Tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik haklarda zamanaşımı süresi

Tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik haklarada zamanaşımı süresi ne kadar?

4077 sayılı TKHK’nın tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik haklara ilişkin zamanaşımı süresini öngören 4/4. maddesi :

“Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık zamanaşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü günden başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.”

Bu düzenlemeye göre ayıptan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıkmış olsa dahi iki (tatil amaçlı taşınmazlarda beş) yıllık zamanaşımı süresiyle sınırlıdır.

Kural bu olmakla birlikte maddenin son cümlesinde istisna öngörülmüş ve ağır kusur veya hile ile ayıbı tüketiciden gizleyen satıcının zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bir başka anlatımla; ayıplı mal hükümlerine göre satıcı ve onunla birlikte mesul olan kişilerin tüketicilerin seçimlik haklarından sorumluluğu, her alacak iddiasında olduğu gibi, zamanaşımına tabidir.

• ➡️ Ayıbı ağır kusur ve hile ile tüketiciden gizleyen satıcı zamanaşımı süresinden yararlanamaz.
• TKHK’da bu süre yukarıda açıklandığı üzere iki yıl ise de kanun koyucu bu kısa süreli zamanaşımını öngörürken bir yandan da bazı durumlarda bu süreyle bağlı olmanın kanunun ruhuna aykırı mağduriyetler doğuracağını öngörerek ayıbın ağır kusur ve hile ile tüketiciden gizlenmesi hâline ilişkin istisnalar getirmiştir.

• Ağır kusur veya hile ile ayıbın gizlendiğini ispat yükü kuşkusuz tüketiciye aittir.

İLGİLİ ;

➡️ Ayıbın gizlenmediğinin ispat yükü satıcıda olup,  satıcı ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.

➡️ Tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik hakları

➡️ Satılan mal için 10 yıllık garanti verilmesi ayıp ihbarının süresinde yapılması külfetini ortadan kaldırmaz

➡️ Aracın “V kayışının kopması ve motorunun kilitlenmesi-aracın tesliminden itibaren garanti süresi içerisinde araçtaki ayıbı davalıya ihbar eden davacının bu ayıptan dolayı def’i hakkı dava tarihine göre garanti süresi geçmekle sakıt olmayıp devam edeceği…

➡️ Ayıplı Araç Satışı Nedeniyle Tazminat Davası Dilekçe Örneği-Ayıp oranında satış bedelinden indirim talebi

➡️ İnternetten Yapılan Alışverişlerde Tablet, Telefon, Bilgisayar ve Akıllı Saatlerde alıcının 14 günlük cayma hakkı kaldırıldı.(İnternet üzerinden alınan herhangi bir ürünün iade edilmesi durumunda, kargo ücretini tüketici karşılayacak.(Ayıplı ürün ve yanlış ürün hariç)
Cayma Hakkına ilişkin yönetmelik 01.10.2022 tarihinde yürürlüğe girecek.
Not : Tablet, Telefon, Bilgisayar ve Akıllı Saatlerde alıcının 14 günlük cayma hakkının kaldırılma tarihi 01.01.2024 tarihine ertelendi.)

➡️ Tüketici, cayma hakkı süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.

DAYANIKLI TÜKETİM MALLARINDAN SORUMLULUK

Hukuk Genel Kurulu ……tarihli kararında dayanıklı tüketim mallarında üretici ve satıcının tüketiciye karşı sorumluluğu ile ilgili olarak verdiği kararda ;

• “Her tüketim malının belli bir kullanım ömrü olması tabii ise de günümüz teknolojik koşullarında üreticilerin piyasaya sürdükleri dayanıklı tüketim mallarının asli parçalarını oluştururken üründen beklenen mutat ömrü karşılayacak donanımı sunması gerekir. Tüketici bu haklı beklenti ve güvenle hareket eder. Aksi hâlde, yani garanti süresinin dolmasından sonra üretimdeki hata sebebiyle malın tümüyle işlevsiz hâle gelmesi riskini ve hiçbir kusuru olmamasına rağmen bundan doğan sorumluluğunun salt kendisi üzerinde kalacağını bilse tüketici bu malı satın almayacaktır. Somut olayda davacı tüketicinin, sözleşme tarihi koşullarına göre yüksek bir bedelle satın aldığı televizyondan beklentisinin, ileri teknolojiyle ve titizlikle üretilmiş, kaliteli ve sağlam bir elektronik cihaz almak olduğu açıktır. Ne var ki söz konusu cihaz garanti süresinin dolmasının akabinde arızalanmış ve bu arıza sebebiyle kullanılamaz hâle gelmiştir. Davacı, onarım talep ettiğinde garanti süresinin dolduğu belirtilerek neredeyse yeni bir televizyon alabileceği miktarda tamir ücreti istenmesi üzerine eldeki davayı açmak zorunda kaldığını ifade etmiştir. Yapılan yargılamada, televizyonun anakartında meydana gelen ve görüntü vermemesine sebep olan arızanın üretimden kaynaklı gizli ayıp mahiyetinde olduğu, zamana bağlı olarak ortaya çıktığı ve kullanıcı hatasının bulunmadığı bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Bir elektronik cihazın anakartının onun asli fonksiyonlarını yerine getirmesini sağladığı genel hayat tecrübesiyle de malûmdur. Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde satın alınan maldaki üretimden kaynaklı ayıbın ağır kusurla tüketiciden gizlendiğinin kabulü gerekir. Bu hâlde üretici yanında satıcı da tüketicinin seçimlik haklarından sorumlu tutulmalıdır.“

diyerek üretici ile birlikte satıcının da tüketicinin seçimlik haklarından sorumlu olduğuna karar vermiştir