Koşullu Salıverme, İçtima ve Denetimli Serbestlik İlişkisi

Bir hükümlü cezasını infaz etmekte iken koşullu salıverilme tarihine kadar kesinleşip gelen diğer cezaları infaz ettiği bu ceza ile içtima edilir. (*) Bu uygulamanın dayanağı 1992 tarihli bir YCGK kararıdır. Bu kararda infazın fiilen koşullu salıverilme tarihinde ,hukuken ise bihakkın tahliye tarihinde tamamlandığı kabul edilmiştir. Karar oy çokluğu ile alınmıştır ve infaza ilişkin kanun yararına bozma taleplerine bakan 1. CD tarafından halen benimsenmektedir. Kuralın mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere koşullu salıverilme tarihinden sonra kesinleşip gelen cezalar, hükümlünün koşullu salıverildiği cezaları ile içtima edilmeyecektir.

Denetimli serbestlik, hükümlünün içtima kararına dahil olan cezaları için bir kez uygulanır ve süresi ise içtimaya dahil olan cezalardan hangisi en az denetimli süresi öngörüyor ise ona göre tespit edilir. Örneğin hükümlünün içtimaya dahil üç cezası bulunsa bunlardan ikisinin denetimli süresi üçer yıl birinin ise bir yıl olsa hükümlü sadece bir yıl denetimliden yararlanır. Hükümlü denetimliye ayrıldıktan sonra fakat koşullu salıverilme tarihinden önce yeni cezası kesinleşip gelse bu ceza da diğer cezaları ile içtima edilir ve yeni bir denetimli süresi belirlenir. Örneğin hükümlünün içtimaya dahil cezalarının denetimli süresi üç yıl olsa ve denetimliye ayrıldıktan sonra kesinleşip gelen cezasının denetimli süresi bir yıl olsa hükümlünün yeni denetimli süresi bir yıl olarak belirlenecektir ve içtimaya dahil olan cezaları nedeniyle kullandığı denetimli süresi yeni belirlenen denetimli süresinden düşülecektir. Bu olayda hükümlü denetimliye ayrıldıktan bir yıl sonra yeni cezası kesinleşip gelse, yeni belirlenen denetimli süresi bir yıl ,kullandığı denetimli süresi de bir yıl olduğu için içtimaya dahil bu cezaları nedeniyle artık denetimli süresi kullanamayacaktır. Ancak hükümlü koşullu salıverildikten sonra yeni bir cezası kesinleşip gelse bu gelen yeni ceza önceki cezalarıyla içtima edilemeyeceği için hükümlü bu yeni cezası nedeniyle yeni bir denetimli süresinden yararlanacaktır.

YCGK.nun yukarıda anılan kararı denetimli serbestlik yönünden lehe sonuç doğurmaktadır. Şayet infazın bihakkın tahliye tarihi ile sonlandığını kabul etse idik hükümlünün bihakkın tahliye tarihine kadar kesinleşip gelen tüm cezalarını içtima edecek ve hükümlüye tek bir denetimli süresi verecektik. Ancak anılan kararın aleyhe sonuç doğurduğu durumlar da söz konusu olmuştur. Örneğin 4616 sk hükümlünün net(kemiksiz) yatacağı süre üzerinden bir kez on yıl indirim öngörmüştür. Beş yıl cezası olan bir hükümlü 4616 sk dan istifade edip şartla tahliye olduktan sonra yine evvelce işlemiş olduğu 4616 sayılı kanun kapsamına giren bir cezası daha kesinleşip gelse koşullu salıverilmeden sonra cezaları içtima edilemeyeceği için bu sonradan gelen ceza nedeniyle 4616 sk.dan yararlanamayacaktır. Şayet infazın bihakkın tahliye tarihi ile sonlanacağı kabul edilse idi hükümlünün her iki cezası içtima edilecek ve her iki ceza yönünden de 4616 sk.dan istifade edecek idi.

(*) Ancak hükümlü hakkındaki ilamda ikinci kez tekerrür hükümleri uygulanmışsa yahut hükümlünün koşullu salıverilmesi geri alınmışsa bu cezaları diğer cezaları ile içtima edilmeksizin ayrı müddetname düzenlenerek ayrı infaz edilecektir.

Esat Faruk BENLİ

https://www.linkedin.com/