırı artırılıyor. Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle araç kullananlara verilecek hapis cezası alt sınırı 3 aydan 6 aya yükseltiliyor.

Ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi: Kara ulaşım aracının hareketini engelleyenlere 1 yıldan 3 yıla, deniz veya demir yolu aracı için 2 yıldan 5 yıla, hava aracı için 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da Değişiklikler

Çocuk hükümlüler: Çocuk kapalı ceza infaz kurumları tanımına çocuk hükümlüler de ekleniyor. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan çocuk hükümlüler doğrudan çocuk eğitimevlerinde cezalarını çekecekler.

Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik: Açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlülerin denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ilgili kurumda geçirmiş olması zorunlu hale getiriliyor.

İkinci defa tekerrür: İkinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlülere koşullu salıverilme imkanı getiriliyor. Süreli hapis cezaları için koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanacak.

Özel infaz düzenlemeleri: Kasten işlenen suçlarda toplam 3, taksirli suçlarda toplam 5 yıl veya daha az süreli hapis cezaları hafta sonları veya geceleri ceza infaz kurumlarında çektirilebilecek.

Konutta infaz: Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin mahkum oldukları toplam 3 yıl (yaşa göre artış gösteriyor, 80 yaşını bitirmiş kişiler için 6 yıla kadar) veya daha az süreli hapis cezasının konutta çektirilmesine karar verilebilecek. Ağır hastalığı veya engelliliği olan ve toplum güvenliği için tehlike oluşturmayan hükümlülerin de cezaları konutta infaz edilebilecek.

Doğum yapan kadın hükümlüler: Doğurduğu tarihten itibaren 6 ay geçen ve toplam 5 yıl veya daha az süreli hapis cezasına mahkum olan hükümlü kadınların cezası konutta çektirilebilecek.
İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da Değişiklikler

İçeriğin yayından çıkarılması: “İçeriğin yayından çıkarılması” tanımı “içeriğin internet ortamından çıkarılması” olarak değiştiriliyor.

Kişilik haklarının ihlali: Yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilen kişiler, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim, ihlalin ilk bakışta anlaşıldığı durumlarda 24 saat içinde karar verecek.

URL bazlı engelleme: İnternet sitesinin tümüne yönelik erişim engellenemeyecek, ancak URL adresi belirtilerek ihlalin önlenememesi halinde istisnai durumlarda tüm siteye erişim engellenebilecek.

Sosyal ağ sağlayıcıları: Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcıları, içeriği kaldırma kararını yerine getirmezse, internet trafiği bant genişliği %50’ye, devamında %90’a kadar daraltılabilecek.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu’nda Değişiklikler

HSK üyelerinin görevlendirilmesi: Yüksek mahkeme üyeliğinden seçilen Kurul üyeleri, üyelikleri sona erdiğinde geldikleri yüksek mahkeme üyeliğine geri dönecekler. Adli ve idari yargı hakim ve savcılarından seçilen Kurul üyeleri ise tercih ettikleri üç yerden birine atanacaklar. Görev süresini tamamlayanlar, boş kadroya bakılmaksızın Yargıtay veya Danıştay üyeliğine seçilebilecekler.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda Değişiklikler

Parasal sınırların uygulanması: Senetle ispat zorunluluğu ve senede karşı tanıkla ispat yasağında hukuki işlemin yapıldığı, istinaf ve temyiz süreçlerinde ise davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınacak.
Bu düzenlemelerle yargı süreçlerinde hızlanma, cezaların caydırıcılığının artırılması, infaz sisteminde iyileştirmeler ve internet ortamındaki ihlallerle daha etkin mücadele hedeflenmektedir.