Tensip Ne Demek? Tensip Zaptı Nedir? 2026

Yazan /






Tensip Ne Demek? Tensip Zaptı Nedir, Nasıl Okunur? | HMK Rehberi 2026


SanalHukuk.org — Herkes İçin Adalet

Medeni Usul Hukuku · Hukuk Terimleri
Tensip Ne Demek?
Tensip Zaptı Nedir, Ne Zaman Çıkar, Nasıl Okunur? — HMK m. 138 Rehberi 2026
Güncelleme: Mart 2026  |  Yasal Dayanak: 6100 Sayılı HMK m. 138–140

Hızlı Yanıt
Tensip zaptı, hakimin dava dilekçesini ilk aldığında HMK m. 138 uyarınca re’sen (kendiliğinden) yaptığı ilk inceleme sonucunda verdiği ara kararlar bütünüdür. Tensip kararıyla hakim; davalıya tebligat yapılmasını, cevap süresini, gider avansı tamamlatılmasını ve ön inceleme duruşma gününü belirler. Tensip zaptı alındıktan sonra belirlenen sürelere uymak zorunludur.

Tensip Nedir? — HMK m. 138
Tensip kelimesi Arapça kökenli olup “uygun bulma, yerinde görme, düzenleme” anlamına gelir. Hukuk dilinde tensip, hakimin bir davayı ilk aldığında dava dosyasını inceleyerek verdiği ilk kararlar bütününü ifade eder. Bu kararlara tensip zaptı veya tensip kararı denir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 138. maddesi uyarınca hakim, dava dilekçesinin kendisine ulaşmasından sonra dosyayı inceleyerek re’sen ilk inceleme yapar. Bu inceleme sonucunda dava şartları, yetki ve görev meselelerini değerlendirir; ardından yargılamanın nasıl ilerleyeceğini belirleyen tensip kararını verir.
HMK m. 138: “Dava dilekçesi mahkemeye verilince hakim, dava dilekçesini usule uygunluk açısından inceler ve gerekli kararları re’sen verir.” Bu aşamada hakim, dava şartlarının varlığını da kontrol eder (HMK m. 114–115).

Tensip Zaptında Neler Yazar?
Tensip kararı mahkemeye ve dava türüne göre farklılık gösterse de çoğunlukla şu unsurları içerir:
1
Davalıya Tebligat Kararı
Dava dilekçesi ve eklerinin davalıya tebliğine karar verilir. Davalıya 2 haftalık cevap dilekçesi verme süresi tanınır (HMK m. 127).

2
Gider Avansı Tamamlatma
Gider avansı yatırılmamış veya eksikse, tamamlatılması için davacıya 2 haftalık kesin süre verilir (HMK m. 120). Sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

3
Delil Bildirme Süresi
Taraflara delillerini dilekçelerine eklemeleri veya belirtmeleri için süre verilir. Taraflar ellerindeki belgeleri dilekçeyle birlikte sunmak zorundadır (HMK m. 121, 129).

4
Ön İnceleme Duruşma Günü
Dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra yapılacak ön inceleme duruşmasının tarihi belirlenir. Ön inceleme duruşmasında dava şartları, ilk itirazlar ve sulh imkânı değerlendirilir (HMK m. 139–140).

5
Dava Şartı Eksikliği Bildirimi
Dava dilekçesinde HMK m. 119 uyarınca eksiklik varsa tensip kararında bu eksiklik belirtilir ve tamamlanması için kesin süre verilir. Sürede tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

HMK’da Dava Süreci: Tensip’ten Karara
1
Dava Dilekçesi — Dava Açılışı
Davacı, dava dilekçesini UYAP üzerinden veya fiziken mahkemeye verir. Harç ve gider avansı ödenir. Dava bu aşamada açılmış sayılır.

2
Tensip Kararı (İlk İnceleme)
Hakim dosyayı ilk ele aldığında tensip kararını verir. Davalıya tebligat, cevap süresi ve ön inceleme tarihi belirlenir.

3
Dilekçeler Teatisi
Davalı cevap dilekçesini verir (2 hafta). Davacı cevaba cevap dilekçesini verir (2 hafta). Davalı ikinci cevap dilekçesini verir (2 hafta). Toplam 4 dilekçe teatisi gerçekleşir.

4
Ön İnceleme Duruşması (HMK m. 139–140)
Taraflar bir araya gelir. Dava şartları, ilk itirazlar değerlendirilir. Sulh imkânı araştırılır. Uyuşmazlık konuları ve deliller belirlenir. Tahkikat duruşma günü verilir.

5
Tahkikat Aşaması
Deliller toplanır, tanıklar dinlenir, bilirkişi incelemesi yapılır. Keşif kararı verilebilir. Bu aşama birden fazla duruşmayla sürebilir.

6
Sözlü Yargılama ve Karar
Tahkikat tamamlandıktan sonra sözlü yargılama yapılır. Hakim kararını açıklar veya sonraya bırakır. Gerekçeli karar yazılarak taraflara tebliğ edilir.

Tensip Kararı Sonrası Tarafların Yükümlülükleri
Davacının Yükümlülükleri
— Gider avansı eksikse tamamlamak
— Dilekçe eksikliklerini gidermek
— Delillerini dilekçeyle sunmak
— Ön inceleme duruşmasına katılmak
— Tensipte belirlenen sürelere uymak

Davalının Yükümlülükleri
— Tebliğden itibaren 2 haftada cevap vermek
— Cevap dilekçesiyle delillerini sunmak
— İlk itirazlarını (yetki, görev vb.) cevap dilekçesinde belirtmek
— Ön inceleme duruşmasına katılmak

Uyarı: Tensip kararındaki kesin süreler hak düşürücü nitelikte olabilir. Cevap dilekçesi süresi kaçırılırsa davalı savunma hakkını kısmen kaybeder. Gider avansı tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

Tensip Kararı UYAP’tan Nasıl Görülür?
Tensip kararı ve dava süreciyle ilgili tüm ara kararlar UYAP Vatandaş Portalı üzerinden takip edilebilir. Bunun için:
1. e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’na (vatandas.uyap.gov.tr) giriş yapın
2. “Dava Sorgulama” bölümüne gidin
3. Dosya esas numarasını girerek dosyaya erişin
4. “Kararlar” veya “Evrak” bölümünden tensip kararını görüntüleyin

Avukat aracılığıyla takip edilen davalarda tensip kararı ve tüm ara kararlar avukat portalı (avukat.uyap.gov.tr) üzerinden görüntülenebilir. Avukatınız tensip kararını tarafınıza iletmek zorundadır.

Sık Sorulan Sorular
Tensip ne demek?
Tensip, hakimin dava dosyasını ilk aldığında yaptığı ilk inceleme sonucunda verdiği kararlar bütünüdür. Dava hukukunda “tensip zaptı” veya “tensip kararı” olarak da bilinir. Davalıya tebligat, cevap süresi, gider avansı ve ön inceleme günü tensip kararıyla belirlenir.

Tensip ne zaman çıkar?
Dava dilekçesinin mahkemeye verilmesinin ardından hakim dosyayı ilk ele aldığında tensip kararı çıkar. Mahkemenin yoğunluğuna göre bu süre birkaç günden birkaç haftaya kadar uzayabilir. UYAP üzerinden takip edilebilir.

Tensip kararı ne anlama gelir?
Tensip kararı, hakimin dava dosyasını inceleyerek yargılamanın nasıl ilerleyeceğini belirlediği ilk ara karardır. Davalıya tebligat yapılmasını, cevap ve dilekçe sürelerini, gider avansı tamamlatılmasını ve ön inceleme duruşma tarihini kapsar.

Tensip kararına itiraz edilebilir mi?
Tensip zaptı bir ara karardır; tek başına itiraz konusu yapılamaz. Usul hatalarına nihai karar aşamasında veya kanun yolu başvurusunda itiraz edilebilir. Ancak belirlenen sürelere uymak zorunludur.

Tensip zaptı ve ön inceleme farkı nedir?
Tensip zaptı hakimin dava dilekçesini aldıktan sonra tek başına verdiği ilk karardır. Ön inceleme ise dilekçeler teatisi tamamlandıktan sonra tarafların mahkemede bir araya geldiği duruşmadır. Ön inceleme duruşmasının tarihi tensip kararında belirlenir.

Yasal Kaynaklar
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 138 (İlk inceleme), m. 114–115 (Dava şartları), m. 119–120 (Dava dilekçesi ve gider avansı), m. 127 (Cevap süresi), m. 139–140 (Ön inceleme) —
mevzuat.gov.tr

SanalHukuk.org
Herkes İçin Adalet — Türkiye’nin Hukuk Bilgi Platformu
© 2026 SanalHukuk.org — Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.


SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Bunlar da İlginizi Çekebilir

Scroll to Top