Kamu Hukuku — İdare Hukuku

Disiplin Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği 2026 — Kamu Memuru 657 s. K. Kapsamlı Rehber

Güncelleme: Nisan 2026 | Okuma süresi: 8 dk | sanalhukuk.org editörü

Hakkınızda verilen disiplin cezasına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde üst disiplin amirine itiraz edebilir; itiraz reddedilir ya da sonuçsuz kalırsa 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Bu rehberde 657 sayılı DMK kapsamındaki disiplin cezası türlerini, itiraz yollarını ve hazır dilekçe örneklerini bulacaksınız.

657 s. DMK m.125-135
7 Günde Üst Amir İtirazı
60 Günde İdare Mahkemesi
Savunma Hakkı Zorunlu

1. Disiplin Cezası Türleri — DMK m.125

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesi beş ayrı disiplin cezası öngörmektedir. Her ceza türüne karşılık gelen fiiller kanunda tek tek sayılmıştır; kanunda yer almayan bir fiile disiplin cezası verilemez.

Ceza Türü	Örnek Fiiller	Verme Yetkisi
Uyarma	Göreve geç gelme, amire saygısızlık	Disiplin amiri
Kınama	Görevi savsaklama, gerçek dışı rapor	Disiplin amiri
Aylıktan Kesme	Özürsüz devamsızlık, yetkisiz grev, görevi dışında siyasi faaliyet	Disiplin kurulu + amir
Kademe İlerlemesinin Durdurulması	Memurluk sıfatıyla bağdaşmayan tutum, yolsuzluk	Disiplin kurulu
Devlet Memurluğundan Çıkarma	Yurt dışında kalma, ideolojik faaliyet, yargı kararını uygulamamak	Yüksek Disiplin Kurulu

Kanunilik İlkesi — Listede Olmayan Fiile Ceza Verilemez

Disiplin hukukunda kanunilik ilkesi geçerlidir. DMK m.125’te sayılmayan bir eylem için disiplin cezası verilemez. İdarenin benzetme yoluyla ceza uygulaması Danıştay tarafından iptal gerekçesi olarak kabul edilmektedir.

2. Disiplin Soruşturmasında Usul Güvenceleri

Disiplin cezasının hukuka uygun olabilmesi için aşağıdaki usul güvencelerinin eksiksiz yerine getirilmesi zorunludur. Bu güvencelerden herhangi birinin ihlali cezayı iptal nedeni oluşturur.

Savunma hakkı: Memurun savunması alınmadan disiplin cezası verilemez (DMK m.130). Savunma için en az 7 gün süre verilmesi zorunludur.
Soruşturma zorunluluğu: Aylıktan kesme ve üzeri cezalar için soruşturma açılması ve yetkili soruşturmacı atanması şarttır.
Yetkili merci: Her ceza türünün yetkili amiri/kurulu farklıdır. Yetkisiz makamın verdiği ceza hükümsüzdür.
Zamanaşımı: Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallerin öğrenildiği tarihten itibaren 1 ay içinde soruşturma başlatılmalı; soruşturma 2 yılı aşmamalıdır (DMK m.127).
Cezada ölçülülük: Verilen ceza, fiilin ağırlığıyla orantılı olmalıdır. Ağır ceza hafif fiile uygulanamaz.

Zamanaşımı Kaçırılırsa Ceza Hükümsüz Olur

DMK m.127 uyarınca disiplin amirleri bu Kanun’un 125. maddesi kapsamındaki suç ve cezaları fiilin öğrenildiği tarihten itibaren en geç 2 yıl, her halükarda fiilin işlendiği tarihten itibaren 5 yıl içinde uygulamak zorundadır. Bu süreler geçirilirse ceza verilemez; verilmişse iptal gerekçesi oluşur.

3. İtiraz Süreleri ve Yolları

Yol	Süre	Başvuru Mercii	Ceza Türü
Üst Disiplin Amirine İtiraz	Tebliğden itibaren 7 gün	Disiplin amirinin bağlı olduğu üst amir	Uyarma ve kınama
Disiplin Kuruluna İtiraz	Tebliğden itibaren 7 gün	İlgili disiplin kurulu	Aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması
İdare Mahkemesine İptal Davası	Tebliğden itibaren 60 gün	Yetkili idare mahkemesi	Tüm ceza türleri
Kamu Denetçisine Şikâyet	Başvurma süresi	Kamu Denetçiliği Kurumu	İdari çözüm yolu — bağlayıcı değil

Üst Amir İtirazı İdare Mahkemesi Yolunu Kapatmaz

Üst disiplin amirine veya disiplin kuruluna itiraz zorunlu değildir; doğrudan idare mahkemesine başvurulabilir. İtiraz yoluna başvurulması halinde itirazın reddi üzerine yeniden 60 günlük dava süresi işlemeye başlar. İtiraz yoluna gidilmeden doğrudan dava açılması da mümkündür; bu durumda 60 günlük süre ceza tebliğ tarihinden itibaren işler.

4. İptal Gerekçeleri

Disiplin cezasına itiraz veya iptal davası açılırken aşağıdaki gerekçelerden biri veya birkaçına dayanılabilir:

Usul Hataları

Savunma hakkı kullandırılmadan ceza verilmesi (DMK m.130)
Savunma için 7 günden az süre tanınması
Yetkisiz disiplin amiri veya kurulunca ceza verilmesi
Soruşturma açılmadan doğrudan ceza uygulanması (aylıktan kesme ve üzeri)
Zamanaşımı süresi geçtikten sonra ceza verilmesi (DMK m.127)

Esas Hataları

Atılı fiilin DMK m.125’te sayılmamış olması (kanunilik ilkesi ihlali)
Fiilin kanunda belirtilen cezaya karşılık gelmemesi (ölçülülük ilkesi ihlali)
Fiilin ispatlanamamış olması — delil yetersizliği
Nesnel unsurların yokluğu: kastın bulunmaması, fiilin hizmet gereği yapılmış olması
Eşitlik ilkesinin ihlali: aynı fiili işleyen diğer memurlara ceza verilmemiş olması

5. Disiplin Cezası İtiraz Dilekçesi Örnekleri 2026

Üst Amir İtirazı
İdare Mahkemesi İptal Davası

Disiplin Cezasına Üst Amir İtiraz Dilekçesi 2026

DMK m.135 — 7 Gün

[KURUM ADI] [ÜST AMİR UNVANI]’NA

İTİRAZ EDEN : [Ad Soyad]
TC Kimlik No : [………………………]
Unvan : [Görev Unvanı]
Sicil No : [………………………]
Birim : [Çalıştığı Birim]
Adres : [Kurum Adresi]

KONU : [Tarih] tarihli ve [Sayı]
sayılı [ceza türü — uyarma /
kınama / aylıktan kesme vb.]
disiplin cezasına itirazımdan
ibarettir.

AÇIKLAMALAR :

1. Tarafıma [tarih] tarihinde tebliğ
edilen [Sayı] sayılı işlemle,
“[atılı fiil]” eylemi nedeniyle
DMK m.125/[bent] uyarınca
[ceza türü] cezası uygulanmıştır.

2. Söz konusu disiplin cezası aşağıdaki
nedenlerle hukuka aykırıdır:

[Usul gerekçesi varsa:]
a) Savunmam alınmadan / yeterli
süre tanınmadan ceza verilmiştir.
DMK m.130 uyarınca savunma
alınması zorunludur. (EK-2)

[Esas gerekçesi:]
b) Atılı eylem gerçekte [fiil
açıklaması] niteliğinde olup
DMK m.125’te tanımlanan
ceza gerektiren fiiller arasında
yer almamaktadır / verilen
cezayla orantılı değildir.

c) [Diğer gerekçeler]

3. Bu nedenle söz konusu disiplin
cezasının kaldırılması gerekmektedir.

HUKUKİ DAYANAK :

657 s. DMK m.125, 130, 135.

EKLER :

EK-1 : Disiplin cezası tebliğ belgesi
EK-2 : Savunma dilekçesi sureti (varsa)
EK-3 : [İtirazı destekleyen belgeler]

SONUÇ VE TALEP :

Tarafıma haksız yere uygulanan
[ceza türü] disiplin cezasının
KALDIRILMASINA karar verilmesini
saygıyla arz ederim.

…/…/2026
[Ad Soyad]
(İmza)

Bu dilekçeyi tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde üst disiplin amirine elden teslim edin ve zimmet aldırın. Üst amirin kararı da kesindir; ret halinde idare mahkemesine başvurabilirsiniz.

Disiplin Cezası İptal Davası Dilekçesi 2026

İYUK m.3 — 60 Gün

NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ’NE

[Yürütmeyi Durdurma Taleplidir]

DAVACI : [Ad Soyad]
TC Kimlik No : [………………………]
Unvan : [Görev Unvanı]
Adres : [Adres]

DAVALI : [Kurumun Adı] — [İl]

DAVA KONUSU : [Tarih] tarihli ve [Sayı]
sayılı [ceza türü]
disiplin cezasının İPTALİ
talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR :

1. Davacı, [kurum adı]’nda [unvan]
olarak görev yapmaktadır.

2. [Tarih] tarihinde tebliğ edilen
[Sayı] sayılı işlemle davacıya,
“[atılı fiil]” gerekçesiyle DMK
m.125/[bent] uyarınca [ceza türü]
disiplin cezası uygulanmıştır.

3. Söz konusu işlem aşağıdaki
nedenlerle hukuka aykırıdır:

a) USUL YÖNÜNDEN:
[Savunma hakkı ihlali /
yetkisiz makam / soruşturma
açılmaması / zamanaşımı
gerekçesi — somut açıklama]

b) ESAS YÖNÜNDEN:
[Fiilin kanunda sayılmaması /
ölçüsüz ceza / ispat yetersizliği /
kastın yokluğu — somut açıklama]

4. Dava konusu işlemin uygulanması
telafi edilemez zararlara yol
açacağından YÜRÜTMENİN
DURDURULMASINA karar verilmesi
de talep edilmektedir.

HUKUKİ DAYANAK :

657 s. DMK m.125, 127, 130, 135;
2577 s. İYUK m.3, 27.

DELİLLER :

EK-1 : Disiplin cezası kararı
EK-2 : Savunma dilekçesi / tebligatlar
EK-3 : Soruşturma dosyası (varsa)
EK-4 : [Cezanın haksızlığını
destekleyen belgeler]
EK-5 : Üst amir itiraz ret kararı
(itiraz yoluna başvurulmuşsa)

SONUÇ VE TALEP :

1. Dava sonuçlanana kadar dava konusu
işlemin YÜRÜTMESİNİN
DURDURULMASINA,

2. [Tarih-Sayı] sayılı [ceza türü]
disiplin cezasının İPTALİNE,

3. Yargılama giderleri ve vekâlet
ücretinin davalıya YÜKLETİLMESİNE

karar verilmesini saygıyla arz ederim.

…/…/2026
[Ad Soyad]
(İmza)

İdare mahkemesine başvururken 60 günlük süreye dikkat edin; üst amir itirazı yoluna gidilmişse ret kararının tebliğinden itibaren yeniden 60 gün işler. Kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma cezalarında yürütmeyi durdurma talebi özellikle önemlidir.

6. Danıştay Kararları

Danıştay — Savunma Hakkı Kullandırılmadan Verilen Ceza İptal Edilir

Danıştay’ın yerleşik içtihadına göre DMK m.130 uyarınca savunma hakkı, disiplin hukukunun temel güvencesidir. Savunma alınmadan ya da savunma için yeterli süre tanınmadan verilen disiplin cezaları, fiilin gerçekten işlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın usul yönünden iptal edilmektedir. Savunma hakkının kullandırılmamış olması, cezanın maddi dayanağının sağlam olması halinde dahi iptal gerekçesi sayılır.

Danıştay — Kanunilik İlkesi: Listede Olmayan Fiile Ceza Verilemez

Danıştay, DMK m.125’te sayılmayan bir eylemin disiplin cezasına konu edilmesini kanunilik ilkesinin ihlali olarak nitelendirmekte ve bu gerekçeyle verilen cezaları iptal etmektedir. Benzetme yoluyla yorum kabul edilmez; cezalandırılabilir eylemler listesi sınırlı sayıdadır ve genişletici yorum yapılamaz.

Danıştay IDDK — Ölçülülük İlkesi ve Orantılı Ceza

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na göre disiplin cezalarında ölçülülük ilkesi gözetilmelidir. Hafif bir ihmale aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi, fiilin ağırlığıyla orantılı olmayan bu uygulama, ölçülülük ilkesini ihlal ettiği gerekçesiyle iptal nedeni sayılmaktadır.

Konuyla İlgili Sayfalar

İdari İşlemin İptali Dava Dilekçesi Örneği
İdare Mahkemesi — Göreve İade Talebi Dilekçesi Örneği
Yürütmenin Durdurulması Talebinin Reddi Kararına İtiraz Dilekçesi
İşe İade İhtarname Örneği

7. Sıkça Sorulan Sorular

Disiplin cezasına itiraz zorunlu mu? +

Hayır. Üst disiplin amirine veya disiplin kuruluna itiraz zorunlu değildir; doğrudan idare mahkemesine başvurulabilir. Ancak itiraz yoluna başvurulması halinde itirazın sonuçlanmasından itibaren yeniden 60 günlük dava süresi işler. Bu nedenle önce idari itiraz yolunu denemek zaman kazandırabilir.

Disiplin cezası sicil dosyasından ne zaman silinir? +

DMK m.133 uyarınca uyarma ve kınama cezaları, ceza kararının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl sonra; aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezaları ise 10 yıl sonra sicil dosyasından silinir. Silme işlemi memur tarafından dilekçeyle talep edilmesi gerekir. Sicilden silinen ceza kademe ilerlemesinde ve terfi işlemlerinde dikkate alınamaz.

Devlet memurluğundan çıkarma kararına nasıl itiraz edilir? +

Devlet memurluğundan çıkarma cezası Yüksek Disiplin Kurulu’nca verilir. Bu cezaya karşı doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; 60 günlük süre tebliğ tarihinden itibaren işler. Aynı zamanda yürütmenin durdurulması talep edilmesi, göreve iade açısından kritik önem taşır.

Soruşturma dosyasına nasıl ulaşabilirim? +

Disiplin soruşturmasına konu olan memur, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında soruşturma dosyasının kendisiyle ilgili bölümlerine erişim hakkına sahiptir. Kurumun ilgili birimine yazılı dilekçeyle başvurulması yeterlidir. Soruşturma dosyasını incelemek, itiraz veya dava gerekçelerini somutlaştırmak açısından büyük önem taşır.

İptal davası kazanılırsa tazminat da alınabilir mi? +

Evet. Disiplin cezasının iptal davası sonucunda iptal edilmesi halinde, cezanın uygulandığı dönemde yoksun kalınan özlük haklarının (eksik ödenen aylık, kademe farkı vb.) iadesi ve ek olarak tam yargı davası ile maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. İptal ve tazminat aynı davada ya da ayrı bir tam yargı davasıyla talep edilebilir.

Disiplin Cezası ve Kamu Hukukunu Anlattığımız Video Yayında!

İtiraz yolları, savunma hakkı ve idare mahkemesi süreci adım adım — @sanalhukuk

İlgili

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.