Kiralayanın, taşınmaz içerisinde bulunan kiracıya ait taşınır eşyalar üzerinde kira bedelinin güvencesi olarak hapis hakkı bulunmaktadır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 336/1 :
Kiraya verenin hapis hakkı
MADDE 336- Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.
Kiraya verenin hapis hakkı, alt kiracının asıl kiracıya olan kira borcunu aşmamak üzere, alt kiracının kiralanana getirdiği aynı nitelikteki taşınırları da kapsar.
Hapis hakkı, kiracının haczedilemeyen malları üzerinde kullanılamaz.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 336/1. maddesine göre, taşınmazını kiraya veren kiralayanın, taşınmaz içerisinde bulunan kiracıya ait bir kısım taşınır eşyalar üzerinde kira bedelinin güvencesi olarak hapis hakkının bulunduğu gözönüne alınarak şüphelinin, müşteki ile aralarındaki kira sözlemesinden doğan kira alacağı gibi kullanım giderlerinin ödenmemesi üzerine kendisi tarafından ödenmiş miktarlar gereğince müştekiye ait eşyaları alıp götürmesinin yasadan doğan hapis hakkının kullanımı kapsamında kalacağı…
Türk Borçlar Kanunu’nun 338. Maddesi hükmü de şöyledir:
“Kiracı, taşınmak veya kiralananda bulunan taşınırları başka bir yere taşımak istediği takdirde, kiraya veren, alacağını güvence altına almasını sağlayacak miktardaki taşınırı, sulh hâkiminin veya icra müdürünün kararıyla alıkoyabilir.
Alıkoyma kararının konusu olan eşya, gizlice veya zorla götürülürse, götürülmelerinden başlayarak on gün içinde kolluk gücünün yardımıyla kiralanana geri getirilir.”
TBK’daki düzenlemeyle ilgili olarak, İİK’nın “Hapis Hakkı İçin Defter Yapılması” başlıklı 270. Maddesi hükmü:
“Kiralıyan evvelce yapılması lazım gelen icrai takibi yapmadan haiz olduğu hapis hakkının muvakkaten muhafazası için icra dairesinin yardımını isteyebilir.
Teahhurunda tehlike varsa zabıtanın yahut nahiye müdürünün de yardımı istenebilir.
İcra dairesi üzerlerinde hapis hakkı bulunan eşyanın bir defterini yapar ve rehinleri paraya çevirme yoluyla takip talebinde bulunması için kiralıyana on beş günü geçmemek üzere münasip bir mühlet verir.”
Görüleceği üzere, işbu kanuni düzenlemeler, kira alacaklısına kira alacağının tahsili ve kiralanan taşınmazın tahliyesi hakkına ilaveten kiracının mülkiyetindeki ve kiralanan taşınmazda bulunan “haczi kabil” mallar üzerinde hapis hakkı (bir başka ifade ile rehin hakkı) tanımaktadır.
Görüleceği üzere, işbu kanuni düzenlemeler, kira alacaklısına kira alacağının tahsili ve kiralanan taşınmazın tahliyesi hakkına ilaveten kiracının mülkiyetindeki ve kiralanan taşınmazda bulunan “haczi kabil” mallar üzerinde hapis hakkı (bir başka ifade ile rehin hakkı) tanımaktadır.
Hapis hakkı tesisinin iki aşaması bulunmaktadır.
Bunlardan ilki, hapis hakkının tesis edilmesi, yani rehnin koyulmasıdır. Kiralayan, işlemiş 1 yıllık ve işlemekte olan 6 aylık kira alacağının teminat altına alınması için, kiralananda bulunan taşınırlar üzerinde hapis hakkı tesisi talep edebilmektedir.
Bu hakkın tesisi için, İİK m. 270/1 uyarınca; alacaklı kiralayan öncelikle icra müdürlüğüne (veya sulh hukuk mahkemesine) başvuracaktır. Bu talep uygun bulunduğu takdirde, İİK m. 270/3 uyarınca, icra müdürlüğü görevli memur veya konusunda uzman bilirkişi ile kiralanan taşınmaza giderek, kiracıya ait menkul malların ne olduğunu ve miktarını tespit edecek, değerlerini belirleyecek ve bunlara ilişkin bir defter tutularak, hapis hakkı tesis edilecektir.
Hapis hakkının ikinci aşaması ise alacağın takibi aşamasıdır. Bu noktada alacaklı kiralayan, İİK m. 270/2 uyarınca, kendisine verilen (ve 15 günden fazla olmayan) süre içerisinde, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatmak zorundadır. Bu takibin başlatılmaması halinde hapis hakkı ortadan kalkacaktır. Takip aşamasında, İİK’nın “Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesi” başlıklı 145. Madde ve devamı hükümleri uygulanacaktır.
İLGİLİ :
➡️ Sözleşme süresine uymaksızın kiralananı erken tahliye durumunda kiracının sorumluluğu!
➡️ Kira bedelinin tespiti davası temyiz edilemez. İstinaf sonucu kesinleşir.
➡️ Kira Bedelinin Tespiti Dilekçe Örneği
➡️ Sözleşme süresine uymaksızın kiralananı erken tahliye durumunda kiracının sorumluluğu!
➡️ Kira bedelinin tespiti davası temyiz edilemez. İstinaf sonucu kesinleşir.
➡️ Kira Bedelinin Tespiti Dilekçe Örneği
Sanal Hukuk
SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
