Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Örneği 2026

Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Örneği (2026)

Boşanma nedenleri, nafaka, velayet, tazminat ve üç hazır dilekçe örneğiyle kapsamlı rehber

sanalhukuk.org editörü tarafından güncellenmiştir

Makale İçeriği

1. Çekişmeli ve Anlaşmalı Boşanmanın Farkı

Taraflar nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı konularında uzlaşamıyorsa çekişmeli boşanma davası açılır; mahkeme tüm fer’i taleplere kendisi hükmeder.

Mahkemenin tespit ettiği kusur oranı; tazminat yükümlülüğünü, yoksulluk nafakasını ve mal paylaşımındaki dengeyi doğrudan etkiler. Dilekçede karşı tarafın kusurunu somut delillerle ortaya koymak bu yüzden kritik önem taşır.

2. Boşanma Nedenleri — TMK m.161-166

Kanun boşanma nedenlerini özel nedenler (m.161-165) ve genel neden (m.166) olarak düzenlemiştir.

Zina (TMK m.161): Evlilik dışı cinsel ilişki. Öğrenmeden 6 ay, eylemden 5 yıl geçmesiyle hak düşer.

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m.162): Öğrenmeden 6 ay, eylemden 5 yıl içinde dava açılmalıdır.

Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK m.163): Küçük düşürücü suç işleme veya onursuz yaşam tarzı sürdürme.

Terk (TMK m.164): En az 6 ay ortak konutu terk; noter ihtarı zorunlu, ihtardan 2 ay sonra dava açılabilir.

Akıl Hastalığı (TMK m.165): Resmî sağlık kurulu raporu zorunlu; evliliği çekilmez kılan nitelikte olmalı.

Evlilik Birliğinin Sarsılması (TMK m.166): En geniş uygulama alanı; ortak hayatın sürdürülmesi beklenemeyecek ölçüde sarsılma yeterlidir.

TMK m.166 Neden Bu Kadar Sık Kullanılır?

Uygulamadaki davaların büyük çoğunluğu şiddetli geçimsizlik gerekçesiyle açılır. Zina gibi belirli olguların sıkı ispatı aranmaz; tarafların genel tutumuna ve birikimli davranış örüntüsüne bakılır. Fiziksel şiddet, psikolojik baskı, ekonomik şiddet, sürekli hakaret ve sosyal izolasyon bu kapsamda değerlendirilir. Dava açıldıktan sonra gerekirse belirli koşullarla anlaşmalıya çevrilebilir.

Zina (m.161) ve hayata kastta (m.162) fiili öğrenmeden 6 ay, gerçekleşmesinden 5 yıl içinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırılırsa özel nedene dayalı hak düşer, ancak TMK m.166 genel nedenine dayanılmaya devam edilebilir.

3. Nafaka Türleri: Tedbir, İştirak, Yoksulluk

Mahkeme nafakayı belirlerken tarafların ekonomik ve sosyal durumlarını, yaşam standartlarını ve gelecekteki beklentilerini dikkate alır. SGK kayıtları, vergi beyannameleri, tapu-araç sorgulamaları, banka dökümleri ve sosyal ekonomik durum araştırması başlıca kaynaklardır.

Kesinleşen nafaka kararı sonradan değiştirilebilir. Nafaka artırımı için belirli bir sürenin geçmesi zorunlu değildir; koşulların değiştiğinin ispatı yeterlidir. Enflasyon, işsizlik veya çocuğun ihtiyaçlarının artması başvuru için yeterli gerekçe oluşturur.

4. Velayet: Mahkeme Nasıl Karar Verir?

Velayet kararlarında belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır, tarafların kusur durumu değil. Mahkeme, sosyal hizmet uzmanlarının hazırladığı sosyal inceleme raporunu esas alarak karar verir. Çocuğun yaşı, ebeveyn-çocuk bağı, eğitim ve yaşam istikrarı ile belirli bir olgunluğa erişen çocuğun (genellikle 8 yaş üzeri) kendi görüşü değerlendirmede rol oynar.

Velayeti almayan ebeveyn çocukla kişisel ilişki hakkını kaybetmez (TMK m.182/2). Mahkeme görüşme günlerini, tatil dönemlerini ve özel günleri kararda belirler.

Koşulların önemli ölçüde değişmesi halinde herhangi bir süre sınırı olmaksızın velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.

5. Maddi ve Manevi Tazminat (TMK m.174)

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre tarafların eşit derecede kusurlu olduğu hallerde hiçbiri diğerinden tazminat talep edemez; karşı tarafın daha ağır kusurlu olduğunun mahkemece tespiti şarttır.

6. Gerekli Belgeler ve Delil Rehberi

Zorunlu belgeler: Nüfus kayıt örneği, evlenme cüzdanı fotokopisi, HMK m.119 unsurlarını taşıyan dava dilekçesi, avukatla açılıyorsa vekaletname.

Destekleyici deliller: Fiziksel şiddet için adli tıp/hastane raporu ve karakol tutanakları; psikolojik şiddet ve hakaret için mesaj, e-posta ve sosyal medya kayıtları; zina için fotoğraf, yazışma ve tanık beyanları; mali durum için SGK kayıtları, vergi beyannameleri, tapu-araç sorgulamaları ve banka ekstreleri; tarafsız komşu, aile üyesi ve iş arkadaşı tanıklıkları; velayet uyuşmazlıklarında sosyal inceleme raporu.

WhatsApp yazışmaları tek başına kesin delil niteliği taşımaz; ancak diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde güçlü destekleyici kanıt oluşturur. Noterde onaylı çıktı veya uzman incelemesi yaptırılması güvenilirliği artırır.

7. Dava Süreci Adım Adım

1. Dilekçeyi hazırlayın ve harcı yatırın. HMK m.119 koşullarını taşıyan dilekçeyle sabit ve nispi harç (tazminat talep ediliyorsa) yatırılır; adli yardım talep hakkı da mevcuttur.

2. Yetkili aile mahkemesine başvurun. Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 ayda birlikte yaşadıkları yerdeki aile mahkemesi yetkilidir.

3. Tensip tutanağı ve tedbir nafakası. Mahkeme dilekçeyi kabul edip tensip tutanağı düzenler; tedbir nafakası talebi genellikle bu aşamada, duruşma beklenmeksizin karara bağlanır.

4. Ön inceleme duruşması. Sulh girişiminde bulunulur; anlaşma olmazsa tahkikata geçilir, delil listesi ve tanık bildirimi bu aşamada yapılır.

5. Tahkikat. Tanıklar dinlenir, belgeler incelenir, sosyal inceleme raporu istenir; bu aşama 6 ay ile 2 yıl arasında sürebilir.

6. Sözlü yargılama ve karar. Tarafların son beyanları alındıktan sonra boşanmaya, velayete, nafakaya ve tazminata hükmedilir.

7. İstinaf ve temyiz. Karara karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesi’ne istinaf yoluna başvurulabilir.

8. Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Örnekleri

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle (TMK m.166/1)

NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE

Davacı: [Ad Soyad] — T.C. Kimlik No: [………………]
Adres: [Tam adres]

Davalı: [Ad Soyad] — Adres: [Tam adres]

Konu: 1) TMK m.166/1 uyarınca tarafların boşanmalarına; 2) Müşterek çocukların velayetinin davacıya verilmesine; 3) Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakasına; 4) Maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi taleplerinden ibarettir.

Açıklamalar: Davacı ile davalı [tarih]’te evlenmiş, müşterek çocukları [ad/lar, doğum tarihi] mevcuttur. Davalının kusurlu davranışları — hakaret ve aşağılama, fiziksel şiddet, ekonomik şiddet, aile yükümlülüklerini yerine getirmeme — nedeniyle evlilik birliği çekilmez hale gelmiştir. Müşterek çocuklar ayrı yaşama tarihinden bu yana davacı ile birlikte yaşamaktadır; çocukların üstün yararı velayetin davacıya verilmesini gerektirmektedir.

Hukuki dayanak: TMK m.166/1, 169, 174, 175, 182; HMK m.119.

Deliller: Nüfus kayıt örneği, mesaj/yazışma dökümleri, adli tıp/hastane raporu, karakol tutanakları, fotoğraflar, tanık beyanları, SGK/banka kayıtları, sosyal inceleme raporu.

Sonuç ve istem: Tarafların boşanmalarına, müşterek çocukların velayetinin davacıya verilmesine, tedbir/yoksulluk/iştirak nafakasına, maddi ve manevi tazminata, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.

…/…/2026
[Ad Soyad] (İmza)

Tedbir nafakasını tensip aşamasında talep edin; duruşma beklenmeden hükmedilir. Tazminat talebinizi delil dosyasıyla destekleyin.

Zina Nedeniyle (TMK m.161)

NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE

Davacı: [Ad Soyad] — T.C. Kimlik No: [………………] — Adres: [………………]
Davalı: [Ad Soyad] — T.C. Kimlik No: [………………] — Adres: [………………]

Konu: Zina (TMK m.161) ve evlilik birliğinin sarsılması (TMK m.166) nedeniyle boşanma ve fer’i taleplerden ibarettir.

Açıklamalar: Davacı ile davalı [tarih]’te evlenmiş, [süre] yıldır evlidirler. Davalı, [tarih/dönem]’de üçüncü bir kişiyle evlilik dışı cinsel ilişkiye girmiştir. Bu durum [öğrenme tarihi]’nde öğrenilmiş olup TMK m.161 uyarınca 6 aylık hak düşürücü süre içinde işbu dava açılmaktadır. Davalının bu eylemi TMK m.161 uyarınca açık zina, TMK m.166/1 uyarınca evlilik birliğini temelden sarsan ağır kusurlu davranış, TMK m.174/2 uyarınca kişilik haklarına ağır saldırı niteliği taşımaktadır.

Hukuki dayanak: TMK m.161, 166, 169, 174, 175, 182.

Deliller: Mesaj dökümleri, fotoğraf, tanık beyanı, nüfus kayıt örneği.

Sonuç ve istem: Tarafların boşanmalarına, velayet-nafaka-tazminat taleplerine hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.

…/…/2026
[Ad Soyad] (İmza)

İki ayrı hak düşürücü süre vardır: zinayı öğrenmeden 6 ay ve eylemden 5 yıl. Her ikisi de dolmamış olmalı. Af niteliğindeki davranışlar (birlikte tatil, cinsel ilişki vb.) hakkı düşürür.

Terk Nedeniyle (TMK m.164)

NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ’NE

Davacı: [Ad Soyad] — T.C. Kimlik No: [………………] — Adres: [………………]
Davalı: [Ad Soyad] — T.C. Kimlik No: [………………] — Adres: [biliniyorsa / Mernis]

Konu: Terk (TMK m.164) nedeniyle boşanma ve fer’i taleplerden ibarettir.

Açıklamalar: Davacı ile davalı [tarih]’te evlenmiştir. Davalı [terk tarihi]’nde ortak konutu haklı bir neden olmaksızın terk etmiş ve [kaç] aydır dönmemektedir. Davacı tarafından [noter tarihi] tarihli noter ihtarnamesiyle davalıya ortak konuta dönmesi ihtar edilmiştir. İhtar tebliğinden itibaren 2 ay geçmesine ve toplam terk süresinin 6 ayı aşmasına karşın davalı dönmemiştir; TMK m.164 koşulları gerçekleşmiştir.

Hukuki dayanak: TMK m.164, 166, 169, 174, 175, 182.

Deliller: Nüfus kayıt örneği, noter ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, terk olgusunu ispatlayan belgeler, tanık beyanları.

Sonuç ve istem: Tarafların boşanmalarına, velayet-nafaka-tazminat taleplerine hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim.

…/…/2026
[Ad Soyad] (İmza)

Terk nedeninde noter ihtarnamesi zorunludur; tebliğ şerhi olmadan dava reddedilir. İhtarın tebliğinden itibaren 2 ay daha geçmesi ve toplam terk süresinin 6 ayı doldurmuş olması gerekir.

9. Güncel Yargıtay Kararları

10. İlgili İçerikler

11. Sıkça Sorulan Sorular