Teminat Senedi Nedir? “Teminat Senedidir” Kaydı Bonoyu Geçersiz Kılar mı? – Yargıtay 11. HD 2024/1871 E., 2025/412 K.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, bononun arka yüzünde “teminat senedidir” ibaresi bulunmasının, senedin teminat senedi sayılması için yeterli olmadığını belirtti. İşte kararın özeti, hukuki değerlendirmesi ve uygulamadaki önemi.
📘 Makale İçeriği
- Olayın Özeti
- İlk Derece Mahkemesi Kararı
- İstinaf ve Temyiz Süreci
- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Kararı (2025/412 K.)
- Kararın Hukuki Önemi
- Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sonuç
- Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
🧾 Olayın Özeti
Davacı şirket, davalı ile yaptığı acentelik sözleşmeleri kapsamında teminat amacıyla bir bono imzaladığını, ancak davalının bu bonoyu kötü niyetle doldurarak icra takibi başlattığını ileri sürdü.
Bono, 50.000 USD bedelli olup arka yüzünde “teminat senedidir” ibaresi yer alıyordu. Davacı, bu ibarenin bonoyu teminat senedi haline getirdiğini savundu.
Davalı ise, bononun geçerli bir borç senedi olduğunu, teminat senedi sayılmasının mümkün olmadığını belirtti.
⚖️ İlk Derece Mahkemesi Kararı
Mahkeme, bonoda “teminat senedidir” ibaresinin yer aldığını kabul etti. Ancak şu gerekçelerle davayı reddetti:
- Bonoda neyin teminatı olduğu belirtilmemiştir.
- Bu ibare, bononun mücerretlik (soyutluk) özelliğini ortadan kaldırmaz.
- Teminat senedi olduğunu ispat etmek için ayrıca sözleşme veya yazılı belge gerekir.
Bu gerekçelerle davacının “borçlu olmadığının tespiti” talebi reddedildi.
🧑⚖️ İstinaf ve Temyiz Süreci
Davacılar kararı istinaf etti; İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını usul ve yasaya uygun bularak esastan reddetti.
Dosya, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi. Daire, 03.02.2025 tarihli kararıyla istinafın doğru olduğuna hükmederek kararı onadı.
🏛️ Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Kararı (2025/412 K.)
Yargıtay şu tespitlerde bulundu:
“…bononun arka yüzünde “teminat senedidir” ibaresi bulunduğu, bonoda teminat kaydı varsa da neyin teminatı olduğu belirtilmediğinden bu ibarenin bononun mücerrettik vasfını ortadan kaldırmayacağı, bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için neyin teminatı olarak verildiğinin bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge ile kanıtlanması gerektiği, taraflar arasındaki 14.09.2007 tarihli sözleşmenin 5. maddesinde acentenin sözleşmedeki yükümlülüklere uyacağının garantisi olarak 50.000,00 USD tutarında banka teminat mektubu veya ipotek rehini vereceği kararlaştırılmış ise de bu hususun da senedin teminat senedi olduğu hususunu ispat eder nitelikte olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir… “
“Bonoda ‘teminat senedidir’ kaydı yer alması, tek başına bononun teminat senedi olarak kabul edilmesini sağlamaz.
Bononun neyin teminatı olduğu somut ve yazılı delillerle ispatlanmalıdır.”
Bu nedenle, davacıların teminat iddiası ispatlanamadığından, yerel ve istinaf kararları onandı.
📅 Karar Tarihi: 03.02.2025
📁 Esas: 2024/1871
📜 Karar: 2025/412
⚖️ Sonuç: Davanın reddi onandı, karar kesinleşti.
📚 Kararın Hukuki Önemi
Bu karar, ticari hayat ve kambiyo senetleri uygulaması açısından büyük önem taşıyor.
Yargıtay, “teminat senedidir” ibaresinin tek başına yeterli olmadığını net biçimde ortaya koydu.
Bu içtihat ile birlikte:
- Bonoların mücerretlik (soyutluk) ilkesi bir kez daha vurgulandı.
- Taraflar, teminat amacıyla verdikleri bonolarda açık, yazılı ve delillendirilebilir bir bağlantı kurmak zorundadır.
- Aksi durumda bono, doğrudan icra takibine konu edilebilir.
⚠️ Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Bonoya sadece “teminat senedidir” yazmak yetersizdir.
- Hangi borcun teminatı olduğu belirtilmelidir.
- Bu bağlantı, sözleşmede veya ayrı bir yazılı belgede açıkça yer almalıdır.
- Teminat senedi düzenlenirken, tespit ve ispat kolaylığı sağlanmalıdır.
Aksi halde, teminat amaçlı verilen bono, borç ikrarı niteliği kazanır.
✅ Sonuç
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2025/412 sayılı kararı, “teminat senedi” tartışmalarına nokta koymuştur.
Sadece bononun arkasına “teminat senedidir” ibaresi yazmak, borçtan kurtulmak için yeterli değildir.
Bu nedenle ticari ilişkilerde bono düzenlenirken:
📌 Teminatın konusu,
📌 Borcun kaynağı,
📌 Yazılı delil niteliği taşıyan belgeler
mutlaka açık şekilde belirtilmelidir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. “Teminat senedidir” yazan bono geçersiz midir?
Hayır. Bu ibare, bonoyu geçersiz kılmaz. Sadece teminat iddiasının ayrıca ispatlanması gerektiğini gösterir.
2. Bononun arkasında “teminat senedidir” yazıyorsa icra takibi yapılabilir mi?
Evet, çünkü bono hâlen mücerret bir borç senedidir. Teminat amacı kanıtlanmadıkça icra takibi engellenemez.
3. Teminat senedi olduğunu nasıl ispat edebilirim?
Bononun hangi sözleşmeye ilişkin olarak verildiğini gösteren yazılı bir belge veya sözleşme hükmü ile ispat mümkündür.
4. Bu karar hangi daireye aittir?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi – 2024/1871 Esas, 2025/412 Karar.
teminat senedi, bono, teminat senedidir ibaresi, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025, bononun mücerretlik ilkesi, borçlu olmadığının tespiti, acente sözleşmesi, Yargıtay içtihadı 2025, ticaret hukuku, teminat senedi ispatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
2024/1871 E. , 2025/412 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
SAYISI :2020/2006 Esas, 2023/1368 Karar
HÜKÜM :Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI :2018/243 E., 2020/295 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketle davalı arasında 14.09.2007 ve 31.04.2014 tarihlerinde iki ayrı acentelik sözleşmesi imzalandığını, davalının sözleşmenin kurulduğu esnada, teminat amacıyla düzenlenen, tanzim ve vade tarihi boş olan ve malen kaydı içeren 50.000,00 USD bedelli bonoyu müvekkillerine imzalattığını, davalının sözleşmeyle yüklendiği edimleri yerine getirmediği gibi teminat olarak verilen senedin tanzim ve vade tarihini doldurarak kötü niyetle takip başlattığını, müvekkilinin davalı ile sözleşme imzaladığı sırada unvanının … Lojistik Ltd. Şti. olduğunu, 20.03.2014 tarihinde unvanını … İç ve Dış Tic. Ltd. Şti olarak değiştirildiğini, bononun unvan değişikliğinden sonra 01.04.2015 tarihli olarak davalı tarafından doldurulduğunu ileri sürerek müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinin 01.04.2015 tarihinde sona ermesi üzerine davacı acentenin, müvekkili şirketin kendisi adına yaptığı ödemeler için davaya konu senedi düzenleyerek müvekkiline verdiğini, senet üzerinde teminat senedi olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmadığını, acentelik sözleşmesi 14.09.2007 tarihli iken senedin düzenleme tarihinin 01.04.2015 olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takipte dayanılan 01.05.2015 vade tarihli ve 50.000,00 USD tutarlı bononun arka yüzünde “teminat senedidir” ibaresi bulunduğu, bonoda teminat kaydı varsa da neyin teminatı olduğu belirtilmediğinden bu ibarenin bononun mücerrettik vasfını ortadan kaldırmayacağı, bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için neyin teminatı olarak verildiğinin bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge ile kanıtlanması gerektiği, taraflar arasındaki 14.09.2007 tarihli sözleşmenin 5. maddesinde acentenin sözleşmedeki yükümlülüklere uyacağının garantisi olarak 50.000,00 USD tutarında banka teminat mektubu veya ipotek rehini vereceği kararlaştırılmış ise de bu hususun da senedin teminat senedi olduğu hususunu ispat eder nitelikte olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacılar vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, teminat senedi niteliğinde olduğu iddia edilen bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun’un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 03.02.2025 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi
Sanal Hukuk
SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
