Devlet Memurluğuna Engel Suçlar Nelerdir? (2025 Güncel Rehber)

Devlet memurluğuna girişte aranan şartlar arasında yer alan “yüz kızartıcı suçlar” ve “1 yıldan fazla hapis cezası” konuları, özellikle memur adayları için büyük önem taşıyor. Bu yazımızda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) kapsamında memuriyete engel suçları, Yargıtay ve Danıştay kararları ışığında ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

Yazımızda ayrıca “Güveni kötüye kullanma memurluğa engel mi?”, “HAGB kararı olan biri memur olabilir mi?”, “Adli para cezası memuriyeti etkiler mi?” gibi sık sorulan sorulara da yanıt bulabilirsiniz.

1. Devlet Memurluğuna Girişte Aranan Genel Şartlar

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesi, memurluğa girişte aranan şartları belirlemektedir. Bu şartlardan biri de:

“Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; affa uğramış olsalar dahi, bazı katalog suçlardan mahkûm olmamış olmak.”

Yani, bazı suçlar için ceza alınmasa ya da ceza ertelense bile, memuriyet engeli devam eder.

2. Memuriyete Engel Suçlar Nelerdir?

A) 1 Yıldan Fazla Hapis Cezası (Kasten Suçlarda)

Kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla hapis cezası almak, memuriyete engeldir.
Ceza ertelense, para cezasına çevrilse ya da hükmün açıklanması geri bırakılmış (HAGB) olsa bile engel kalkmaz.

Örnek: TCK 86 kapsamında bir kişiye “kasten yaralama” suçundan 1 yıl 3 ay hapis cezası verildi. Ceza ertelense bile memuriyet engeli oluşur.

B) Katalog (Yüz Kızartıcı) Suçlar

Aşağıdaki suçlardan biri nedeniyle ceza almak, affa uğramış olunsa bile memuriyete kesin engeldir:

Zimmet (TCK 247)
İrtikâp (TCK 250)
Rüşvet (TCK 252)
Hırsızlık (TCK 141 ve devamı)
Dolandırıcılık (TCK 157)
Sahtecilik (TCK 204)
Güveni kötüye kullanma (TCK 155)
Hileli iflas
İhaleye fesat karıştırma (TCK 235)
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK 282)
Kaçakçılık
Devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar

Not: Bu suçlardan dolayı HAGB verilse dahi memuriyet engeli doğar.

3. Yargıtay ve Danıştay Kararları ile Uygulama

Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2019/4147 E. , 2022/854 K. Sayılı Kararı

18 yaşından küçükken işlenen bir suçtan dolayı hiçkimse sürekli bir kamu görevini üstlenmekten yoksun bırakılamaz.

4. HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) Memuriyete Engel mi?

Eğer kişi, katalog suçlardan birinden HAGB aldıysa, memuriyete atanamaz.
HAGB kararları ceza mahkûmiyeti olarak sayılmaz, ancak DMK’da belirtilen suçlar için bu durum farklıdır.

HAGB’nin memuriyete engel olmadığına ilişkin güncel Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararı

✅ Danıştay 12. Dairesi’nin 09.07.2008 tarihli, 2007/2534 E. 2008/4502 K. sayılı kararı:

Bu karar, davacı hakkında verilen mahkumiyet kararının, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinde aranan koşulların gerçekleşmesiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilmesi karşısında, hükmün sanık hakkında sonuç doğurmayacağı ve bu durumun davacının memuriyetine engel bir mahkumiyet hükmü olmadığına dikkat çekmektedir. Dolayısıyla, HAGB kararı memuriyete engel teşkil etmemektedir.

Danıştay 12. Daire 2022/5726 E., 2024/1625 K.

Anasaya Mahkemesi; HAGB Memuriyete Engel Değildir.

AYM’den HAGB ile ilgili Enez ERSÖZ 2018/19763 Başvurusu kararı

HAGB kararı, kesin bir mahkumiyet hükmü değildir. HAGB’nin varlığı güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasını gerektirmez.
AYM, HAGB kararı ile suçun işlendiğinin sübut bulmadığına vurgu yapmaktadır. Kişi, eğer hüküm açıklanırsa kanun yolu denetimi ile beraat edebilir. Aksi yöndeki değerlendirmeler masumiyet karinesinin ihlalidir.

HAGB Kararı Alan Kişi Memurluktan Çıkarılabilir mi?

Danıştay 12. Daire Başkanlığı, 2019/986 E. , 2021/1157 K.

💬 Sık Sorulan Sorular (SSS)

Devlet memurluğuna girişte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve bazı özel kanunlar, hangi suçlardan mahkum olan kişilerin memur olamayacağını açık şekilde belirler. İşte bu konudaki en sık sorulan sorulara yanıtlar:

🔴1. Hangi cezayı alanlar memur olamaz?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48/A-5. maddesine göre, aşağıdaki suçlardan mahkûm olanlar devlet memuru olamaz:

Kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası almış olanlar (ceza ertelense bile),
Affa uğramış olsa bile;
- Devletin güvenliğine karşı suçlar,
- Anayasal düzene karşı suçlar (örneğin darbe, örgüt üyeliği),
- Zimmet, irtikâp, rüşvet,
- Hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,
- Güveni kötüye kullanma,
- Hileli iflas,
- İhaleye fesat karıştırma,
- Edimin ifasına fesat karıştırma,
- Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,
- Kaçakçılık.

Not: Bu suçlardan biriyle kesinleşmiş mahkûmiyet varsa, kişi kamu görevinden sürekli olarak men edilir.

2. Sicili bozuk olan devlet memuru olabilir mi?

Burada “sicil” kelimesiyle ne kastedildiği önemlidir:

Adli sicil (sabıka kaydı) bozuksa ve yukarıda belirtilen suçlar varsa, memuriyet mümkün değildir.
Eğer sabıka kaydı arşiv kaydında yer alıyor ve yasaya göre silinmişse, kişi bazı şartlarla memur olabilir.
Disiplin sicili bozuksa (örneğin daha önce memurken disiplin cezası almışsa), bu doğrudan engel değildir ama başvurularda olumsuz değerlendirme yapılabilir.

3. 1 yıl altı ceza memuriyete engel mi?

Duruma göre değişir:

Kasten işlenen suçlarda: 1 yıl ve üzeri hapis cezası memuriyete engeldir.
Yani 1 yılın altındaki cezalar, memuriyete engel olmayabilir.
Ancak:
- Yüz kızartıcı suçlar (hırsızlık, dolandırıcılık vb.) varsa, süreye bakılmaksızın memuriyet engeli oluşur.
- Taksirle işlenen suçlar (örneğin trafik kazası) genellikle engel değildir.

4. Memurluğa engel durumlar nelerdir?

Memuriyete girişte aranan genel şartlar dışında, engel durumlar şunlardır:

Yukarıda belirtilen suçlardan hüküm giymek,
Akıl hastalığı nedeniyle görev yapamayacak olmak (sağlık kurulu raporu ile belgelenirse),
Yaş, eğitim gibi başvuru şartlarını taşımamak,
Güvenlik soruşturmasından olumsuz sonuç almak (özellikle asker, polis, adalet personeli vb.),
Kamu haklarından yoksun olmak,
Askerlikle ilişiği devam eden erkek adaylar (tecilli veya muaf olmalı).

5. Sabıka Kaydım Var, Memur Olabilir Miyim?

Eğer sabıkanız “memuriyete engel olmayan bir suç” nedeniyleyse ve arşiv kaydı silinmişse, memur olabilirsiniz.
Ama memuriyet başvurusunda doğru beyan çok önemlidir. Yalan beyanda bulunmak, sonradan tespit edilirse memurluğun iptaline sebep olur.

6. Devlet memuru kaç yıl ceza alırsa memurluktan atılır?

Memuriyet devam ederken kasten işlenen bir suçtan dolayı 1 yıl veya daha fazla hapis cezası almak, memuriyet görevinin sona ermesine neden olur.

7. Güveni kötüye kullanma memuriyete engel midir?

Evet. TCK 155 sayılı “güveni kötüye kullanma” suçu katalog suçlar arasında yer aldığı için memuriyete engeldir.

8. Adli para cezası memuriyeti etkiler mi?

Eğer suç katalog suçlardan biri değilse ve sadece adli para cezasına çevrilmişse memuriyete engel oluşturmaz.

9. Denetimli serbestlik memurluğa engel midir?

Evet. Denetimli serbestlik, bir mahkûmiyetin yerine geçtiği için memuriyeti engeller.

10. Affa uğramış bir suç memuriyete engel olur mu?

Evet. DMK’ya göre “affa uğramış olsa bile” belirtilen suçlardan mahkûmiyet memuriyete engeldir.

Sonuç ve Tavsiye

Devlet memurluğu hedefleyen bireylerin, adli sicil kayıtlarını ve haklarında verilen mahkeme kararlarını dikkatle incelemesi gerekir. Özellikle “katalog suçlar” ve “1 yıl üzeri hapis” cezaları, birçok memuriyet başvurusunda elenme sebebidir.

Bu konuda tereddüdünüz varsa, hukuki destek almanız ve dosyanızın memuriyete etkisini bir avukatla değerlendirmeniz önerilir.

👉 Detaylı bilgi için: SanalHukuk.org –

Güncelleme Tarihi: Haziran 2025
Etiketler: devlet memurluğu, memuriyete engel suçlar, güveni kötüye kullanma, DMK 48, HAGB, yüz kızartıcı suçlar, 2025