AİHM’nin Yüksel Yalçınkaya Üzerine Değerlendirmeler – Prof. Dr. İzzet Özgenç

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Yüksel Yalçınkaya-Türkiye Kararı Üzerine Değerlendirmeler -Prof. Dr. İzzet Özgenç

İzzet Özgenç: “AİHM Yalçınkaya Kararı” sadece başvurucu bakımından değil, benzer durumda bulunan çok sayıda şüpheli, sanık ve hatta hükümlü bakımından da dikkate alınması gereken bir mahiyet taşımaktadır.

Prof. Dr. izzet Özgenç’ten çözüm: TOPLUMSAL UZLAŞMA KANUNU çıkarılmalı.

Sn. İzzet Özgenç, Yalçınkaya kararıyla ilgili yaptığı değerlendirmelerde önemli tespitlerde bulunmuş ve; “bu kararın Türk hukuku bakımından bağlayıcılığı nitelikte olduğu izahtan varestedir. Bu karar sadece başvurucu bakımından değil, benzer durumda bulunan çok sayıda şüpheli, sanık ve hatta hükümlü bakımından da dikkate alınması gereken bir mahiyet taşımaktadır. AİHM kararında, Türkiye’de bu hususta özellikle sistemik ve yapısal sorunun varlığına işaret etmiştir” demiştir.

Sn. İzzet Özgenç Yalçınkaya kararıyla ilgili;

“AİHM, kararında, başvurucunun yargılandığı mahkeme tarafindan hakkında terör örgütü
üyeligi suçundan dolayı mahkūmiyet hükmü kurulurken isnat konusu suç ile delil olarak
dayanılan bir bankada hesabının olması, bir dernek ve sendika üyeliği arasında nasıl bir ilişki
kurulduğunun belirsizliğine işaret etmiştir (pn. 342, 343) Mahkeme ayrıca, hukuka uygun
olarak kurulmuş ve devletin gözetim ve denetimi altında faaliyet icra eden bir derneğe ve
sendikaya üyeliğin, işlenen somut bir suçun varlığıyla ilişki kurulmadan, terör örgütü üyeliğine
dayanak gösterilmesiyle Sözleşme’nin örgütlenme hürriyetini güvence altina alan 11. maddesi
hükmünün ihlal edildiği sonucuna varmıştır (pn. 374 vd., 402).
Başvurucu hakkında terör örgütü üyeliğinden dolayı kurulan mahkûmiyet hükmünün maddi
ceza hukuku yönünden hukuka aykırılığı tespit edildikten ve bu mahkûmiyet hükmünün
kurulmasyla Sözleşme’nin suçta kanunilik ilkesini güvence altına alan 7. maddesi hükmünűn
ihlal edildiğine karar verildikten sonra, AİHM’nin kararının usul hukukuna ilişkin
degerlendirmeleri üzerinde bu çalışmada durmaya gerek olmadığıinı düşünmekteyim.
AİHM, başvurucu hakkında terör örgütü üyeliğinden dolayı mahkûmiyet hükmü kurulmasıyla
Sözleşme’nin 7. maddesi hükmünün ihlal edildiğine karar verirken dayandığı gerekçelerin
tamamının, daha önce çeşitli vesilelerle açıklamış bulunduğum ve Suç Örgütleri (15. bası,
Ekim 2023) kitabımda yayımlanan hukuki argümanlarla örtüştüğünü belirtmekle yetinmek
isterim.
Bu kararın Türk hukuku bakumından bağlayıcı nitelikte olduğu, izahtan varestedir. Sorun, bu
karar üzerine Türk hukukunda nasıl bir yol izlenmesi gerektiğinin belirlenmesi hususunda
temerküz etmektedir.
Bu karar üzerine, başvurucu hakkında kurulan kesinleşmiş mahkûmiyet hükmüiyle ilgili olarak
izlenmesi gereken yol, CMK, m. 311’de belirlenmiştir.
Ancak, bu karar, sadece başvurucu bakımından değil, benzer duumda bulunan çok sayıda
şüpheli, sanık ve hatta hükümlü bakmıindan da dikkate alınması gereken bir mahiyet
taşımaktadır. Bu nedenle, AÏHM’nin bu kararı karşısında, şahsıma ait olan “izzetozgenc.com”
internet sitesinde 1.10.2021 tarihinde yayımladığım TOPLUMSAL UZLAŞMA KANUNU
taslağı dikkate alınarak bir kanuni düzenleme yapılmasına elzem ihtiyaç bulunmaktadır.
Nitekim AİHM kararında, Türkiye de bu hususta özellikle sistemik ve yapısal sorunun
varlığına işaret etmiştir (pn. 407 vd., özellikle 413 ilâ 418). ” değerlendirmesinde bulunmuştur.