Dilekçe Örnekleri Kira Artışı 2026 Kıdem Tazminatı Ceza Davaları Boşanma İcra Takibi İcra Takip Programı Tüketici Hakları Yargıtay Kararları
POPÜLER

AYM’den Dava Şartı Arabuluculukta Emsal Karar: Yanlış Şirkete Yapılan Arabuluculuk Başvurusu Davayı Düşürür mü? (6 Ağustos 2026)

AYM’den Dava Şartı Arabuluculukta Emsal Karar: Yanlış Şirkete Yapılan Arabuluculuk Başvurusu Davayı Düşürür mü?
Coşkun Arıcan ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2022/52228) — Mahkemeye Erişim Hakkı İhlali, 6 Ağustos 2026 tarihli ve 33332 sayılı Resmî Gazete
Kısa Bilgi
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, 18 Şubat 2026 tarihli ve 2022/52228 başvuru numaralı Coşkun Arıcan ve Diğerleri kararında; işe iade davasında, işçinin başlangıçta yanlış tüzel kişiye karşı arabuluculuğa başvurmasına rağmen yargılama sırasında gerçek işverenle arabuluculuk sürecinin tamamlanmış olmasına karşın davanın dava şartı yokluğundan kesin olarak usulden reddedilmesini, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlali saymıştır. Karar oybirliğiyle verilmiş ve 6 Ağustos 2026 tarihli, 33332 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
İçindekiler
1. Kararın kimliği ve yayım bilgisi
2. Olayın kronolojisi
3. AYM’nin değerlendirmesi: kanunilik, meşru amaç ve ölçülülük
4. Kararın sonucu ve giderim
5. Uygulamadaki etkisi ve sınırları
6. Sıkça sorulan sorular

1. Kararın Kimliği ve Yayım Bilgisi

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun 18 Şubat 2026 tarihli, 2022/52228 başvuru numaralı Coşkun Arıcan ve Diğerleri kararı, 6 Ağustos 2026 tarihli ve 33332 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Başvuru, işe iade davasında dava şartı arabuluculuğun yanlış tüzel kişiye karşı yürütülmesi ve gerçek işverenin yargılama sırasında belirlenmesi hâlinde davanın usulden reddedilip reddedilemeyeceği sorusuna odaklanmaktadır. Karar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.124, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3 ve 9 ile 4857 sayılı İş Kanunu m.20 hükümlerinin birlikte yorumlanmasını gerektiren, iş yargılaması pratiğinde sıkça karşılaşılan bir soruna emsal niteliğinde bir çözüm getirmektedir.
2. Olayın Kronolojisi
Temizlik işçisi olarak çalışan başvurucunun iş sözleşmesi 17 Temmuz 2019 tarihinde feshedilmiştir. İşçi, ticari unvan benzerliği nedeniyle çalıştığı şirketi yanlış tespit ederek bir güvenlik şirketiyle arabuluculuk görüşmesi yürütmüş, anlaşma sağlanamayınca 19 Ağustos 2019 tarihinde bu şirkete karşı işe iade ve boşta geçen süre ücreti talepli dava açmıştır.
Davalı şirket, gerçek işverenin farklı bir tüzel kişilik olduğunu savunmuştur. Kocaeli 4. İş Mahkemesi; iki şirketin ortak adres, ortak yönetici ve unvan benzerliği taşıdığını, işçinin yanılgısının kabul edilebilir olduğunu değerlendirerek HMK m.124/4 uyarınca taraf değişikliğine izin vermiş ve gerçek işverene karşı arabuluculuğa başvurulması için kesin süre tanımıştır. Gerçek işveren vekilinin de katıldığı görüşmeler 2 Mart 2020 tarihinde anlaşmama tutanağıyla sonuçlanmış, şirket davaya dâhil edilmiş, deliller toplanmış ve mahkeme feshin geçerli veya haklı bir nedene dayanmadığı sonucuyla işe iade kararı vermiştir.
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi ise, iki şirketin ayrı tüzel kişilikler olduğunu ve gerçek işverenle arabuluculuğun dava açılmadan önce tamamlanmadığını gerekçe göstererek ilk derece mahkemesi kararını kaldırmış; dava şartı yokluğundan davayı kesin olarak usulden reddetmiştir. Başvurucu, bu ret kararına karşı bireysel başvuruda bulunmuştur.
3. AYM’nin Değerlendirmesi: Kanunilik, Meşru Amaç ve Ölçülülük
AYM, zorunlu arabuluculuğun dava şartı olarak düzenlenmesinin kanuni dayanağının ve uyuşmazlıkların daha kısa sürede, daha az masrafla ve uzlaşma yoluyla çözülmesi şeklindeki meşru amacının bulunduğunu kabul etmiş; incelemesini somut olayda bu koşulun ölçülü uygulanıp uygulanmadığıyla sınırlı tutmuştur.
Denetimin sınırı: Mahkeme, bölge adliye mahkemesinin yorumunun bariz takdir hatası veya keyfilik içerip içermediğini değil; bu yorumun somut olayda mahkemeye erişim hakkını ihlal edip etmediğini incelemiştir. Böylece karar, olağan bir kanun yolu denetimi değil, bireysel başvuruya özgü anayasal ölçülülük denetimidir.
Somut olaydaki denge: İlk derece mahkemesi; şirketler arasındaki organik bağı, ortak adres ve temsilcileri, işçinin yanılgısının yargılamayı uzatmak bakımından kendisine bir yarar sağlamadığını değerlendirerek taraf değişikliğine izin vermiş, gerçek işverenle arabuluculuk tamamlanmış, şirket davaya katılmış ve savunma hakkını kullanmıştır. AYM’ye göre bölge adliye mahkemesi, bu unsurları ve ret kararının doğuracağı hak kaybı riskini tartışmadan dava şartının taraf değişikliğiyle aşılamayacağını söylemekle yetinmiş; bu değerlendirme çatışan menfaatler arasında adil bir denge kurmamıştır.
Mahkeme ayrıca, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 27.11.2023 tarihli, E.2023/13746, K.2023/18101 sayılı ve 15.10.2024 tarihli, E.2024/8908, K.2024/13583 sayılı kararlarına atıf yaparak, HMK m.124 kapsamındaki iradi taraf değişikliğinden önce yeni tarafa karşı arabuluculuğa başvurulup süreç tamamlanmışsa dava şartının gerçekleşmiş sayılması gerektiği yönündeki güncel içtihatla uyumlu bir sonuca ulaşmıştır.
4. Kararın Sonucu ve Giderim
AYM, bölge adliye mahkemesinin yorumunu aşırı şekilci ve orantısız bularak, başvurucuya aşırı külfet yüklendiğine ve Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar vermiştir.
Karar Kalemi Sonuç
Mahkemeye erişim hakkı İhlal edildiğine oybirliğiyle karar verildi
Giderim Yeniden yargılama yapılması için karar örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi dairesine gönderilmesi
Tazminat talebi Yeniden yargılamanın yeterli giderim sağlayacağı gerekçesiyle reddedildi
5. Uygulamadaki Etkisi ve Sınırları
İşçiler açısından: Şekli arabuluculuk eksikliği gerekçesiyle usulden reddedilen ve derdest olan veya süresi geçmemiş işe iade dosyalarında, bu karar emsal gösterilerek yeniden yargılama veya esastan inceleme talep edilebilir; ancak bu yol yalnızca aşağıdaki koşulların birlikte gerçekleştiği durumlar için geçerlidir.
İşverenler açısından: Mahkemeler, arabuluculuk son tutanağındaki veya başvuru formundaki şekil noksanlıklarını öne sürerek işe iade davalarını artık kolayca usulden reddedemeyecektir. İşverenlerin, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamayan dosyaların esastan yargılanacağını öngörerek fesih haklılığına ilişkin savunma dosyalarını (ihtar, performans kaydı, savunma talebi vb.) eksiksiz hazırlaması önem kazanmaktadır.
Kararın kapsamı sınırlıdır: AYM, kararın gerekçesinde arabuluculuk kurumunun meşruiyetini veya dava şartı niteliğini tartışmaya açmamıştır. Emsal gücü; şirketler arasında objektif bir karışıklığa yol açan organik bağ ve unvan benzerliğinin bulunduğu, yanılgının dürüstlük kuralına aykırı olmadığı, gerçek tarafla arabuluculuğun fiilen tamamlandığı, gerçek tarafın davaya usulüne uygun katılıp savunma hakkını kullandığı ve ret kararının başvurucu üzerinde ağır bir sonuç doğuracağı somut olaylarla sınırlıdır. Davacının gerçek işvereni bildiği hâlde başka bir tüzel kişiyi seçtiği, gerçek işverenle arabuluculuğun hiç yapılmadığı veya taraf değişikliği talebinin kötü niyetle ileri sürüldüğü hâllerde aynı sonuca ulaşılması beklenmemelidir.
Bu konudaki ilgili bir başka AYM kararı için: Asıl İşveren–Alt İşveren Arabuluculuk Zorunluluğuna İlişkin Hüküm Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edildi (AYM, 2025/121 K.). İşe iade davası sonrası açılan alacak davalarında arabuluculuğun geçerliliğine ilişkin Yargıtay emsal kararı için: İşe İade Davası Sonrası Açılan Alacak Davasında İşe İade Öncesi Yapılan Arabuluculuk Geçerli Olur mu?
6. Sıkça Sorulan Sorular
Yanlış şirkete yapılan arabuluculuk başvurusu her zaman davayı kurtarır mı?
Hayır. AYM kararı genel bir dava şartı affı getirmemiştir; yalnızca gerçek işverenle arabuluculuğun yargılama sırasında fiilen tamamlandığı, yanılgının kabul edilebilir olduğu ve gerçek tarafın savunma hakkının korunduğu istisnai durumlarda uygulanabilir bir ölçülülük denetimidir.
HMK m.124’teki taraf değişikliği ile dava şartı arabuluculuk arasındaki ilişki nedir?
AYM, İş Mahkemeleri Kanunu’nun HMK’ya yaptığı gönderme nedeniyle, dava şartı arabuluculuğun yargılama sırasında ortaya çıkan taraf yanılgılarında HMK m.124 ile birlikte değerlendirilebileceğini kabul etmiştir; ancak bu, arabuluculuğun tamamen atlanabileceği anlamına gelmez.
Bu karar hangi dosyalar için emsal gösterilebilir?
Şekli arabuluculuk eksikliği gerekçesiyle usulden reddedilmiş ve derdest olan veya kanun yolu süresi geçmemiş işe iade dosyalarında, somut olayın koşulları AYM kararındaki unsurlarla örtüşüyorsa emsal gösterilebilir.
Karar hangi tarihte yürürlüğe girdi?
Karar 18 Şubat 2026 tarihinde verilmiş, 6 Ağustos 2026 tarihli ve 33332 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Kaynak: Anayasa Mahkemesi, Coşkun Arıcan ve Diğerleri, B. No: 2022/52228, 18.2.2026; 6 Ağustos 2026 tarihli ve 33332 sayılı Resmî Gazete.
sanalhukuk.org editörü

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Sanal Hukuk – Footer
HTML Snippets Powered By : XYZScripts.com
Yukarı Çık