Dilekçe Örneği · Aile Hukuku

Ölüm Nedeniyle Mal Rejiminin Tasfiyesi Davası Dilekçesi 2026

Sağ Kalan Eşin Diğer Mirasçılara Karşı Açacağı Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Davası — TMK m. 225, 236, 239

⚠️ Önemli Not: Bu dilekçe, eşin ölümü nedeniyle mal rejiminin sona ermesi halinde sağ kalan eşin ölen eşin diğer mirasçılarına karşı açacağı katılma alacağı ve değer artış payı davasına ilişkin örnek niteliğindedir. Somut olayınıza uyarlanması için mutlaka bir aile hukuku avukatından destek alınız.

……………. AİLE MAHKEMESİ’NE

(Ölenin Son Yerleşim Yeri Mahkemesi — TMK m. 214/1)

OLAYLAR VE AÇIKLAMALAR

1. Evlilik Birliği ve Mal Rejimi
Davacı müvekkil [Ad Soyad] ile müteveffa eşi [Ölen Eşin Adı Soyadı], …/…/…… tarihinde evlenmiştir. Taraflar arasında herhangi bir mal rejimi sözleşmesi akdedilmemiş olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun yürürlük tarihi olan 01.01.2002 tarihinden itibaren eşler arasında yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK m. 202/1; 4722 s. Kanun m. 10). Tarafların evliliği 01.01.2002 öncesine dayanıyorsa; 01.01.2002’den önceki dönem için 743 sayılı eski Medeni Kanun’un mal ayrılığı rejimine ilişkin hükümleri uygulanır.

2. Mal Rejiminin Sona Ermesi
Müteveffa eş [Ad Soyad], …/…/…… tarihinde vefat etmiştir. TMK’nın 225/1. maddesi gereğince eşler arasındaki edinilmiş mallara katılma rejimi ölüm tarihi itibarıyla kendiliğinden sona ermiştir. Vefat eden eşin yasal mirasçıları davalılar ve davacı müvekkildir.

3. Tereke Kapsamı ve Edinilmiş Mallar
Ölen eş adına, mal rejiminin geçerli olduğu 01.01.2002 – …/…/…… (ölüm tarihi) döneminde aşağıdaki edinilmiş mallar kayıt altına alınmıştır:

• Taşınmaz: [İl/İlçe/Mahalle, Ada/Parsel, Nitelik] — Tapu kaydında davalı müteveffanın adına kayıtlıdır. Satın alma tarihi: …/…/……
• Motorlu taşıt: [Plaka / Marka-Model / Yıl] — Trafik tescil kaydında müteveffaya kayıtlıdır.
• Banka hesabı / mevduat: [Banka Adı — IBAN / Hesap No] — Ölüm tarihi itibarıyla bakiyenin tespiti gerekmektedir.
• Diğer varlıklar: [Varsa hisse senedi, iştirak payı, ticari işletme vb. — mahkemece araştırılmasını talep etmekteyiz.]

Anılan mallar, tarafların evlilik birliği süresince müteveffanın çalışma gelirleri ve sosyal güvenlik ödemeleri gibi edinilmiş mal niteliğindeki kaynaklarla edinilmiştir (TMK m. 219). Davacı müvekkil, söz konusu malların edinilmesine, iyileştirilmesine ve korunmasına ev içi emeği ile ekonomik katkı sağlamış; bu katkı karşılıksız kalmıştır.

4. Davacının Değer Artış Payı Alacağı (TMK m. 227)
Davacı müvekkil, müteveffaya ait [taşınmaz / araç / diğer mal] üzerinde herhangi bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuştur. Bu katkı; nakdi yardım / emek / hizmet şeklinde gerçekleşmiş olup TMK’nın 227. maddesi kapsamında değer artış payı alacağı doğurmaktadır. Katkı tutarı ve oranı, mahkemece atanacak bilirkişi aracılığıyla tespit edilecektir.

5. Katılma Alacağı (TMK m. 236)
Mal rejiminin tasfiyesinde önce eşlerin kişisel malları ayrıştırılır; ardından her eşin edinilmiş malları üzerindeki artık değer hesaplanır. TMK’nın 236/1. maddesi uyarınca davacı müvekkil, müteveffanın edinilmiş mallarının artık değerinin yarısını katılma alacağı olarak talep etme hakkına sahiptir. Bu alacak, ölen eşin terekesinin borcu niteliğinde olup miras paylaşımından önce ödenmesi zorunludur (Yargıtay 8. HD, E. 2011/1293, K. 2011/1521).

6. Zamanaşımı
Mal rejiminin ölüm nedeniyle sona ermesinde zamanaşımı süresi, ölüm tarihinden itibaren işlemeye başlayan 10 yıllık genel zamanaşımı süresidir (Yargıtay HGK, E. 2013/8-375, K. 2013/520). İşbu dava bu süre içinde açılmaktadır.

7. Görevli ve Yetkili Mahkeme
TMK’nın 214/1. maddesi gereğince mal rejiminin ölümle sona ermesi halinde yetkili mahkeme ölenin son yerleşim yeri Aile Mahkemesi‘dir. Görevli mahkeme ise 4787 sayılı Kanun m. 4/1 uyarınca Aile Mahkemesi’dir.

HUKUKİ SEBEPLER

4721 s. TMK m. 202, 214, 218, 219, 220, 225, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 235, 236, 239, 240, 499; 4722 s. Kanun m. 10; 6100 s. HMK m. 107; Türk Borçlar Kanunu genel zamanaşımı hükümleri ve ilgili Yargıtay içtihatları.

DELİLLER

• Müteveffaya ait nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesi
• Evlilik cüzdanı / resmi nikah akdi
• Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)
• Tapu kayıt ve kadastro müdürlüğü yazıları
• Tapu senedi / tapu sicil kaydı sureti
• Trafik tescil kaydı
• Banka hesap dökümleri ve mevduat kayıtları
• SGK kayıtları ve gelir belgeleri
• Katkıyı ispatlayan banka dekontları, tanık beyanları
• Keşif, bilirkişi incelemesi (mahkemece belirlenen bilirkişi aracılığıyla değerleme)
• Her türlü yasal delil

SONUÇ VE TALEP

Yukarıda arz edilen nedenlerle ve mahkemenizce re’sen gözetilecek hususlarla birlikte;

1) FAZLAYA VE SAİR HAKLARA İLİŞKİN TALEP VE DAVA HAKLARIMIZ SAKLI KALMAK KAYDIYLA; 6100 sayılı HMK’nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan işbu dava kapsamında; toplanacak delillere ve yapılacak bilirkişi incelemesine göre müteveffa eşin edinilmiş mallarının artık değerinin tespiti ile davacı müvekkile ait katılma alacağının ve değer artış payı alacağının belirlenerek şimdilik 10.000,00 TL alacağın ölüm tarihi olan …/…/…… tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan miras payları oranında tahsiline,

2) Hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememesi riskine karşı; davalılar adına kayıtlı her türlü taşınmaz, taşıt ve banka hesabına, karar kesinleşene kadar ihtiyati tedbir şerhi konulmasına (HMK m. 389 vd.),

3) TMK’nın 240. maddesi uyarınca, davacı müvekkilin eski yaşantısını sürdürebilmesi amacıyla ölen eşe ait ve birlikte ikamet edilen aile konutu ([Adres/Tapu Bilgisi]) üzerinde, katılma alacağına mahsup edilmek, yetmez ise bedel eklenmek suretiyle intifa veya oturma hakkı tanınmasına [ya da mülkiyetin müvekkile özgülenmesine — miras payına mahsuben] (TMK m. 652),

4) Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine,

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten arz ve talep ederiz. …/…/2026

Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]

EKLER:

1. Onaylı vekaletname
2. Nüfus kayıt örneği (müteveffa)
3. Ölüm belgesi
4. Evlilik cüzdanı sureti
5. Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)
6. Tapu kayıt sureti
7. Trafik tescil belgesi
8. Banka hesap dökümleri
9. Dava harcı makbuzu

1. Önce Mal Rejimi Tasfiyesi, Sonra Miras Paylaşımı

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre katılma alacağı, ölen eşin terekesinin borcu sayılır ve miras paylaşımından önce ödenmesi gerekir. Miras davası, tasfiye davasının sonucunu bekler (Yargıtay 8. HD, E. 2011/1293, K. 2011/1521).

2. Davalılar Miras Payı Oranında Sorumludur — Müteselsil Sorumluluk Yok

Sağ kalan eş de tereke borcundan mirasçı sıfatıyla miras payı oranında sorumludur. Bu nedenle hüküm altına alınan miktardan davacının kendi miras payına düşen kısım düşülmeli; davalılardan sadece kendi miras payları oranında tahsil edilmelidir (Yargıtay 8. HD, E. 2017/11454, K. 2019/2315).

3. Değerleme Tarihi: Karar Tarihine En Yakın Tarih

Edinilmiş malların değeri, tasfiye anındaki — yani mahkeme kararına en yakın tarihteki — rayiç değer (sürüm değeri) üzerinden hesaplanır (TMK m. 235/1). Bu nedenle davanın uzaması sağ kalan eş lehine sonuç doğurabilir.

4. Mirastan Feragat Katılma Alacağından Feragat Sayılmaz

Sağ kalan eş mirası reddedip TMK m. 605 vd. kapsamında mirası ret beyanında bulunsa dahi katılma alacağını talep etme hakkı düşmez. Mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkı, miras hakkından bağımsızdır.

5. Aile Konutu Üzerindeki Seçimlik Haklar (TMK m. 240 ve 652)

Sağ kalan eş, ölen eşe ait olup birlikte ikamet edilen aile konutu üzerinde (a) katılma alacağına mahsuben intifa veya oturma hakkı (TMK m. 240) ya da (b) miras hakkına mahsuben mülkiyet tanınmasını (TMK m. 652) talep edebilir. İki hak birlikte talep edilmemeli; hangisinin uygulanacağı somut olayın koşullarına göre belirlenir.

Önemli Hatırlatma

Bu dilekçe örnek niteliğinde olup hukuki tavsiye yerine geçmez. Mal rejimi tasfiyesi davaları; tereke içeriğine, evlilik tarihlerine, edinilmiş ve kişisel mal ayrımına ve katkı biçimlerine göre büyük farklılıklar gösterebilir. Hak kaybı yaşanmaması için aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almanız önerilir.