Araç Kiralama Sözleşmesinden Kaynaklanan İtirazın İptali Davasında Görevli Mahkeme

🚗 Araç Kiralama Sözleşmesinden Kaynaklanan İtirazın İptali Davasında Görevli Mahkeme

🔹 Hukuki Çerçeve:
6100 sayılı HMK m.4/1-a hükmüne göre;

“Kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıklar Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi kapsamındadır.”

🔹 Araç kiralama sözleşmesi de bir kira sözleşmesidir.
Dolayısıyla, bu sözleşmeden kaynaklanan alacak, tazminat, itirazın iptali gibi davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi’dir.

🔹 Yargıtay Kararı (3. HD, 2017/8767 E., 2018/7086 K.):

• Araç kiralama sözleşmesinden doğan alacak davasında Asliye Ticaret Mahkemesi karar vermiştir.
• Ancak Yargıtay, bunun kira ilişkisi olduğunu belirterek Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna hükmetmiştir.
• Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme bu hususu taraflar ileri sürmese bile re’sen gözetmek zorundadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK’nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Somut olayda, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Dava, 18/08/2014 tarihinde 6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girmesinden sonra açıldığına göre görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re’sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle HMK’nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

⚖️ Sonuç

• Araç kiralama sözleşmesinden doğan itirazın iptali davasında görevli mahkeme → Sulh Hukuk Mahkemesidir.
• Asliye Hukuk ya da Asliye Ticaret Mahkemesinde açılırsa, görevsizlik kararı verilecektir.