Ev Hapsi Nedir?Konutta İnfaz Şartları ve Kimler Yararlanır?

Birinci Kurum: Adli Kontrol Kapsamında Ev Hapsi (CMK m.109)

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 109. maddesinin 3. fıkrasının (j) bendi, şüpheli veya sanığın konutunu terk etmemesini, adli kontrol tedbirlerinden biri olarak düzenlemiştir. Uygulamada “ev hapsi” veya “konutu terk etmeme” olarak bilinen bu tedbir, yargılama süreci devam ederken kişinin tutuklanarak cezaevine konulması yerine özgürlüğünün daha hafif biçimde kısıtlandığı bir denetim mekanizmasıdır.

Bu tedbirin uygulanabilmesi için CMK m.100’de düzenlenen tutuklama koşullarının mevcut olması, bununla birlikte tutuklamanın ölçüsüz bulunması gerekmektedir. Başka bir deyişle hakim, kişiyi tutuklamak yerine konutunda denetim altında tutmayı yeterli görmelidir.

Adli Kontrol Ev Hapsinin Koşulları

✅ Yürüyen bir soruşturma veya kovuşturma bulunması
✅ CMK m.100 kapsamında tutuklama sebebinin mevcut olması
✅ Tutuklamanın ölçüsüz olduğunun değerlendirilmesi
✅ Konutun belirlenmiş ve bildirimi yapılmış olması

Karar Merci:
• Soruşturma aşamasında → Sulh Ceza Hakimliği
• Kovuşturma aşamasında → İlgili Asliye Ceza veya Ağır Ceza Mahkemesi

Azami Süreler

7331 sayılı Kanun ile adli kontrol tedbirine azami süre getirilmiştir. Ağır ceza mahkemesinin görev alanına girmeyen suçlarda adli kontrol süresi en fazla 2 yıldır; zorunlu hallerde gerekçeyle 1 yıl daha uzatılabilir (toplam 3 yıl). Ağır ceza kapsamındaki suçlarda ise süre en fazla 3 yıldır; zorunlu hallerde toplam 3+1 yıla ulaşabilir. Bazı ağır suçlarda bu süre 4 yıla kadar çıkabilmektedir. Çocuklar bakımından süreler yarıya indirilir.

Denetim: Elektronik Kelepçe

Adli kontrol kapsamındaki ev hapsi, Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından uygulanır. Denetim çoğunlukla elektronik kelepçe aracılığıyla yürütülür; kelepçe, belirlenen konut çevresini kısıtlı alan olarak sisteme kaydeder ve yükümlünün bu alanı terk etmesi halinde izleme merkezine otomatik olarak uyarı gönderir. Bunun yanında kolluk kuvvetleri tarafından habersiz ev ziyaretleri ve telefon kontrolü de yapılabilir.

Cezadan Mahsup

CMK m.109/3-j kapsamında ev hapsinde geçirilen sürenin mahsubunda önemli bir kural mevcuttur: Her 2 gün ev hapsinde geçirilen süre, hapis cezasından 1 gün olarak mahsup edilir. Beraat halinde ise haksız uygulanan tedbir nedeniyle tazminat talep edilebilir.

Tedbirin Sona Ermesi

🔹 KYOK (Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar) verilmesi
🔹 Beraat kararı
🔹 Azami sürenin dolması
🔹 Koşulların ortadan kalkması (delillerin toplanması, kaçma riskinin sona ermesi)
🔹 Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi (bu andan itibaren CMK tedbiri kendiliğinden kalkar)

İtiraz: Karara karşı CMK m.268 uyarınca itiraz yoluna gidilebilir. Sulh ceza hakimliğinin kararı → aynı gün nöbetçi Asliye Ceza Mahkemesi. Asliye/Ağır Ceza → üst mahkeme.

İkinci Kurum: Kesinleşmiş Cezada Konutta İnfaz (CGTİK m.110)

5275 sayılı CGTİK’nin 110. maddesi, kesinleşmiş hapis cezasının ceza infaz kurumunda değil, hükümlünün kendi konutunda infaz edilmesine olanak tanıyan özel infaz usullerini düzenlemektedir. Bu kurum, insan onuruna yaraşır infazı sağlamak amacıyla yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve aile koşulları gibi kişisel faktörleri esas alır.

7550 sayılı Kanun (10. Yargı Paketi, 4 Haziran 2025) ile CGTİK m.110/2’de köklü değişiklikler yapılmış; hem ceza süre sınırları önemli ölçüde artırılmış hem de hastalık/engellilik nedeniyle konutta infazın kapsamı genişletilmiştir.

7550 Sayılı Kanun ile Güncellenen Konutta İnfaz Tablosu

Hükümlü Grubu	Eski Azami Süre	Yeni Azami Süre (2025)
Kadın ve çocuk hükümlüler	1 yıl	3 yıl
65 yaşını bitirmiş kişiler	1 yıl	3 yıl
70 yaşını bitirmiş kişiler	2 yıl	4 yıl
75 yaşını bitirmiş kişiler	4 yıl	5 yıl
80 yaşını bitirmiş kişiler	— (düzenleme yoktu)	6 yıl (yeni eklendi)
Ağır hastalık / engellilik (cezaevinde hayatını yalnız sürdüremeyen)	5 yıl sınırı vardı	Ceza sınırı kaldırıldı*
Doğum yapan kadın hükümlüler	3 yıl	5 yıl

* Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar bu istisnadan yararlanamaz. Hastalık/engellilik grubunda toplum güvenliği açısından ağır ve somut tehlike oluşturulmayacağının değerlendirilmesi de şarttır.

Önemli Ek Koşul: Zararın Giderilmesi

CGTİK m.110/2 uyarınca yaş/cinsiyet grubuna dayalı konutta infazdan yararlanabilmek için mahkûmiyete konu suç nedeniyle doğmuş zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekmektedir. İnfaz hâkimliği bu koşulu re’sen araştırır. Zarar giderilmemişse konutta infaza karar verilemez.

Not: Hastalık/engellilik grubunda bu zararı giderme koşulu aranmaz.

Doğum Yapan Kadın Hükümlüler İçin Özel Düzenleme

Doğum yapan kadın hükümlülere konutta infaz, doğum tarihinden 6 ay geçtikten sonra ve doğum tarihinden itibaren 18 ay (1,5 yıl) geçmeden talep edilebilir. Bu süre aralığı dışında bu fıkraya dayanarak başvuru yapılamaz. Toplam ceza sınırı 7550 sayılı Kanun ile 3 yıldan 5 yıla yükseltilmiştir.

Konutta İnfazdan Kimler Yararlanamaz?

❌ Terör suçlarından mahkûm olanlar
❌ Örgüt kurma, yönetme, üye olma veya örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar
❌ Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar
❌ Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar (hastalık grubunda da yararlanamaz)
❌ Denetimli serbestlik yükümlülüklerini yerine getirmeyenler
❌ CGTİK m.105/A f.6 ve f.7 uyarınca açık kuruma gönderilenler

Elektronik Kelepçe ve Denetim

CGTİK kapsamındaki konutta infazda denetim, Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından yürütülür. Toplam cezası 10 yılı aşan hükümlüler için elektronik kelepçe zorunludur. Diğer durumlarda kelepçe takılabilir ya da dönemsel ev ziyaretleri ve telefon denetimiyle takip yapılabilir. Hükümlüyle iletişim araçları, denetim esasları ve personelin görevleri karar tebliğinde hükümlüye açıkça bildirilir.

Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik

7550 sayılı Kanun’un m.5 değişikliğiyle, özel infaz usulüyle (konutta infaz dahil) cezasını çeken hükümlüler hakkında tabi oldukları infaz rejimine göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik uygulanmaya devam eder. Konutta infazda geçen süre toplam ceza süresinden tam olarak mahsup edilir.

Konutta İnfaz Başvurusu: Adım Adım

Dilekçe Örneği 1: Yaş/Cinsiyet Gerekçesiyle Konutta İnfaz

Bilgilendirme amaçlıdır. Somut dosyanıza göre avukatınızla birlikte düzenlenmelidir.

[ŞEHİR] İNFAZ HÂKİMLİĞİ’NE

HÜKÜMLÜ : [Ad Soyad] — T.C. [TC No]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro Sicil No]
KONU : 5275 sayılı CGTİK m.110/2 ve 7550 sayılı Kanun’un
15. maddesi kapsamında konutta infaz talebimizdir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil hakkında [Mahkeme Adı]’nın [Tarih] tarih ve [E./K.] sayılı
ilamıyla [suç adı] suçundan toplam [X] yıl hapis cezasına hükmedilmiş;
karar [tarih] itibarıyla kesinleşmiştir.

2. Müvekkil [doğum tarihi] doğumlu olup [başvuru tarihi] itibarıyla [yaş]
yaşını bitirmiş bulunmaktadır. Bu itibarla CGTİK m.110/2-[a/b/c/d]
kapsamında, hükmedilen [X] yıllık cezanın yasal sınır dahilinde kaldığı
görülmektedir.

3. Mahkûmiyete konu suç nedeniyle doğmuş zarar, [iade / tazmin] suretiyle
tamamen giderilmiş olup belgesi ekte sunulmuştur.

4. Müvekkilin ikamet ettiği konut [adres] olup bu adres için gerekli
belgeler ekte mevcuttur.

5. 10. Yargı Paketi kapsamında yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun’un
15. maddesiyle CGTİK m.110/2’de yapılan değişiklikle müvekkil yaş
grubuna karşılık gelen ceza sınırı [X yıl’a] yükseltilmiş olup müvekkilin
konutta infaz şartları 2026 yılı mevzuatı kapsamında sağlanmaktadır.

SONUÇ VE TALEP

Yukarıda arz olunan nedenler doğrultusunda müvekkil hakkındaki
kesinleşmiş hapis cezasının CGTİK m.110/2 ve 7550 sayılı Kanun m.15
kapsamında KONUTTA İNFAZ USULÜYLE yerine getirilmesine
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

[Tarih]
Hükümlü Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]

EKLER: 1) Nüfus cüzdanı fotokopisi 2) İlam örneği 3) Zarar giderilmesine
dair belge 4) Konut belgesi (kira/tapu/ikametgâh)

Dilekçe Örneği 2: Ağır Hastalık / Engellilik Gerekçesiyle Konutta İnfaz

Bilgilendirme amaçlıdır. Güncel resmi sağlık kurulu raporuyla desteklenmelidir.

[ŞEHİR] İNFAZ HÂKİMLİĞİ’NE

HÜKÜMLÜ : [Ad Soyad] — T.C. [TC No]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] — [Baro Sicil No]
KONU : 5275 sayılı CGTİK m.110/3 ve 7550 sayılı Kanun’un
15. maddesi kapsamında ağır hastalık/engellilik
gerekçesiyle konutta infaz talebimizdir.

AÇIKLAMALAR

1. Müvekkil hakkında [Mahkeme Adı]’nın [Tarih] tarih ve [E./K.] sayılı
ilamıyla [suç adı] suçundan toplam [X] yıl hapis cezasına hükmedilmiş;
karar [tarih] itibarıyla kesinleşmiştir.

2. Müvekkil, [hastalık/engellilik tanımı] nedeniyle ceza infaz kurumu
koşullarında yaşamını yalnız başına idame ettirememektedir. Bu husus
[Sağlık Kurumunun Adı]’nca düzenlenen [tarih] tarihli resmi sağlık kurulu
raporu ile belgelenmiştir. (Ek: 1)

3. 7550 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle CGTİK m.110/3’te yapılan değişiklikle
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar hariç olmak üzere
tüm hapis cezalarında bu fıkranın uygulanması mümkün hale gelmiştir.
Ceza sınırını düzenleyen eski 5 yıllık eşik kaldırılmış olup müvekkilin bu
maddeden yararlanmasının önünde yasal bir engel bulunmamaktadır.

4. Müvekkilin sağlık durumu, toplum güvenliği bakımından ağır ve somut
bir tehlike oluşturmamaktadır. Hastalığı nedeniyle konutundan ayrılma
kapasitesi son derece sınırlıdır.

5. Müvekkilin ikamet ettiği konut [adres]’te olup gerekli belgeler ektedir.

SONUÇ VE TALEP

CGTİK m.110/3 ve 7550 sayılı Kanun m.15 kapsamında müvekkilin
kesinleşmiş hapis cezasının KONUTTA İNFAZ USULÜYLE
yerine getirilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz.

[Tarih]
Hükümlü Vekili
Av. [Ad Soyad]
[İmza]

EKLER: 1) Resmi sağlık kurulu raporu 2) İlam örneği
3) Konut belgesi 4) Nüfus cüzdanı fotokopisi

Sık Sorulan Sorular

Yasal Kaynaklar:
• 5271 sayılı CMK m.109 (mevzuat.gov.tr)
• 5275 sayılı CGTİK m.110 (mevzuat.gov.tr)
• 7550 sayılı Kanun, Resmî Gazete 4 Haziran 2025 / 32920 (10. Yargı Paketi)
• Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği (DSHY) m.57, 74, 75, 103
• 7331 sayılı Kanun (adli kontrol azami süre düzenlemesi)

Bu içerik sanalhukuk.org tarafından bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Somut hukuki durumunuz için bir avukattan görüş almanız tavsiye edilir.

sanalhukuk.org • Herkes İçin Adalet