Güveni kötüye kullanma şikayete bağlı mıdır?

Basit hâl (m.155/1) şikayete bağlıdır; süre 6 aydır. Nitelikli hâl (m.155/2) ve motorlu taşıt artırımı (m.155/3) re'sen soruşturulur; şikayete bağlı değildir.

Güveni Kötüye Kullanma Suçu 2026 | TCK Madde 155 Kapsamlı Rehber

SanalHukuk.org | Herkes İçin Adalet

TCK Madde 155 · 7571 s.K. Güncel

Güveni Kötüye Kullanma Suçu ve Cezası 2026TCK 155 — Emniyeti Suistimal, Hizmet Nedeniyle Nitelikli Hâl, Yargıtay Kararları

Kasiyerin kasadan para alması hırsızlık mı, güveni kötüye kullanma mı? Satış yetkisi verilen evi kiraya veren emlakçı hangi suçu işlemiş? Avukatın tahsil ettiği parayı vermemesi ne suçtur? 2026 güncel Yargıtay kararlarıyla TCK m.155 eksiksiz rehber.

6 Ay–2 Yıl

Basit Hâl

1–7 Yıl

Nitelikli Hâl

+1 Kat

Motorlu Taşıt (155/3)

Uzlaştırma

Basit Hâlde

⚖️ Önemli

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Güveni kötüye kullanma davalarında zilyetlik devri amacının tespiti ve hizmet ilişkisinin kapsamı deneyimli bir ceza avukatıyla değerlendirilmelidir.

🆕 7571 Sayılı Kanun — Motorlu Taşıt Artırımı (TCK m.155/3)

7571 sayılı Kanun ile TCK m.155’e eklenen üçüncü fıkra uyarınca suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlinde, m.155/1 veya m.155/2 uyarınca verilen ceza bir kat artırılır. Bu değişiklik özellikle araç satış vekâletlerinin kötüye kullanıldığı davalarda büyük önem taşımaktadır.

TCK Madde 155 — Kanun Metni

5237 Sayılı TCK — Güveni Kötüye Kullanma (m.155)

Madde 155/1 — Basit Hâl: Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkâr eden kişi, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.
Madde 155/2 — Nitelikli Hâl (Hizmet/Meslek/Ticaret/Yönetim): Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde, bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Re’sen soruşturulur.
Madde 155/3 — Motorlu Taşıt Artırımı (7571 s.K.): Suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlinde yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır.

Kaynak: mevzuat.gov.tr — 5237 sayılı TCK

Suçun Temel Unsurları

Güveni kötüye kullanma suçunun özü: mal başlangıçta rızayla ve belirli bir amaç için faile devredilmiştir; suç sonradan, bu amacın dışına çıkılmasıyla oluşur.

1. Rızayla Zilyetlik Devri

Mal mağdur tarafından rızayla faile teslim edilmiş olmalıdır. Hile olmaksızın, belirli bir amaç için emanet edilmiştir. Bu unsur güveni kötüye kullanmayı hırsızlık ve dolandırıcılıktan ayırır.

2. Devir Amacı Dışında Tasarruf veya İnkâr

Failin malı teslim alış amacına aykırı biçimde kullanması ya da teslim aldığını inkâr etmesi suçu oluşturur. İkisi de bağımsız seçimlik harekettir.

3. Zarar/Yarar Şart Değil

Failin somut bir ekonomik kazanç sağlaması zorunlu değildir. Mağdurun gerçek anlamda zarara uğraması da şart değildir. Devir amacına aykırı tasarruf tek başına yeterlidir.

🔑 Kritik İlk Soru: “Zilyetlik kime ve hangi amaçla devredildi?”

Yargıtay ve uygulama doktrininde her davada önce bu soruyu yanıtlamak gerekir. Amaç açıkça belirlenmiş ve fail bu amacın dışına çıkmışsa suç oluşur. Amaç belirsizse veya taraflar arasında sözleşme yorumunda uyuşmazlık varsa olay hukuki ihtilafa dönüşebilir ve ceza mahkemesinin değil hukuk mahkemesinin konusu olur.

Güveni Kötüye Kullanma — Hırsızlık — Dolandırıcılık Ayrımı

Kriter	Güveni Kötüye Kullanma	Hırsızlık	Dolandırıcılık
Malın başlangıçtaki teslimi	✓ Rızayla teslim	✗ Rızasız alınır	Hileyle rıza alınır
Hile/Aldatma şartı	Şart değil	Şart değil	Zorunlu
Suçun oluşma anı	Sonradan (devir amacı dışı kullanım)	Alım anında	Aldatma anında
Temel ceza	6 ay – 2 yıl	1 – 3 yıl	1 – 5 yıl
Uzlaştırma (basit hâl)	✓ Evet	✓ Evet	✓ Evet

TCK m.155/2 — Nitelikli Hâller (1–7 Yıl Hapis)

Dört ayrı ilişki türü nitelikli hâli oluşturabilir — temel kriter, malın bu ilişki çerçevesinde ve bu ilişkinin zorunlu gereği olarak teslim edilmiş olmasıdır:

Hizmet Nedeniyle

TCK m.155/2 · Re’sen · Uzlaştırma yok

İş sözleşmesi veya sürekli bir hizmet ilişkisi kapsamında kendisine teslim edilen malı kötüye kullanmak. Örnekler: Kasiyerin kasadan para alması (Yargıtay: hırsızlık değil, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadır), avukatın tahsil ettiği parayı müvekkiline vermemesi (Y15CD verdiği kararda vekâlet ilişkisini hizmet sayarak m.155/2 uygulamıştır), banka çalışanının müşteri parasını kendi hesabına aktarması.

İş sözleşmesi sona ermiş olması nitelikli hâli kaldırmaz

Ceza1–7 Yıl Hapis+ 3.000 gün APC

Meslek ve Sanat Nedeniyle

TCK m.155/2 · Re’sen · Uzlaştırma yok

Failin mesleği veya sanatı gereği kendisine teslim edilen malı kötüye kullanması. Kuyumcuya verilen altının farklı amaçla kullanılması, boya için verilen kıymetli eşyanın iade edilmemesi bu kapsamdadır. Failin mesleği ile teslim amacı arasında doğrudan bağlantı bulunması şarttır.

Ceza1–7 Yıl Hapis+ 3.000 gün APC

Ticaret Nedeniyle

TCK m.155/2 · Re’sen · Uzlaştırma yok

Ticari ilişki kapsamında teslim alınan malın devir amacı dışında kullanılması. Satış için teslim edilen malın başka bir alacağa karşılık verilmesi, taşıma için alınan ürünün kendi ihtiyacı için kullanılması bu kapsamdadır. Y15CD E.2017/8030: Satmak amacıyla verilen taşınmazı kiraya veren emlakçı bu bent kapsamında yargılanmıştır.

Ceza1–7 Yıl Hapis+ 3.000 gün APC

Başkasının Mallarını Yönetme Yetkisi

TCK m.155/2 · Re’sen · Uzlaştırma yok

Kayyum, vasi, vekil gibi yasal yönetim yetkisi olan kişinin yönettiği malı kötüye kullanması. Yargıtay CGK E.2021/5-43, K.2021/287: MEDAŞ vekili avukatın icra takibinden tahsil ettiği parayı müvekkiline vermemesi — zimmet değil, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadır.

Ceza1–7 Yıl Hapis+ 3.000 gün APC

TCK m.155/3 — Motorlu Taşıt Artırımı

⚠️ Araç Satış Vekâletlerinde Kritik Hâl

7571 sayılı Kanun ile eklenen m.155/3, özellikle araç satış vekâletinin kötüye kullanılmasında devreye girer. Araç satmak için vekâlet veren kişinin vekâletle alacağına yetkilendirilen kişi araçla ilgili farklı bir tasarrufta bulunursa:

• Basit hâlse (m.155/1): 6 ay–2 yıl → artırımla 1 yıl–4 yıl
• Nitelikli hâlse (m.155/2): 1–7 yıl → artırımla 2–14 yıl hapis

Etkin Pişmanlık (TCK m.168)

Güveni kötüye kullanma suçu TCK m.168 kapsamındadır. İndirim zorunludur:

1Soruşturma başlamadan zarar giderilir

2/3Ceza 2/3’e kadar indirilir (zorunlu)

KovuşturmaHüküm öncesi giderilirse 1/2’ye kadar indirilir

Delilİhtarname + iade en güçlü pişmanlık kanıtıdır

Şikayet, Uzlaştırma, HAGB ve Zamanaşımı

⏰ Şikayet

Basit hâl (m.155/1): şikayete bağlıdır; süre fiil ve faili öğrenmekten itibaren 6 aydır. Hak düşürücüdür. Nitelikli hâl (m.155/2) ve m.155/3 re’sen soruşturulur; şikayetten vazgeçme davayı durdurmaz.

⌛ Zamanaşımı

Basit hâl (üst sınır 2 yıl): dava zamanaşımı 8 yıl. Nitelikli hâl (üst sınır 7 yıl): 15 yıl. Motorlu taşıt artırımlı nitelikli hâl (üst sınır 14 yıl): 15 yıl.

🤝 Uzlaştırma

TCK m.155/1 ve m.155/2 uzlaştırma kapsamındadır. m.155/3 (motorlu taşıt) uzlaştırma kapsamı dışındadır. Uzlaşma sağlanırsa dava düşer. Uzlaştırma başarısız olursa yargılamaya devam edilir.

📋 HAGB / Tutuklama

Basit hâlde somut ceza 2 yıla kadar ise HAGB mümkün; tutuklama kararı da verilemez (üst sınır 2 yıl). Nitelikli hâlde somut ceza 2 yılı aşarsa HAGB uygulanamaz. m.155/2 nitelikli hâlde tutuklama mümkündür.

Önemli Yargıtay Kararları

📌 Yargıtay CGK E.2021/5-43, K.2021/287

Avukatın icra takibinden tahsil ettiği parayı MEDAŞ’a vermemesi: Zimmet değil, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadır. Kamu gücü kullanılmamış; teslim, avukatlık mesleğinin değil şahsına duyulan güvenin sonucudur.

📌 Y15CD E.2020/3019, K.2020/6847

Eşyalı kiralanan daireden çıkışta mobilyaların götürülmesi: Eşyalar güven ilişkisi çerçevesinde kiracıya teslim edilmişti. Güveni kötüye kullanma suçu oluşur; devir amacı dışında tasarruf gerçekleşmiştir.

📌 Y15CD E.2017/8030, K.2019/3832

Satmak amacıyla taşınmazı devredilen emlakçının taşınmazı kiraya vermesi: Zilyetlik devir amacına aykırı tasarruf. Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadır — nitelikli hâl uygulanmıştır.

📌 Hukuki İhtilaf Sınırı — Y15CD

Taraflar arasındaki ekonomik ilişki dikkate alındığında, sanıkların masraf yapıp yapmadığı ve başlangıçtaki kastı belirsizse olay hukuki ihtilafa dönüşebilir; ceza mahkemesi beraat kararı verir.

Uygulamada En Sık Karşılaşılan Senaryolar

🏦 Kasiyerin Para Alması

İşyerinde kasiyerin kasadan para alması hırsızlık değil, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmadır. Çünkü para kasiyere hizmet ilişkisi gereği teslim edilmiştir; mal rızasız alınmamıştır.

🚗 Araç Satış Vekâletinin Kötüye Kullanılması

Araç satmak için vekâlet veren kişinin aracını farklı biçimde devreden vekil TCK m.155 kapsamındadır. Motorlu taşıt olduğundan m.155/3 artırımı da uygulanır.

🏘️ Emlakçının Satış Yetkisi Verilen Evi Kiralaması

Müvekkilin yalnızca satmak için yetkilendirdiği taşınmazı kiraya veren emlakçı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işler. Kira gelirini aktarıp aktarmaması suçun varlığını etkilemez.

⚖️ Avukatın Tahsilatı Vermemesi

Vekâlet ilişkisi kapsamında tahsil ettiği alacağı müvekkiline ödemeyen avukat zimmet değil, güveni kötüye kullanma suçunu işler. Yargıtay CGK bu ayrımı 2021 tarihli emsal kararında net olarak ortaya koymuştur.

2026 Yargı Pratiğinde En Güçlü Deliller

📄 Yazılı Sözleşme/Belge

Malın hangi amaçla teslim edildiğini gösteren kira, hizmet, emanet veya vekâlet sözleşmesi. Zilyetlik devir amacını en net kanıtlayan belgedir.

📱 Dijital Deliller

WhatsApp yazışmaları, e-posta kayıtları, dekont açıklamaları. Devir amacını ve failin sonraki davranışlarını ispat eder. Ekran görüntüsü + noter e-tespiti en güvenilir yöntemdir.

📮 İhtarname

Malın iadesi için çekilen noter ihtarnamesi hem suç kastının tespiti hem de şikayet süresinin başlangıcı bakımından kritik önem taşır. İhtarnamenin tebliğ tarihi dosyanın seyrini belirler.

Sık Sorulan Sorular

Güveni kötüye kullanma suçunun cezası nedir?

Basit hâl (TCK m.155/1): 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezası; şikayete bağlıdır. Nitelikli hâl (m.155/2 — hizmet, meslek, ticaret, yönetim yetkisi): 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası; re’sen soruşturulur. Motorlu taşıt artırımı (m.155/3): her iki fıkrada belirlenen ceza bir kat artırılır.

Güveni kötüye kullanma ile hırsızlık arasındaki fark nedir?

Hırsızlıkta fail malı mağdurun rızası olmaksızın alır. Güveni kötüye kullanmada ise mal başlangıçta rızayla, belirli bir amaç için faile devredilmiştir; suç sonradan, malın devir amacı dışında kullanılması veya tesliminin inkâr edilmesiyle oluşur. Klasik örnek: kasiyerin kasadan para alması hırsızlık değil, güveni kötüye kullanmadır.

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma nedir?

TCK m.155/2 kapsamında meslek, sanat, ticaret veya hizmet ilişkisi nedeniyle kendisine teslim edilen malı devir amacı dışında kullanan veya teslim aldığını inkâr eden kişi bu suçu işler. İş sözleşmesinin fiilen sona ermiş olması nitelikli hâlin uygulanmasını engellemez (Y15CD E.2020/2360).

Güveni kötüye kullanmada zarar şart mıdır?

Hayır. Failin somut bir yarar sağlaması veya mağdurun gerçek anlamda zarara uğraması şart değildir. Zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunmak tek başına suçun oluşması için yeterlidir. “Yarar veya zarar yok” savunması bu suçta geçerli değildir.

Güveni kötüye kullanma suçunda etkin pişmanlık uygulanır mı?

Evet. TCK m.168 uyarınca soruşturma başlamadan zarar giderilmesi hâlinde ceza 2/3’e kadar, kovuşturma aşamasında hüküm öncesi giderilmesi hâlinde ise 1/2’ye kadar indirilir. İndirim zorunludur; hâkimin takdir yetkisi yoktur.

Dernek yöneticisinin dernek parasını kötüye kullanması zimmet mi, güveni kötüye kullanma mı?

Zimmet suçunun faili yalnızca kamu görevlisi olabilir. Dernek yöneticisi kamu görevlisi sayılmadığından zimmet suçunun faili olamaz. Yargıtay 5. CD’ye göre bu eylem hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma (TCK m.155/2) kapsamında değerlendirilir.

Sanalhukuk.org — İlgili İçerikler

Hizmet Nedeniyle GKK — Şikayet Dilekçesi ÖrneğiTCK m.155/2 + Sahtecilik →
Bilişim Yoluyla DolandırıcılıkGKK ile Karşılaştırma →
Ceza Hukuku — Tüm İçeriklerSanalhukuk.org →

Güveni Kötüye Kullanma Davası mı Yaşıyorsunuz?

Sanalhukuk.org’da Yargıtay kararları, şikayet dilekçesi örnekleri ve ceza hukuku içerikleri sizin için hazır.
CEZA HUKUKU KATEGORİSİNE GİT →

Kaynaklar

• 5237 Sayılı TCK — mevzuat.gov.tr
• GKK Şikayet Dilekçesi — sanalhukuk.org
• Yargıtay CGK E.2021/5-43, K.2021/287 — avukat tahsilatı, zimmet değil GKK
• Y15CD E.2020/3019, K.2020/6847 — kiracı mobilya, güveni kötüye kullanma
• Y15CD E.2017/8030, K.2019/3832 — satış yetkisi, kiraya verme, nitelikli GKK

Yayın: 29 Mart 2026 | sanalhukuk.org — Herkes İçin Adalet

İlgili

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Güveni Kötüye Kullanma Suçu ve Cezası 2026TCK 155 — Emniyeti Suistimal, Hizmet Nedeniyle Nitelikli Hâl, Yargıtay Kararları

TCK Madde 155 — Kanun Metni

Suçun Temel Unsurları

Güveni Kötüye Kullanma — Hırsızlık — Dolandırıcılık Ayrımı

TCK m.155/2 — Nitelikli Hâller (1–7 Yıl Hapis)

TCK m.155/3 — Motorlu Taşıt Artırımı

Etkin Pişmanlık (TCK m.168)

Şikayet, Uzlaştırma, HAGB ve Zamanaşımı

Önemli Yargıtay Kararları

Uygulamada En Sık Karşılaşılan Senaryolar

2026 Yargı Pratiğinde En Güçlü Deliller

Sık Sorulan Sorular

Sanalhukuk.org — İlgili İçerikler

Sanal Hukuk

İlgili

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Bunlar da İlginizi Çekebilir