İtirazın İptali Davası Kısmi Dava Olarak Açılabilir mi?

İtirazın iptali davası, icra takibine yapılan itirazın kaldırılması ve takibin devamının sağlanması amacıyla açılan önemli bir hukuki süreçtir. Bu davanın kısmi dava olarak açılıp açılamayacağı ise özellikle davacıların hukuki menfaatleri açısından merak edilen bir konudur. İşte bu sorunun cevabını ve ilgili hukuki detayları açıklıyoruz.

İtirazın İptali Davası Nedir?

İtirazın iptali davası, İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 67’de düzenlenmiştir. Alacaklı, borçlu hakkında başlattığı icra takibine borçlunun itiraz etmesi durumunda, itirazın haksız olduğunu ve takibin devam etmesi gerektiğini ispatlamak için itirazın iptali davası açar. Bu dava sonucunda mahkeme, borçlunun itirazının haklı olup olmadığına karar verir. Eğer itiraz haksız bulunursa, icra takibi devam eder ve alacaklı alacağına kavuşabilir.

İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, normal bir alacak (eda) davasıdır. Takip alacaklısı tarafından (süresi içinde) ödeme emrine itiraz etmiş olan borçluya karşı açılır; yani davacı alacaklı, davalı ise takip borçlusudur. Davacı alacaklı bu davada, borçlunun itiraz etmiş olduğu alacağın mevcut olduğunu bildirerek, borçlunun itirazının iptaline karar verilmesini (ve istiyorsa, borçlunun icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini) talep eder. (1)

İLGİLİ;

➡️ İtirazın İptali Davası Dilekçe Örneği

➡️ İtirazın İptali Davası Cevap Dilekçesi Örneği

İtirazın İptali Davasının Hukuki Niteliği;

İtirazın iptali davası müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan bir eda davasıdır. Madde metninde de açıkça belirtildiği üzere takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. Alacaklı bu davada genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava etmektedir.

İLGİLİ;

* İtirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz.

* İİK’nın 67/1. maddesi uyarınca itirazın iptali davası bir süreye tabi olup alacaklı, bu davayı, itirazın kendisine (varsa, vekiline) tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde açabilir.

* Borca İtirazın tebliğinden önce itirazın iptali davası açılabilir mi?

Kısmi Dava Nedir?

Kısmi dava, alacağın tamamı belli olmasına rağmen, alacağın yalnızca bir kısmının talep edildiği dava türüdür. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 109’da düzenlenen kısmi dava, özellikle alacağın yüksek olduğu durumlarda yargılama harçları ve masrafları gibi nedenlerle tercih edilebilir. Davacı, kısmi dava ile yargılama sürecini başlatır ve davanın ilerleyen aşamalarında talebini artırabilir.

İtirazın İptali Davası Kısmi Dava Olarak Açılabilir mi?

Evet, Yargıtay’ın güncel içtihatlarına göre itirazın iptali davası kısmi dava olarak açılabilir. Daha önceki dönemlerde bu konuda farklı görüşler bulunsa da, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili dairelerin son kararlarıyla bu mesele netleşmiştir.

Peki, neden kısmi dava olarak açılabilir?

Davacının Hukuki Menfaati: Kısmi dava açılmasında en önemli etken davacının hukuki menfaatidir. Özellikle belirsiz alacak davalarına benzer şekilde, itirazın iptali davalarında da borçlunun itiraz ettiği miktar üzerinden bir yargılama yapılacağından, alacaklının alacağının tamamının hüküm altına alınması her zaman mümkün olmayabilir. Bu durumda, alacaklı dava masraflarını düşürmek veya yargılama sürecini hızlandırmak amacıyla alacağının bir kısmını talep edebilir.

HMK’daki Düzenlemeler: HMK’nın kısmi davaya ilişkin genel hükümleri, itirazın iptali davaları için de uygulama alanı bulur. Kanun, dava türleri arasında ayrım yapmaksızın, alacağın bir kısmının dava edilebileceğini kabul etmektedir.

Yargıtay Kararlarında Uygulama

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi           2016/1644 E. 2018/11686K. Sayılı kararında şu ilkeye vurgu yapmaktadır:

“İtirazın iptali davası, davacının hukuki menfaati bulunduğundan kısmi dava olarak açılabilir. Bu durumda dava şartı yokluğu söz konusu değildir.”

İtirazın iptali Davası |Ücret Alacağı Davası |Kısmi Dava

“Eldeki dava, taraflar arasında imzalanan 14.08.2013 tarihli sözleşmeden kaynaklanmakta olup, davacı alacaklının, takip konusu yapmadığı alacak yönünden talepte bulunamayacağına ilişkin yazılı gerekçe, davaların en az giderlerle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasına ilişkin gerek Anayasa’nın 141/4, gerekse 6100 sayılı HMK’nun 30. maddelerinde düzenlenen usül ekonomisi kuralına uygun düştüğü söylenemez. Hal böyle olunca, itirazın iptali isteğinin yanı sıra, alacak isteğinin de iddia ve savunma kapsamında değerlendirilerek, sonucu çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir. “

Yargıtay13. Hukuk Dairesi        2016/16251 E.  ,  2018/12853 K.

Hizmet Sözleşmesi | İtirazını İptali Davası | Kısmi Dava | 1 Yıllık Hak Düşürücü Süre

Her ne kadar davalı borçlunun itirazı davacı alacaklıya 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67/I gereğince tebliğ edilmemişse de, davacı alacaklı işbu itirazın iptali davasını 25/12/2015 tarihinde açtığından kanunda öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin de 25/12/2015 tarihinden itibaren işlemeye başlayacağının kabulünde zorunluluk bulunmaktadır.

Davacı alacaklı vekili yargılama sırasında takibe giren ve davada talep edilmeyen bakiye alacağa ilişkin olarak 02/01/2017 tarihinde ıslah harcı yatırmak suretiyle harç ikmalinde bulunmuşsa da, işbu harç ikmalinin 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşılmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi              2022/1274 E.  ,  2023/2273 K.

Bu görüş doğrultusunda, mahkemeler de alacağın bir kısmı için dava açılmasını, davacının hak arama özgürlüğü kapsamında değerlendirmektedir.

Yargıtay İçtihatları: Yargıtay, son dönemde verdiği kararlarla itirazın iptali davalarında da kısmi dava açılabilmesine yeşil ışık yakmıştır. Bu, uygulamada yaşanan belirsizlikleri gidermiş ve davacılara yeni bir imkan sunmuştur.

Kısmi İtirazın İptali Davasının Avantajları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler Avantajları:

Daha Düşük Dava Masrafları: Özellikle yüksek alacaklarda, kısmi dava açmak harç ve diğer yargılama masraflarının ilk etapta daha düşük olmasını sağlar.

Esneklik: Davacı, yargılama sürecinde alacağının tamamının belirlenmesi veya borçlunun durumunun netleşmesi üzerine talebini artırabilir.

Riskin Azaltılması: Dava sonucunda tam alacak miktarının hüküm altına alınmaması riskine karşı kısmi taleple yola çıkmak, davacının lehine olabilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Talep Artırım Dilekçesi: Kısmi dava olarak açılan itirazın iptali davasında, yargılama sürecinde alacağın kalan kısmının da talep edilmesi için ıslah veya talep artırım dilekçesi verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, mahkeme sadece dava dilekçesinde belirtilen kısım hakkında karar verecektir.

Faiz Başlangıcı: Kısmi dava açıldığında, sadece dava edilen kısım için dava tarihinden itibaren faiz işlemeye başlar. Islah ile artırılan kısım için ise ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülür. Bu durum, alacağın tamamının faiz getirisi açısından önemli bir fark yaratabilir.

Zamanaşımı: Zamanaşımı süreleri açısından, dava dilekçesinde belirtilen kısım için dava açıldığı tarihte zamanaşımı kesilirken, daha sonra ıslah ile eklenen kısım için ıslah tarihi baz alınır.

Sonuç

İtirazın iptali davasının kısmi dava olarak açılabilmesi, davacılara önemli bir hukuki imkan sunmaktadır. Ancak bu süreçte hukuki menfaatlerin doğru değerlendirilmesi, talep artırımının zamanında yapılması ve faiz ile zamanaşımı gibi konuların göz önünde bulundurulması büyük önem taşır. Bu nedenle, itirazın iptali davası sürecinde bir avukat ile çalışmak, hak kayıplarının önüne geçmek adına en doğru yaklaşım olacaktır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Kısmi dava açıldığında geri kalan alacak için tekrar dava açabilir miyim?

Evet, kısmi dava dışında kalan kısım için ayrıca dava açma hakkınız saklıdır.

2. Kısmi davada icra inkar tazminatı alabilir miyim?

Eğer kısmi dava sonucunda borçlunun itirazı haksız bulunursa, talep edilen kısım üzerinden inkar tazminatı kazanılabilir.

3. Kısmi dava açmak için özel bir gerekçe gerekir mi?

Hayır, açık ve anlaşılır bir hukuki menfaatin varlığı yeterlidir. Mahkemeye bu gerekçeyi belirtmek yeterlidir

İLGİLİ YARGITAY KARARLARI

1. İİK’nın 67/1. maddesi uyarınca itirazın iptali davası itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde açılabilir.
2. İtirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Hukuk Genel Kurulu 2017/2076 E. , 2020/117 K.
3. Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de, itirazın iptali(İİK, m. 67) veya kaldırılması (İİK, m. 68-68a) davası açabilir.
4. İtirazın İptali Dava Açma Süresi Ne Zaman İşlemeye Başlar?
5. İtirazın İptali Dava Açma Süresi Ne Kadar ve Süre Ne Zaman İşlemeye Başlar?