Garanti Süresi Dolsa Bile Çamaşır Makinesinde 10 Yıllık Kullanım Ömrü Boyunca Üretici Yedek Parça ve Onarımdan Sorumludur

Tüketicinin satın aldığı çamaşır makinesinde 2 Yıllık Garanti Süresi Dolsa da 10 Yıllık kullanım ömrü Boyunca Üretici/İthalatçı Firma yedek parça ve onarım hizmeti sunmakla yükümlüdür.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2020/7070 E., 2020/5240 K. – Kısa Özet

🔹 Uyuşmazlık Konusu:
Tüketicinin satın aldığı çamaşır makinesinde, garanti süresi bittikten sonra (yaklaşık 8 yıl sonra) ortaya çıkan arıza nedeniyle yedek parça temin edilememesi ve bu sebeple onarımın yapılamaması.

🔹 Tüketicinin Talebi:

Ürünün aynı özelliklere sahip yeni bir ürünle değiştirilmesi,
Ya da bedelin faiziyle iadesi.

🔹 Yerel Mahkeme Kararı:

Garanti süresi 2 yıl olduğu,
Garanti süresi dolduktan sonra parçaların üretilmesi yönünde taahhüt bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi.

⚖️ Yargıtay’ın Hukuki Değerlendirmesi

✅ 6502 sayılı TKHK m. 58/6 ve
✅ Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği m. 14 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde:

Garanti süresi dolmuş olsa bile,
Üretici/ithalatçı, ürünün kullanım ömrü boyunca bakım ve onarım hizmetini sunmak zorundadır.
Çamaşır makineleri için kullanım ömrü = 10 yıldır.
Bu süre içinde yedek parça temin edilememesi, üretici/ithalatçının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

📌 Teknolojik değişim veya üretimin durması, yedek parça sağlama yükümlülüğünü kaldırmaz.

“Dava konusu çamaşır makinasına ilişkin olarak yedek parça talebinde bulunulduğu iddia edilen tarih itibarı ile uygulanması gereken ve daha önce yürürlükte olan Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Yönetmelik ile benzer hükümler içeren, 13.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin “Üretici, ithalatçı ve satıcının sorumluluğu” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Üretici veya ithalatçılar, yetkili servis istasyonlarının ayrı bir tüzel kişiliği olsa dahi, satış sonrası hizmetlerin sağlanmasından ve yürütülmesinden yetkili servis istasyonları ile birlikte müteselsilen sorumludur.” denildiği, beşinci fıkrasında ise; “İthalatçının herhangi bir şekilde ticari faaliyetinin sona ermesi hâlinde mala ilişkin bakım ve onarım hizmetlerinin sunulmasından garanti süresi boyunca satıcı, üretici ve yeni ithalatçı müteselsilen sorumludur. Garanti süresi bittikten sonra ise kullanım ömrü süresince bakım ve onarım hizmetlerini üretici veya yeni ithalatçının sunması zorunludur.”düzenlemesi bulunmaktadır.
Yine aynı Yönetmeliğin Ek 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince satış sonrası hizmet verilmesi zorunlu olan ürünler listesinde, çamaşır makinaları için kullanım ömrü süresinin 10 yıl olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Mevcut düzenlemeler yukarıda belirtildiği şekilde iken, mahkemece, çamaşır makinasının garanti süresinin Garanti Belgesi Yönetmeliğine göre 2 yıl olduğu ve çamaşır makinasının garanti süresinin geçtiği, 10 yıllık kullanılabileceği yönünde belgesinde belirtilmiş olduğu, ancak 10 yıllık süre içerisinde teknoloji değişimlerine bağlı parçaların üretilmesi yönünde herhangi bir taahhüt ve garantinin mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup… “

Sonuç

🔹 Yerel mahkemenin, sadece garanti süresinin dolmuş olmasına dayanarak davayı reddetmesi hukuka aykırıdır.
🔹 Bu nedenle karar, kanun yararına bozulmuştur (sonuca etkili olmamak üzere).

Karardan Çıkan Temel İlke

Garanti süresi sona erse bile, kullanım ömrü devam eden ürünlerde üretici/ithalatçı yedek parça ve onarım hizmeti sunmakla yükümlüdür.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

2020/7070 E. , 2020/5240 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
( TÜKETİCİ MAHKEMESİ SIFATIYLA)

Taraflar arasındaki bedel iadesi/misli ile değişim davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına bozulması istenilmekle, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, davalı … Firmasından 15.07.2009 tarihinde satın aldığı çamaşır makinasının su haznesinin çatlaması ve elektronik aksamına su sızdırması sonucu servis ve satıcı bayiye başvurduğunu, tarafına mevcut modelin üretiminin durdurulduğunu ve bulunması gereken parçaların da tedarik edilemediğini bu sebeple onarımının yapılamadığı ve değiştirilemeyeceğinin belirtildiğini, Oniki Şubat İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvurduklarını, ancak konu itibarıyla görev alanına girmediğinin bildirildiği, bu sebeple söz konusu davayı açtıklarını ileri sürerek, ürünün aynı özelliklere sahip başka bir çamaşır makinası ile değiştirilmesi ya da bedeli olan 4,000 TL’nin mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, dava konusu cihazın garanti süresinin iki yıl olup, bu sürenin sona erdiğini, tüketicinin seçimlik haklarını kullanamacağını, sekiz yıl sonra ortaya çıkan arızaların ayıp kapsamında değerlendirilemeyeceğini savunarak; davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; miktar itibariyle kesin olan hüküm, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına bozulması istemi ile temyiz edilmiştir.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Satış sonrası hizmetler” başlıklı 58 inci maddesinin altıncı fıkrasında; ” İthalatçının herhangi bir şekilde ticari faaliyetinin sona ermesi hâlinde bakım ve onarım hizmetlerinin sunulmasından garanti süresi boyunca satıcı, üretici ve yeni ithalatçı müteselsilen sorumludur. Garanti süresi geçtikten sonra ise kullanım ömrü süresince bakım ve onarım hizmetlerini üretici veya yeni ithalatçı sunmak zorundadır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Somut olayda, dava konusu çamaşır makinasına ilişkin olarak yedek parça talebinde bulunulduğu iddia edilen tarih itibarı ile uygulanması gereken ve daha önce yürürlükte olan Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Yönetmelik ile benzer hükümler içeren, 13.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin “Üretici, ithalatçı ve satıcının sorumluluğu” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Üretici veya ithalatçılar, yetkili servis istasyonlarının ayrı bir tüzel kişiliği olsa dahi, satış sonrası hizmetlerin sağlanmasından ve yürütülmesinden yetkili servis istasyonları ile birlikte müteselsilen sorumludur.” denildiği, beşinci fıkrasında ise; “İthalatçının herhangi bir şekilde ticari faaliyetinin sona ermesi hâlinde mala ilişkin bakım ve onarım hizmetlerinin sunulmasından garanti süresi boyunca satıcı, üretici ve yeni ithalatçı müteselsilen sorumludur. Garanti süresi bittikten sonra ise kullanım ömrü süresince bakım ve onarım hizmetlerini üretici veya yeni ithalatçının sunması zorunludur.”düzenlemesi bulunmaktadır.
Yine aynı Yönetmeliğin Ek 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince satış sonrası hizmet verilmesi zorunlu olan ürünler listesinde, çamaşır makinaları için kullanım ömrü süresinin 10 yıl olduğunun belirtildiği görülmektedir.
Mevcut düzenlemeler yukarıda belirtildiği şekilde iken, mahkemece, çamaşır makinasının garanti süresinin Garanti Belgesi Yönetmeliğine göre 2 yıl olduğu ve çamaşır makinasının garanti süresinin geçtiği, 10 yıllık kullanılabileceği yönünde belgesinde belirtilmiş olduğu, ancak 10 yıllık süre içerisinde teknoloji değişimlerine bağlı parçaların üretilmesi yönünde herhangi bir taahhüt ve garantinin mevcut olmadığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına temyiz talebinin, açıklanan bu nedenle kabulü gerekir.
SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile, … 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) 07.03.2019 tarih 2018/531 E., 2019/104 K. sayılı kararının sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, 01/10/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.