AYM, 7420 sayılı Kanunun geçici 4. maddesinin 2. cümlesinde yer alan “…tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.” ibaresinin iptaline karar verdi;COVID-19 Kapsamında Tahsil Edilmiş Olan İdari Para Cezaları İade Edilecek.

AYM, pandemi dönemi kesilen ve tahsil edilmiş olan idari para cezalarının iade edilmeyeceğine ilişkin maddenin iptaline karar verdi; COVID-19 Kapsamında Tahsil Edilmiş Olan İdari Para Cezaları İade Edilecek.

• Bugünkü Resmi Gazate’de yayımlanan AYM kararı ile, 7420 sayılı Kanunun geçici 4. maddesinin 2. cümlesinde yer alan “…tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.” ibaresinin iptaline karar verildi: (AYM, E.2023/44, K.2023/71, 05/04/2023, § …) 

• Anılan geçici maddeyle, COVID-19’un yayılmasını önlemek amacıyla 11 Mart 2020 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar verilen idari para cezalarının tahsilinden vazgeçilmiştir.
• 4, K.2023/71, 05/04/2023, § …) KopyalaBaşvuru Kararı / Dava Dilekçesi
• Kararlar Bilgi Bankasında yayınlanan karar metni
• editöryal düzeltmelere tabi tutulmuş olabilir.
• ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
•  
• Esas Sayısı : 2023/44
• Karar Sayısı : 2023/71
• Karar Tarihi : 5/4/2023
• R.G.Tarih-Sayı : 24/5/2023-32200
•  
• İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: İzmir 4. İdare Mahkemesi
• İTİRAZIN KONUSU: 3/11/2022 tarihli ve 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un geçici 4. maddesinin ikinci cümlesinde yer alan “…tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.” ibaresinin Anayasa’nın 2. ve 10. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talebidir.
• OLAY: Davacı hakkında uygulanan idari para cezasına ilişkin ödeme emrinin iptali ile ödenmiş olan idari para cezasının iadesi talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.
• I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKMÜ
• Kanun’un itiraz konusu kuralın da yer aldığı geçici 4. maddesi şöyledir:
•  “GEÇİCİ MADDE 4- (1) 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla 11/3/2020 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar verilen ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş olan idari para cezaları tebliğ edilmez, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce işlenen söz konusu kabahatler için idari para cezası verilmez, tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.”
• Kuralın kapsamına giren idari para cezaları, COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla 1593 ve 5326 sayılı Kanunlar kapsamında uygulanan idari para cezalarıdır. Kuralla, COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla anılan Kanunlar kapsamında uygulanan tüm idari para cezalarına ilişkin düzenleme yapılmış olup idari para cezasına tabi tutulan fiiller açısından herhangi bir ayrıma gidilmediği görülmektedir. Buna göre madde kapsamına giren idari para cezalarını herhangi bir şekilde ödeyerek kamuyla borç ilişkileri sona ermiş olanlar ile borçlarını ödemeyenler adına uygulanan idari para cezaları aynı amaca yönelik ve aynı kanunlardan kaynaklanan idari yaptırımlardır. Buna göre COVID-19 salgını ile mücadele etmek amacıyla alınan tedbirlere uyulmadığının tespit edildiği durumlara ilişkin olarak 1593 ve 5236 sayılı Kanunlara dayanılarak hakkında idari para cezası uygulananların karşılaştırma yapılmaya müsait olacak şekildebenzer durumda oldukları anlaşılmaktadır.
• Somut uyuşmazlıkta, COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmaya başladığı 11/03/2020 tarihinden itibaren bir sokağa çıkma yasağı, seyahat kısıtlaması…vb. bir takım tedbirlerin alındığı, bu tedbirlere uymayan bireyler hakkında 1593 sayılı Yasanın 282. maddesi uyarınca idari para cezası yaptırımının uygulandığı ve bu bireylerin hukuksal olarak aynı durumda olduğu, bu bireylerin bir kısmının verilen para cezalarını ödemiş olmasının onlara farklı bir hukuksal durum sağlamadığı ve yapılacak yasal düzenlemelerin kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı olmaması gerektiği, ancak itiraza konu kuralda idari para cezalarını ödeyen ve ödemeyen bireyler arasında ödeyenler aleyhine kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı kural ihdas edildiği anlaşılmaktadır.
• Bu itibarla itiraza konu kural Anayasanın 10. maddesine aykırı olduğu kanısına varılmıştır.
• Açıklanan nedenlerle, görülen davada uygulanacak kural olan 7420 sayılı Kanunun geçici 4. maddesinin son cümlesinde yer alan “…tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.” ibaresinin Anayasanın 2. ve 10. maddelerine, aykırı olduğu kanısına varıldığından iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, dava dosyası içeriğinden konu ile ilgili görülen belgelerin onaylı örneklerinin bu kararla birlikte Anayasa Mahkemesine gönderilmesine, öncelikle iptali istenilen yasa hükmünün yürürlüğünün durdurulmasının istenilmesine, uyuşmazlığın Anayasa Mahkemesince bu konuda verilecek karardan sonra incelenmesine, 07/02/2023 tarihinde karar verildi.
• ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
• Esas Sayısı : 2023/44
• Karar Sayısı : 2023/71
• Karar Tarihi : 5/4/2023
• R.G.Tarih-Sayı : 24/5/2023-32200

Bugünkü Resmi Gazate’de yayımlanan AYM kararı için Tıklayınız.