AYM Süresiz Nafakayı İptal Etti: TMK 175 Kararı ve Sonuçları 

Son Dakika — 4 Haziran 2026

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki yoksulluk nafakasına ilişkin “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. İptal hükmü, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Gerekçeli karar daha sonra açıklanacak.

İçindekiler

1. Kararın Özü: AYM Ne İptal Etti?
2. TMK 175 — Eski Metin ve İptal Edilen Kısım
3. Yürürlük: 9 Aylık Süre Ne Anlama Geliyor?
4. Anayasal Gerekçe: Mülkiyet Hakkı ve Ölçülülük
5. Sürecin Arka Planı: Önceki AYM Başvurusu
6. Mevcut (Devam Eden) Nafakalar Ne Olacak?
7. Bakan Gürlek’in Açıklamaları ve Yeni Düzenleme
8. Beklenen Yeni Nafaka Modeli
9. Sık Sorulan Sorular (SSS)

Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026’da verdiği kararla boşanan eşlere bağlanan yoksulluk nafakasının süresiz olarak uygulanmasına imkân tanıyan düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti. Ancak bu kararın kapsamını doğru anlamak kritik önemdedir:

Önemli ayrım: AYM’nin kararı yoksulluk nafakasını tamamen ortadan kaldırmıyor; TMK’nın 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ifadesini hedef alıyor. Bu nedenle boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın nafaka talep etme hakkı devam ederken, nafakanın belirsiz süreyle uygulanmasına imkân tanıyan mevcut düzenleme dokuz ay sonra yürürlükten kalkacak.

Daha açık bir ifadeyle: Yoksulluk nafakası kurumu ortadan kalkmıyor. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eş, belirli koşullar altında nafaka talep etmeye devam edebilecek. Değişen tek şey, bu nafakanın artık “süresiz” olamayacağıdır. Nafakanın hangi süre için bağlanacağını ise yasama organının — TBMM’nin — belirlemesi gerekiyor.

2. TMK 175 — Eski Metin ve İptal Edilen Kısım

İptalin ardından TMK m. 175’in “süresiz olarak” ibaresi çıkarıldığında geriye kalan metin, nafaka talep hakkını korumakla birlikte bu nafakanın süresini belirsiz bırakacaktır. Bu yasal boşluk, TBMM’nin 9 aylık süre içinde yeni bir düzenleme yapmasıyla doldurulacaktır. Düzenleme yapılmazsa, 9 ay sonra mahkemelerin ne uygulayacağı sorusu hukuki belirsizlik yaratacaktır.

3. Yürürlük: 9 Aylık Süre Ne Anlama Geliyor?

Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca iptal kararının yürürlüğünü en fazla 1 yıl erteleyebilir. Yasal boşluk doğmaması ve Meclis’in yeni bir yasal düzenleme yapabilmesine imkân tanımak amacıyla iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırıldı.

Zaman çizelgesi:
4 Haziran 2026 — AYM Genel Kurul kararı açıklandı.
Yakın tarih — Kararın Resmî Gazete’de yayımlanması (kesin tarih belirsiz).
Yayım tarihinden +9 ay — İptal hükmü yürürlüğe giriyor (yaklaşık Mart 2027).
Bu süre içinde — TBMM’nin yeni TMK 175 düzenlemesini yapması bekleniyor.

Kritik uyarı: Karar bugün itibarıyla süresiz nafakayı kaldırmıyor. Resmî Gazete’de yayımlanmadan ve 9 ay geçmeden bu kararın mevcut nafakalar üzerinde doğrudan etkisi yoktur. “Nafakam bugünden kalktı” yorumu hatalıdır.

4. Anayasal Gerekçe: Mülkiyet Hakkı ve Ölçülülük

Kararın ayrıntılı gerekçesi henüz yazılı olarak açıklanmamıştır. Bununla birlikte, başvuru dilekçesinde ve kamuoyuyla paylaşılan ön değerlendirmelerde öne çıkan anayasal temel şunlardır:

Mülkiyet hakkı (Anayasa m. 35): Nafaka yükümlüsünün malvarlığından süresiz ve sınırsız biçimde pay alınması, mülkiyet hakkına orantısız bir müdahale oluşturabilir.

Ölçülülük ilkesi: Taraflardan birinin ömür boyu sürecek ağır bir mali yük altına sokulmasının anayasal güvencelerle çeliştiği vurgulandı. Evlilik süresine bakılmaksızın ömür boyu nafaka yükümlülüğünün elverişlilik, gereklilik ve orantılılık testlerini geçemediği değerlendirilmiştir.

Taraflar arasında menfaat dengesi: Süresiz nafaka uygulamasının ölçüsüz bulunması; taraflar arasındaki ekonomik dengeyi bozabileceği ve nafakanın belli kriterlere göre sürelendirilmesi gerektiği yönündeki görüşler iptal kararının temelini oluşturuyor.

Yerel mahkeme, TMK’nın 175. maddesinde yer alan ve uygulamada boşanma sonrasında bağlanan yoksulluk nafakasının ömür boyu sürmesi sonucunu doğuran “süresiz olarak” hükmünün Anayasa’nın eşitlik, mülkiyet hakkı ve hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne resmi olarak başvurmuştu.

5. Sürecin Arka Planı: Önceki AYM Başvurusu

Bu karar, TMK 175 hakkındaki ilk AYM başvurusu değildir. Aynı mahkemenin daha önce yaptığı bir başvuru, AYM tarafından 27 Mart 2025’te yetkisizlik nedeniyle reddedildi; çünkü o dosya, TMK 175’in uygulanacağı bir “ilk nafaka hükmü” davası değil, mevcut nafakanın artırılması ve kaldırılması taleplerine ilişkin bir dava olarak görüldü. AYM, artırma ve kaldırma davasında uygulanacak hükmün esasen TMK 176 olduğunu, TMK 175’teki “süresiz olarak” ibaresinin o davada uygulanacak norm sayılamayacağını belirtti.

Daha sonra Antalya 12. Aile Mahkemesinden gelen ikinci başvuru, 10 Temmuz 2025 tarihli AYM Genel Kurul gündeminde E.2025/156 esas numarasıyla yer aldı ve esasa ilişkin incelemeye geçirildi. 4 Haziran 2026’daki karar bu ikinci başvurunun esastan sonucudur.

Teknik not: AYM’ye itirazda “uygulanacak norm” şartı belirleyicidir. Nafaka bağlanmasına ilişkin ilk davada TMK 175 uygulanacak normdur; bu nedenle başvuru kabul edildi. Nafaka artırma/kaldırma davalarında ise TMK 176 devreye girer.

6. Mevcut (Devam Eden) Nafakalar Ne Olacak?

Bu, kararın en çok merak edilen boyutudur. Mevcut durumda kesinleşmiş nafaka kararları var olmaya devam etmektedir; iptal kararı geriye yürümez (Anayasa m. 153/5). Dolayısıyla:

Durum	Beklenen Etki
Kesinleşmiş, devam eden nafakalar	Yeni yasal düzenleme olmadan kendiliğinden düşmez; ancak nafaka kaldırma/indirim davası açılabilir
Hâlihazırda görülen davalar	Yürürlük tarihine kadar (yaklaşık 9 ay) mevcut TMK 175 hükmü uygulanmaya devam eder
Yürürlük tarihinden sonra açılacak davalar	TBMM’nin yapacağı yeni düzenleme esas alınır
Yeni düzenleme yapılmazsa	Yargıya ciddi yük; mahkemeler hak ve nesafet ilkesine (TMK m. 4) göre süre belirleyebilir

Geçici madde ihtimali: TBMM’nin çıkaracağı yeni düzenlemede, mevcut nafaka kararlarına yönelik bir geçici madde yer alabilir. Bu madde; ödeme yapan tarafın yeniden yargı yoluna başvurarak nafaka süresinin yeni kriterlere göre belirlenmesini sağlamasına imkân tanıyabilir. Ancak bu, gerekçeli kararın ve yeni yasanın içeriğine bağlıdır; mevcut aşamada kesin bir şey söylenemez.

7. Bakan Gürlek’in Açıklamaları ve Yeni Düzenleme

Adalet Bakanı Akın Gürlek, kararın ardından sosyal medya hesabından kamuoyunu bilgilendirdi. Bakan Gürlek, “AYM’nin tanıdığı yasal süreci de dikkate alarak; bir tarafı ömür boyu adil olmayan bir yükümlülük altında mağdur etmeyen, hakkaniyete uygun yeni yasal düzenlemeyi yüce Meclisimizin takdirine sunacağız” açıklamasını yaptı.

Bakan Gürlek, AYM tarafından tanınan yasal süreci işaret ederek boşanma sonrası süreçlerde hem tarafların haklarını koruyacak hem de toplumsal huzuru ve aile kurumunun saygınlığını zedelemeyecek, dengeli ve adil bir model üzerinde çalıştıklarını açıkladı.

Önemli bağlam: Nafaka reformu, Adalet Bakanlığı’nın 2025–2029 dönemini kapsayan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi’nde de yer alıyordu. Adalet Bakanlığı’nın bu strateji belgesinde nafaka düzenlemesine ilişkin çalışmalara yer verildiği bilinmektedir. Dolayısıyla bu adım hazırlıksız yakalanmış bir gelişme değil, öngörülmüş bir sürecin parçasıdır.

8. Beklenen Yeni Nafaka Modeli

Gerekçeli karar açıklanmadan ve yasa tasarısı TBMM’ye sunulmadan bu konuda kesin bir şey söylenemez. Ancak kulis bilgilerine ve kamuoyundaki tartışmalara göre şu kriterler yeni modelde belirleyici rol oynayabilir:

Evlilik süresine orantılı nafaka süresi: Örneğin 5 yıllık evlilik için 2–3 yıl nafaka gibi bir formül değerlendiriliyor.

Çocuk varlığı: Ortak çocuğu olan tarafın (genellikle annenin) nafaka süresinden farklı biçimde faydalanması söz konusu olabilir.

Tarafların ekonomik durumu: Gelir farkı, mesleki yetkinlik ve yeniden çalışma kapasitesi gibi faktörler gözetilerek kademeli sona eriş modeli tartışılıyor.

Otomatik revizyon mekanizması: Nafaka alan tarafın gelirinin belirli eşiği aşması halinde nafakanın otomatik düşmesi veya sona ermesi.

Bu modellerin hiçbiri henüz yasalaşmamıştır. TBMM’nin 9 aylık süreyi nasıl değerlendireceği ve AYM’nin gerekçeli kararında hangi kriterleri belirleyeceği, yeni düzenlemenin çerçevesini doğrudan etkileyecektir. Boşanma süreciniz varsa ya da nafaka bağlanmasını bekliyorsanız bir aile hukuku avukatıyla görüşmenizi öneririz.

9. Sık Sorulan Sorular

İlgili İçerikler

Süresiz Nafaka İptal Edildi: AYM Kararından Sonra Ne Değişecek? — Pratik Rehber
Boşanma Davası — Genel Bilgi ve Dilekçe Örnekleri
Boşanma Dava Dilekçesi Örneği 2025 (Ücretsiz)

Bu makale 4 Haziran 2026 itibarıyla kamuoyuna yansıyan bilgiler temel alınarak hazırlanmıştır. AYM’nin gerekçeli kararı henüz açıklanmamış olup gerekçe yayımlandığında içerik güncellenecektir. Hukuki danışmanlık için bir aile hukuku avukatına başvurunuz.