Boşanmada Çocuk İstememek Kusur Sayılır mı? | Yargıtay 2. HD 2019/4035 E., 2019/11741 K.

Boşanmada Çocuk İstememek ve Güven Sarsıcı Davranış: Yargıtay Emsal Kararı (2. HD, 2019/4035 E., 2019/11741 K.)

Yargıtay’a göre makul bir neden olmaksızın çocuk istememek kusurdur. Güven sarsıcı davranış, sadakatsizlik olmasa da boşanma sebebi sayılabilir. Emsal karar (2. HD, 2019/4035 E., 2019/11741 K.) detaylarıyla.

Makale İçeriği

Kararın Özeti
Olayın Özeti ve Mahkeme Süreci
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Evlilikte Çocuk İstememek Kusur Sayılır mı?
Sadakat Yükümlülüğü ve Güven Sarsıcı Davranış
Eşit Kusur Halinde Maddi ve Manevi Tazminat
Sonuç ve Değerlendirme
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kararın Özeti

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 02.12.2019 tarihli 2019/4035 Esas, 2019/11741 Karar sayılı içtihadında, boşanmaya neden olan olaylarda tarafların eşit kusurlu olduğuna hükmedilmiştir.

Erkeğin makul bir sebep olmaksızın çocuk istememesi ve aile bütçesini iyi yönetememesi, kadının ise kıskanç davranışlar sergilemesi ve sadakate aykırı olmayan ancak güven sarsıcı eylemlerde bulunması nedeniyle her iki tarafın da eşit kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Olayın Özeti ve Mahkeme Süreci

İlk derece mahkemesi, kadının sadakat yükümlülüğüne aykırı ve kıskanç davrandığı, erkeğin ise şans oyunları oynadığı ve aile bütçesini kötü yönettiği gerekçesiyle tarafların boşanmasına karar vermiş; kadını ağır kusurlu, erkeği ise hafif kusurlu kabul etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi bu kararı onamış, ancak kadın bu sonuca itiraz ederek temyiz yoluna gitmiştir.

Yargıtay, yaptığı inceleme sonucunda:

Kadının davranışlarının sadakatsizlik boyutuna ulaşmadığını,
Erkeğin ise çocuk istemeyerek kusurlu davrandığını tespit etmiştir.

Buna göre, tarafların eşit kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Yargıtay’ın Değerlendirmesi

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, kararında şu tespitlere yer vermiştir:

“Davalı-karşı davacı kadının eylemi sadakatsizlik boyutuna varmayan güven sarsıcı davranış niteliğindedir.
Davacı-karşı davalı erkek ise makul bir sebep olmaksızın çocuk istemeyerek kusurludur.
Bu durumda taraflar boşanmaya sebep olan olaylarda eşit kusurludur.”

Yargıtay ayrıca şu önemli sonuca varmıştır:

“Eşit kusurlu eş lehine Türk Medeni Kanunu’nun 174/1-2. maddeleri uyarınca maddi veya manevi tazminata hükmedilemez.”

Evlilikte Çocuk İstememek Kusur Sayılır mı?

Yargıtay’a göre, makul bir neden olmaksızın çocuk istememek, evlilik birliğinin yükümlülüklerine aykırıdır.

Bu davranış, aile hayatının devamı açısından önemli bir unsur olan çocuk sahibi olma iradesinin tek taraflı olarak reddi anlamına geldiğinden, kusur teşkil eder.

Ancak Yargıtay, çocuk istememenin tek başına boşanma sebebi olmadığını; bu durumun evlilik birliğini temelinden sarsacak düzeyde olması gerektiğini de vurgulamaktadır.

Sadakat Yükümlülüğü ve Güven Sarsıcı Davranış

Kadının davranışı her ne kadar sadakate aykırı olmasa da, Yargıtay bunu “güven sarsıcı davranış” olarak değerlendirmiştir.

Yani bir eşin, diğerinin güvenini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunması, sadakatsizlik sınırına varmadan da kusur oluşturabilir.

Bu tür davranışlar, evlilik birliğini sürdürmeyi zorlaştıran bir etki yaratıyorsa, boşanma nedeni sayılabilir.

Eşit Kusur Halinde Maddi ve Manevi Tazminat

Yargıtay, tarafların eşit kusurlu oldukları durumlarda maddi ve manevi tazminata hükmedilemeyeceğini açıkça belirtmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nun 174/1-2. maddeleri uyarınca tazminat hakkı, ancak kusursuz veya daha az kusurlu eş lehine doğar.

Dolayısıyla bu kararda, erkek lehine hükmedilen tazminatlar kaldırılmıştır.

Sonuç ve Değerlendirme

Bu karar, boşanma hukukunda önemli bir içtihattır.
Yargıtay, evlilik birliğinde çocuk istememek, aile bütçesini kötü yönetmek ve güven sarsıcı davranışlarda bulunmak gibi sebeplerin, tarafları eşit kusurlu hale getirebileceğini açıkça ortaya koymuştur.

Ayrıca bu kararla birlikte şu ilkeler netleşmiştir:

Çocuk istememek makul bir neden yoksa kusur sayılır.
Sadakatsizliğe varmayan davranışlar dahi güven sarsıcı olabilir.
Eşit kusurlu eş lehine tazminat verilmez.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Evlilikte çocuk istememek boşanma sebebi midir?
➡️ Makul bir neden yoksa, evlilik birliğini temelinden sarsacak düzeyde çocuk istememek kusur sayılır ve boşanma sebebi oluşturabilir.

2. Güven sarsıcı davranış nedir?
➡️ Eşin sadakat yükümlülüğünü ihlal etmeden, ancak diğer eşin güvenini zedeleyecek şekilde davranmasıdır. Sosyal medya paylaşımları, mesajlaşmalar veya üçüncü kişilerle yakın iletişim örnek olarak gösterilebilir.

3. Eşit kusurlu eş tazminat alabilir mi?
➡️ Hayır. Yargıtay’a göre eşit kusurlu eş lehine maddi veya manevi tazminata hükmedilemez.

📚 Kaynakça:

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2019/4035 E., 2019/11741 K., 02.12.2019 T.
Türk Medeni Kanunu, madde 166 ve 174.

🔗 İlgili İçerikler:

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi

2019/4035 E. , 2019/11741 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre davalı-karşı davacı kadının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yersizdir.
2-Evlilik birliğinin temelinden sarsılması hukuki sebebine dayalı olarak görülen karşılıklı boşanma davasında ilk derece mahkemesince davalı-karşı davacı kadının sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığı ve kıskanç olduğu, davacı-karşı davalı erkeğin ise küçük meblağlar da olsa şans oyunları oynadığı ve aile bütçesini iyi yönetemediği, boşanmaya neden olan olaylarda davalı-karşı davacı kadının ağır, davacı-karşı davalı erkeğin hafif kusurlu olduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davaların kabulü ile tarafların boşanmalarına, davacı-karşı davalı erkek yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilmiştir. Bu karara karşı davacı-karşı davalı erkek tarafından karşı davanın kabulü ve tazminatların miktarı, davalı-karşı davacı kadın tarafından ise asıl davanın kabulü, kusur belirlemesi, erkek lehine hükmedilen tazminatlar ile tazminat taleplerinin reddi yönlerinden istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi yapan bölge adliye mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Yapılan yargılama ve toplanan delillerden; davalı-karşı davacı kadının eyleminin sadakatsizlik boyutuna varmayan güven sarsıcı davranış olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca davacı-karşı davalı erkeğin makul bir sebep olmaksızın çocuk istemeyerek kusurlu olduğu sabittir. O halde, güven sarsıcı davranışta bulunan ve kıskanç olan davalı-karşı davacı kadın ile şans oyunları oynayan, aile bütçesini iyi yönetemeyen ve çocuk istemeyen davacı-karşı davalı erkek boşanmaya sebep olan olaylarda eşit kusurludur. Bu husus gözetilmeden davalı-karşı davacı kadının ağır kusurlu kabul edilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

3-Yukarıda 2. bentte açıklandığı üzere boşanmaya sebep olan olaylarda taraflar eşit kusurludur. Boşanmaya sebep olan olaylarda eşit kusurlu eş yararına maddi ve manevi tazminata karar verilemez. Erkek yararına Türk Medeni Kanunu’nun 174/1-2. madde koşulları oluşmamıştır. O halde davacı-karşı davalı erkeğin maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar vermek gerekirken, hatalı kusur belirlemesinin sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda 2. ve 3. bentlerde açıklanan nedenlerle bölge adliye mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi. 02.12.2019 (Pzt.)