TEHİR-İ İCRAYA İLİŞKİN AYM HAK İHLALİ KARARI

Tehir-i İcra Kararında Süreli Teminat Mektubu Mülkiyet Hakkı İhlalidir – AYM 2019/17045 (15.10.2025)

Anayasa Mahkemesi, tehir-i icra (icranın geri bırakılması) kurumuna ilişkin çok önemli bir mülkiyet hakkı kararı vermiştir.

Mahkeme özetle şu sonuca ulaşmıştır:

Tehir-i icra kararı verilebilmesi için KESİN ve SÜRESİZ teminat mektubu şarttır.
Süreli teminat mektubuna dayanılarak icranın geri bırakılması kararı verilmesi, Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlalidir.

Olayın Özeti

Başvurucu lehine ilamlı icra takibi başlatılmıştır.
Borçlu taraf, kararı temyiz etmiş ve icranın geri bırakılmasını talep etmiştir.
İcra mahkemesi, süreli teminat mektubunu yeterli görerek icranın geri bırakılmasına karar vermiştir.
Bu süreç yaklaşık 4 yıl 6 ay sürmüş ve alacak tahsil edilememiştir.

AYM’nin Hukuki Değerlendirmesi

AYM değerlendirmesinde şu ilkelere vurgu yapmıştır:

1️⃣ Alacak da mülkiyet hakkıdır

Anayasa m.35 kapsamında kesinleşmiş alacaklar “mülk” niteliğindedir.

2️⃣ Devletin pozitif yükümlülüğü vardır

Devlet yalnızca müdahale etmemekle yetinemez;
➡️ Etkin bir icra sistemi kurmak
➡️ Alacaklunun hakkını makul sürede tahsil etmesini sağlamak zorundadır.

3️⃣ 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.36 gereği

Tehir-i icra için kesin ve süresiz teminat aranmalıdır.

Süreli teminat;

Alacaklıyı güvence altına almaz
Bekleme külfetini artırır
Karar kesinleştiğinde teminatı derhal paraya çevirme imkânı vermez
Menfaat dengesini borçlu lehine bozar

Bu nedenle AYM, süreli teminata dayanılarak icranın geri bırakılmasını mülkiyet hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir.

Sonuç

AYM;

Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiş,
Başvurucuya 100.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetmiştir.

Kararın Önemi

Bu karar özellikle:

İcra mahkemeleri
Bölge adliye mahkemeleri
Tehir-i icra talebinde bulunan borçlular
İlamlı takip yapan alacaklı vekilleri

açısından kritik önemdedir.

Artık uygulamada:

✅ Süreli teminat mektubu ile tehir-i icra kararı verilmesi ciddi bir hak ihlali riski taşımaktadır.
✅ Alacaklı vekilleri bu kararı dilekçelerinde mutlaka dayanak göstermelidir.
✅ İcra mahkemeleri teminatın niteliğini açıkça denetlemek zorundadır.