Kripto para borsası uyuşmazlıklarında görevli mahkeme hangi mahkemedir ?

Kripto para borsası nedir ?

Kripto para borsası işlemi tüketici işlemi midir ?

Kripto Para Borsası Uyuşmazlıklarında Görevli Mahkeme ve Yargısal Yaklaşımlar

Kripto Para Borsası Nedir?

Kripto para borsası, dijital varlıkların (kripto paraların) alım, satım ve takasının yapıldığı çevrim içi platformlardır. Bu borsalar, Bitcoin, Ethereum gibi popüler kripto paralardan, daha az bilinen altcoinlere kadar çeşitli dijital varlıikların ticaretini kolaylaştırır.

Kripto para borsaları, hem bireysel kullanıcılar hem de profesyonel yatırımcılar tarafından kullanılır.

Kripto Para Hukuku Nedir ve Neleri Kapsar?

Kripto para hukuku, dijital varlıklar (kripto paralar) ve bu varlıkların kullanımı, alım satımı, depolanması, vergilendirilmesi, yasal düzenlemeleri ve ilişkili teknolojilerle bağlantılı hukuki meseleleri ele alan bir hukuk dalıdır. Geleneksel finansal sistemlerden farklı bir altyapıya sahip olan kripto paralar,
mevcut hukuk sistemlerinde doğrudan yer bulamamış ve bu durum, birçok ülkede yeni düzenlemelerin geliştirilmesini zorunlu kılmıştır.

Görevli Mahkemenin Tespiti: Kanuni Çerçeve

Hukuki uyuşmazlıkların görevli mahkemesi, temel olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
(HMK) ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) hükümleri çerçevesinde
belirlenir.

Ancak kripto para ile ilgili özel bir düzenleme olmadığından, bu tür uyuşmazlıklar genel hükümler çerçevesinde değerlendirilir.

Tüketici Mahkemesi mi, Asliye Hukuk Mahkemesi mi?

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 3. maddesi, tüketiciyi “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi” olarak tanımlar. Kripto para borsası kullanıcılarının yatırımlarının “ticari veya mesleki bir faaliyet” kapsamında olup olmadığının belirlenmesi, görevli
mahkemenin tespiti açısından kritik öneme sahiptir.

Kripto para alım satımında finansal hizmet sunulmadığı ve kulanicinın tacir sıfatını haiz olmadığı durumlarda, uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği yönünde kararlar mevcuttur.

Yargı Kararlarıyla Görevli Mahkemenin Belirlenmesi

••• İstanbul BAM 37. HD, 22.3.2023, E. 2022/2128, K. 2023/826
“Görevli mahkeme belirlenirken hesabı kullanan kişinin yatırım amacında bulunduğu dikkate
alınmalıdır. Kripto para alım satımı finansal hizmet kapsamında kalmadığından ve hesap
sahibinin tacir olmadığı durumlarda dava tüketici mahkemesinde değil asliye hukuk
mahkemesinde görülür.”

••• İstanbul BAM 37. HD, 12.2.2024, E. 2023/232, K. 2024/519

“Salt gelir ve kâr elde etme amacının varlığı davayı tek başına ticari dava yapmaz.”

İstanbul BAM 37. HD, 12.2.2024, E. 2023/232, K. 2024/519

“Bu sebeple, tacir olmayan davacının kripto para alım satım platformunda hesabına konulan blokenin kaldırılmasına ilişkin açtığı davada asliye hukuk mahkemesi görevlidir.”

Farklı Kararların Mevcudiyeti
Kanun hükümlerinin yoruma açık olması nedeniyle kripto para borsası Uyuşmazlıklarında görevli mahkemeye dair farklı yargı kararlarının bulunduğu gözlemlenmektedir.

Kullanıcının işlem yapma amacı (yatırım, kâr amacı, ticari faaliyet)

Platformun sunduğu hizmetlerin niteliği

Taraflar arasındaki sözleşmenin kapsamı

Değerlendirme ve Sonuç

Kripto para borsası uyuşmazlıklarında görevli mahkemenin belirlenmesi, hem kullanıcıların hem de yargının bu alandaki bilgi ve tecrübesine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararları, asliye hukuk mahkemesini görevli mahkeme olarak öne çıkarsa da, yasal düzenlemelerdeki boşlukların farklı yorumlara yol açabileceği unutulmamalıdır. Bu durum, kripto para
işlemlerine özgü bir hukuki düzenleme ihtiyacını açıkça göstermektedir.

Arb. Av. Gizem Nur Dinler

https://x.com/kaan_bayramzade

Av. Kaan Bayramzade