HMK’da Tanığın Reddinin Düzenlenmemesi
HMK’da tanıkların reddi veya tanıkların tanıklığının düşürülmesi gibi düzenlemeler bulunmamaktadır.
Bunun yerine HMK 255’te “tanıklığa itiraz” şeklinde uygulamada neredeyse hiç ugulanmayan yarım ve eksik bir düzenleme mevcuttur. Tanıklara İtiraz başlıklı HMK’nın 255. maddesi:
“Tanığın davada yararı bulunmak gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren sebepler varsa, bunu iki taraftan biri iddia ve ispat edebilir.”
Kanun yapma tekniği açısından çok kötü yazılmış bir metin. “Kanun nasıl yazılmamalı”ya güzel bir örnek.
1. Kanuna “gibi”li bir cümle konulmaz. Hangi sebepler “gibi”nin kapsamına girecek hangileri girmeyecek belli değil.
2. Metindeki bir başka sorun şu: tanığın dürüst olmadığı ispat edilince ne olacağı da yazılmamış. Dolayısıyla hakim, tanığa
yapılan itirazı kabul ettiğinde ne olacağı belli değil. Tanığın tanıklığı düşecek mi, tanık eğer ifade verdiyse itirazın kabulü halinde bu ifadeler ne olacak, hükme esas alınacak mı belli değil.
3. Diğer bir sorun tanığa itiraz yalnızca tanığın davadan yararının olması gibi hem dar ve hem de yanlış bir sebebe bağlanmış. Tanığın davada çıkarı varsa illa yalan tanıklık yapacak diye bir kural mı var? Eski common law uygulamasında tanığın dinsiz olması veya davada çıkarının olması tanıklığa engeldi ama tüm bu bunlar modern hukuklarda kaldırılmıştır. Biz hala neredeyse 100 yıllık HUMK maddesi HMK olarak uygulamaya devam ediyoruz. Öte yandan tanığın davada hiç yararı yok ama dava dışı yararı var, mesela para almış veya iş teklifi almış, ne olacak? Veya tanığın davadan yararı yok ama kasten taraflı beyanlarda bulunuyor. Veya tanığın davada yararı yok ama sahtecilik, dolandırıcılıktan veya yalan tanıklıktan adli sicili var ve güvenilmez
birisi. Ne olacak? Hiçbir şey. Çünkü bunlar madde kapsamına girmiyor.
2011’de yürürlüğe giren HMK’nın bu 255. maddesi esasen 1927 tarihli HUMK’un 254. maddesinin birebir kopyasıdır. 1927’de belki olabilir ama 2011 yılında böyle kanun yazılır mı? Daha iyi bir madde metni yazamadığınız için mi 1927 model kanun metnini aynen kopyaladınız acaba sayın HMK komisyonu üyeleri?
Eksik ve yarım bir madde olan HMK 255’in neden olduğu problemlere, Amerikan Hukuku’ndaki tanıklığa itiraz ve tanıklığın düşürülmesi konuları için ⬇️
Av. Dr. İlker ATAMER
Sanal Hukuk
SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
