---

Asıl İşveren–Alt İşveren Arabuluculuk Zorunluluğuna İlişkin Hüküm Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edildi (AYM, 2025/121 K.)

📅 Resmî Gazete Tarihi: 17 Ekim 2025
📜 Esas Sayısı: 2024/157
⚖️ Karar Sayısı: 2025/121
🏛️ Karar Tarihi: 3 Haziran 2025
📍 Kaynak: Resmî Gazete – 20251017-10.pdf

---

🧭 Makale İçeriği

• İptal Edilen Hüküm Nedir?
• Anayasa Mahkemesi’ne Başvuru Nasıl Gelişti?
• AYM’nin Gerekçeli Karar Özeti
• Kararın Uygulamaya Etkisi
• Sonuç ve Değerlendirme
• Sık Sorulan Sorular (SSS)

---

🔍 İptal Edilen Hüküm Nedir?

Anayasa Mahkemesi, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin (15) numaralı fıkrasını Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir.
İptal edilen hüküm şu şekildedir:

“(15) Asıl işveren–alt işveren ilişkisinin varlığı hâlinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulduğunda, anlaşmanın gerçekleşebilmesi için işverenlerin arabuluculuk görüşmelerine birlikte katılmaları ve iradelerinin birbirine uygun olması aranır.”

Bu düzenleme, işe iade davalarında asıl işveren ve alt işverenin birlikte arabuluculuğa katılımını zorunlu hale getiriyordu. Ancak AYM, bu zorunluluğun işçinin mahkemeye erişim hakkını ölçüsüz şekilde kısıtladığı sonucuna vararak hükmü iptal etmiştir.

---

⚖️ Anayasa Mahkemesi’ne Başvuru Nasıl Gelişti?

İtiraz yoluna başvuran mahkeme, Adana 6. İş Mahkemesi olmuştur.
Dava, bir alt işveren aleyhine açılan işe iade davası sırasında görülürken, mahkeme söz konusu hükmün Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkına aykırı olduğu kanaatine varmıştır.

Bu nedenle, kuralın iptali için dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne göndermiştir.

---

📚 AYM’nin Gerekçeli Karar Özeti

Anayasa Mahkemesi kararında şu temel değerlendirmelere yer verilmiştir:

1. Kuralın amacı, işe iade davası açılmadan önce taraf sıfatı sorununu ortadan kaldırmak ve uyuşmazlığı arabuluculuk aşamasında çözmekti.
   Ancak bu amaç, işçiye gereksiz bir külfet yükleyerek erişim hakkını zedelemektedir.
2. Asıl işverenin kim olduğunun tespiti çoğu zaman yargılama sürecinde belirlenmektedir. Bu nedenle işçinin, daha dava açmadan önce “asıl işvereni” bilmesi beklenemez.
3. İşçinin, her iki işvereni birlikte arabuluculuk görüşmelerine davet etme zorunluluğu, usul ekonomisi ilkesine ve ölçülülük ilkesine aykırıdır.
4. AYM, Anayasa’nın 13. maddesi (ölçülülük ilkesi) ve 36. maddesi (adil yargılanma hakkı) yönlerinden yapılan incelemede,
   bu hükmün “gereklilik” ve “orantılılık” alt ilkelerini ihlal ettiğine hükmetmiştir.

---

⚙️ Kararın Uygulamaya Etkisi

Bu iptal kararı ile birlikte artık:

• İşe iade talepli arabuluculuk başvurularında asıl işveren ve alt işverene birlikte başvurma zorunluluğu kaldırılmıştır.
• İşçi, işe iade talebini yalnızca alt işverene veya gerçek işveren olduğuna inandığı tarafa yöneltebilecektir.
• Arabuluculuk görüşmelerine diğer tarafın katılmaması, artık işe iade davası açma hakkını ortadan kaldırmayacaktır.

Dolayısıyla, işçiler bakımından mahkemeye erişim hakkı kolaylaşmış, sürecin teknik engellerle tıkanmasının önüne geçilmiştir.

---

💬 Sonuç ve Değerlendirme

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, işçi lehine önemli bir kazanım niteliğindedir.
Karar, özellikle taşeron işçilerin işe iade davalarında yaşadığı “taraf sıfatı” ve “süre kaçırma” sorunlarını ortadan kaldırmaktadır.

Ayrıca, arabuluculuk sisteminin işlevselliğini korurken, bireyin hak arama özgürlüğünü sınırlayan ölçüsüz uygulamalara son verilmesi açısından da önem taşımaktadır.

---

❓ Sık Sorulan Sorular (SSS)

1️⃣ Artık işe iade arabuluculuğuna sadece alt işverene başvurmak yeterli mi?
Evet. AYM’nin iptal kararı sonrasında işçi, yalnızca alt işverene veya gerçek işveren olduğuna inandığı tarafa başvurabilir.

2️⃣ Asıl işverenin arabuluculuk sürecine katılmaması işe iade davasını geçersiz kılar mı?
Hayır. Bu iptal kararıyla birlikte, asıl işverenin sürece katılmaması işe iade davasını engellemez.

3️⃣ Karar geriye dönük uygulanır mı?
AYM kararları Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren hüküm doğurur. Ancak devam eden davalarda mahkemeler iptal kararını derhal gözetmekle yükümlüdür.

4️⃣ Bu karar kimleri etkiler?
Asıl işveren–alt işveren ilişkisi içinde çalışan tüm işçileri ve bu kapsamda işverenleri ilgilendirmektedir.

---

🔗 Kaynak ve İlgili Mevzuat

• Resmî Gazete – 17.10.2025 / Sayı: 33050
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu
• 4857 sayılı İş Kanunu
• Anayasa Mahkemesi Kararı: E.2024/157, K.2025/121
• Anayasa’nın 13. ve 36. maddeleri

---

🏁 Sonuç

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, iş hukukunda hak arama özgürlüğünü güçlendiren, arabuluculuk sisteminde ise işçi lehine önemli bir denge değişikliği yaratan bir dönüm noktası olmuştur.

Bu içerik sanalhukuk.org tarafından hazırlanmıştır.
Daha fazla içtihat ve hukuki analiz için sanalhukuk.org adresini ziyaret edin.

---