AİHM Yalçınkaya Kararı

Yalçınkaya kararı açıklandı!

AİHM, bugün açıkladığı Yalçınkaya kararı ile başvurucunun;
➡️ AİHS’in 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının,
➡️ 7. madde de düzenlenen kanunsuz ceza olma ilkesinin,
➡️ 11. madde de düzenlenen Toplantı ve dernek kurma özgürlüğünün ihlaline karar verdi.

AİHM: “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Yüksel Yalçınkaya v. Türkiye davasına ilişkin olarak bugün açıkladığı Büyük Daire kararında 6’ya karşı 11 oyla, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 7. maddesinin (kanunsuz ceza olmaz) ihlal edildiğine karar vermiştir, 1’e karşı 16 oyla, Avrupa Sözleşmesi’nin 6 § 1 maddesinin (adil yargılanma hakkı) ihlal edildiğine ve oybirliğiyle, Sözleşme’nin 11. maddesinin (toplanma ve örgütlenme özgürlüğü) ihlal edildiğine karar vermiştir.

AİHM, Yalçınkaya BD kararıyla Bylock kullanım iddiası, Bank Asya hesabı, KHK ile kapatılan sendikaya üyelik, KHK ile ihraç, gizli tanık beyanı esas alınarak terör örgütü üyeliğinden mahkum olan başvurucunun yargılamasında 6, 7 ve 11. maddelerinin ihlal edildiğine hükmetti.

AİHM;Bylock kullanımı otomatik bir suç karinesine dönüşmüştür.

AİHM’e göre TCK 314/2 ve TMK hükümleri o kadar geniş ve öngörülmez şekilde yorumlanmaktadır ki, Bylock kullanımı otomatik bir suç karinesine dönüşmüştür ve Bylock kullandığı iddia edilen bir kimsenin kendisini aklaması mümkün değildir.

AİHM verdiği kararla Türkiye’den genel önlemlerin alınmasını da istedi.

AİHM Türkiye‘den yerel mahkemelerin ByLock kullanımına yaklaşımına ilişkin sistemik sorunu çözmek için uygun genel önlemleri alması talep etti.

Benzer şikayetleri içeren yaklaşık 8.500 başvuru bulunduğu, yetkililerin yaklaşık 100.000 ByLock kullanıcısı tespit ettiği göz önüne alındığında, Mahkeme, 46. Madde (kararların bağlayıcılığı ve uygulanması) uyarınca, Türkiye’nin, özellikle Türk yargısının Bylock delillerine yaklaşımıyla ilgili olarak, bu sistemik sorunları ele almak için uygun şekilde genel önlemler alması gerektiğine de karar
vermiştir.

Mahkeme, 7’ye karşı 10 oyla, ihlal tespitinin, uğranılan her türlü manevi zarar için tek başına yeterli adil tatmin olduğuna karar vermiştir. Ayrıca, 3’e karşı 14 oyla, Türkiye’nin başvurana masraf ve
harcamalar için 15,000 Euro (EUR) ödemesine karar vermiştir.

AİHM Yalçınkaya Kararı.

➡️ AİHM kararı ne anlama geliyor?

AİHM, Yalçınkaya BD kararıyla Bylock kullanım iddiası, Bank Asya hesabı, KHK ile kapatılan sendikaya üyelik, KHK ile ihraç, gizli tanık beyanı esas alınarak terör örgütü üyeliğinden mahkum olan başvurucunun yargılamasında 6, 7 ve 11. maddelerinin ihlal edildiğine hükmetti.

İhlalin “kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesinden çıktı.   “Kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesinden  verilen ihlal kararı tüm süreci tersine çevirecek.

Bu karar AİHM tarihinde 7. maddeden verilen 60. karar oldu.

Özel kast gerektirdiği halde, yerel mahkemeler Silahlı Terör Örgütü üyeliği suçunun özüyle tutarsız, geniş kapsamlı ve öngörülemez yorum yaparak ceza vermiştir.

Karardaki en önemli nokta ; bu yargılamalara ilişkin ilk defa sistemli bir sorundan bahsedilmesi ve bu sorunun sadece başvurucu hakkında değil tüm yargılananların adil yargılanma hakkını koruyacak önlemlerin alınmasının istenmesidir. Başvurudaki ihlalin bireysel ve tek bir mahkemenin yaptığı bir hatadan değil sistemdeki genel bir poblemden kaynaklandığının tespiti yapılmaktadır.

Bu karar hem KHK’ lılar hem de cebir şiddet unsuru olmadan örgüt üyeliğinden ceza verilenler için emsal olacaktır.

➡️ AİHM’in ihlal kararı verdiği konularda yeniden yargılama mümkün mü?

Kararda AİHS Madde 46 anlamında en uygun bireysel tedbir ve ihlali  giderim yolunun yargılamanın yenilenmesi olduğuna işaret edilmesi önemli.

AİHM tarafından Yalçınkaya dosyasında  verilecek muhtemel olumlu Karar Türkiye’de doğrudan yeniden yargılama yolunu açacaktır.

Çünkü:   Yalçınkaya’da AİHS’nin 7. maddesindeki Kanunilik ilkesinden ihlal verildiğinden, ortada suç olmadığı tespit edildiği için, dosyasında ne olduğuna bakılmaksızın herkesin beraat ettirilmesi gerekir.

Buna göre Büyük Daire Kararı sonrasında Yüksel Yalçınkaya için ihlal tespiti yapılan hususlar kapsamında yeniden yargılama yolu açılmış oldu.

➡️ Hakkında ihlal kararı verilen başvurucular CMK’nın 311/1. maddesinin f bendi uyarınca yeniden yargılama talebinde bulunabileceklerdir.

Komite kararları kesin olduğu için verildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde yeniden yargılanma talebinde bulunulması gerekir.

➡️ AİHM ihlal kararının mevcut yargılamalara etkisi ne olacak?

AİHM’in verdiği ihlal kararının başvurucu için yeniden yargılama sebebi olacağı, CMK’nın 311/1-f  maddesinde düzenlenmiştir. AİHM’in verdiği ihlal kararı, Anayasa’nın 90 ve AİHS’in 46. maddeleri gereğince iç hukukta bağlayıcıdır. Dolayısıyla, bu karar benzer durumdaki herkes için Türk yargısınca uygulanmak zorundadır. İhlal kararının benzer durumdakilere de uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır.

İhlal kararının dosyaları kesinleşmiş ve benzer suçlamalara maruz kalan kişiler için ise CMK’nın 311/1-e maddesi kapsamında yeniden yargılamayı gerektirecek yeni bir vaka ya da delil kabul edilmelidir.
Benzer suçlamalar nedeniyle mahkumiyet almış kişilerin, her halükarda başvuru yapması, başvuruları reddedilirse AYM ye bireysel başvuru yoluna gitmesi uygun olacaktır.

➡️ Yalçınkaya kararında yer alan  ihlal kararlarının devam eden yargılamalarda da bulunduğu aşamaya göre, İlk Derece (Ağır Ceza-İdare) Mahkemelerine, Bölge Adliye Mahkemelerine, Yargıtay’a, Bölge İdare Mahkemelerine, Danıştay’a ve Anayasa Mahkemesi’ne dikkate alınmak üzere sunulması gerekmektedir.

➡️ AİHM ihlal kararlarına uyulmaması halinde işleyecek süreç nedir?

Türkiye, 6 ay içinde uygulamak zorunda. Uymazsa Avrupa Konseyi yaptırımları devreye girer.

➡️ AİHM kararı, iç hukukta hukuka aykırı karar veren, iş ve işlemde bulunanla için başka hangi hukuki süreçlerin başlamasına neden olacak?

Başvurucu Yüksel Yalçınkaya, 1966 doğumlu ve Kayseri’de yaşayan bir Türk vatandaşıdır.

Türkiye’de 2016’daki darbe girişiminin ardından
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi davada Büyük Daire kararı verecek.
Yüksel Yalçınkaya – Türkiye (başvuru no. 15669/20)

AİHM Yalçınlaya Kararının Tutuklulara Etkisi

AİHM’nin Yalçınkaya kararında 7. madde kapsamında verilen ihlal kararı doğrudan ya da talep üzerine tutukluların salıverilmesi sonucunu doğurmaz. Buna rağmen tutukluların kendi mahkemelerine yapacakları başvuru ile ortada suç olmadığı tespit edildiği için, tutuksuz yargılama talebinde bulunmaları önemlidir.

İLGİLİ ;

➡️ Haksız Tutuklama Nedeniyle Maddi Manevi Tazminat Davası Dilekçe Örneği 

➡️ Haksız Tutukluluktan Kaynaklı Maddi-Manevi Tazminat Davası

➡️ Haksız tutukluluk nedeniyle manevi tazminatta kişinin cezaevinde kaldığı süre, sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, atılı suçun niteliği, tutuklamanın şahıs üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler dikkate alınarak karar verilmelidir.

AİHM‘in (Key Case) ANA DAVA olarak sınıflandırdığı davada başvurucunun şikayetleri aşağıdaki gibidir:

➡️ Mad. 5 – Özgürlük ve güvenlik hakkı
➡️ Mad. 6 – Adil yargılanma hakkı
➡️ Mad. 7 – Kanunsuz ceza olmaz
➡️ Mad. 8– Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
➡️ Mad. 9 – Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü
➡️ Mad. 10 – İfade özgürlüğü-{genel}
➡️ Mad. 11 – Toplantı ve örgütlenme özgürlüğü

➡️ Mad. 14 – Ayrımcılık yasağı
➡️ P1-1 =) Mülkiyetin korunması

AİHM ihlal kararı nedeniyle yargılamanın yenilenmesi mümkün müdür?