Duruşmada Ses ve Görüntüleri Kayda Almak ve Paylaşmak Suç mu? CMK 183 ile TCK 285 ve 286’ya Göre Cezası Nedir?

Aşağıda, *“Duruşmalardan Ses ve Görüntü Paylaşmak Suç mu?”* sorusuna odaklanan, **TCK 285 ve 286** hükümlerini esas alan, **Yargıtay kararları** ve **uygulama örnekleri** ile zenginleştirilmiş **maka**le yer almaktadır.

Duruşma sırasında ses veya görüntü kaydı almak ya da bu kayıtları sosyal medya veya diğer mecralarda paylaşmak suç mu? Özellikle adliyelerde cep telefonu ile gizli kayıt yapan veya YouTube, TikTok gibi platformlarda duruşmalardan alıntılar paylaşan kişilerin akıbeti merak konusu.

Bu makalede, Türk Ceza Kanunu (TCK) 285 ve 286. ve CMK 183. maddeleri kapsamında duruşmadan ses ya da görüntü paylaşımının suç olup olmadığı, Yargıtay kararları, ceza yaptırımları, ve sıkça sorulan sorularla birlikte tüm yönleriyle açıklanacaktır.

Duruşmada Ses ve Görüntüleri Kayda Almak ve Paylaşmak Suç mu?

Ses ve görüntü alıcı aletlerin kullanılması yasağı

CMK’nın 183. Maddesi; “180 inci Maddenin beşinci fıkrası ile 196ıncı Maddenin dördüncü fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, adliye binası içerisinde ve duruşma başladıktan sonra duruşma salonunda her türlü sesli veya görüntülü kayıt veya nakil olanağı sağlayan aletler kullanılamaz. Bu hüküm, adliye binası içerisinde ve dışındaki diğer adlî işlemlerin icrasında da uygulanır.” demektedir

TCK 285 – Soruşturma ve Kovuşturma Gizliliğinin İhlali Suçu

Gizliliğin ihlali

Madde 285- (1) (Değişik: 2/7/2012-6352/92 md.)

(1) Soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun oluşabilmesi için;

a) Soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğinin açıklanması suretiyle, suçlu sayılmama karinesinden yararlanma hakkının veya haberleşmenin gizliliğinin ya da özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesi,

b) Soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğine ilişkin olarak yapılan açıklamanın maddi gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli olması, gerekir.

(2) Soruşturma evresinde alınan ve soruşturmanın tarafı olan kişilere karşı gizli tutulması gereken kararların ve bunların gereği olarak yapılan işlemlerin gizliliğini ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.

(3) Kanuna göre kapalı yapılması gereken veya kapalı yapılmasına karar verilen duruşmadaki açıklama veya görüntülerin gizliliğini alenen ihlal eden kişi, birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır. Ancak, bu suçun oluşması için, tanığın korunmasına ilişkin olarak alınan gizlilik kararına aykırılık açısından aleniyetin gerçekleşmesi aranmaz.

(4) Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların kamu görevlisi tarafından görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde, ceza yarısına kadar artırılır.

(5) Soruşturma ve kovuşturma evresinde kişilerin suçlu olarak algılanmalarına yol açacak şekilde görüntülerinin yayınlanması halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(6) Soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması suç oluşturmaz.

📌 TCK Madde 285/1-2:

Soruşturma evresine ilişkin belge, bilgi veya görüntülerin izinsiz paylaşılması, gizliliği ihlal anlamına gelir.
Cezası: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası.

• TCK Madde 285/3:

Kapalı duruşmalarda ses veya görüntü paylaşımı, gizlilik ihlali olarak ayrıca düzenlenmiştir.
Cezası: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.

• TCK Madde 285/5:

Soruşturma veya kovuşturma evresinde kişiyi suçlu gösterecek şekilde görüntü paylaşan kişi hakkında ayrıca ceza uygulanır.
Cezası: 6 aydan 2 yıla kadar hapis.

• TCK Madde 285/4:

Bu suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır.

TCK 286 – Duruşmada Ses ve Görüntü Kaydı Alma Suçu

TCK 286, özellikle yetkisiz ses veya görüntü kaydı alınmasını hedef alır.
Duruşma esnasında, mahkemeden izin alınmaksızın yapılan her tür kayıt yasaktır.

Ses veya görüntülerin kayda alınması

Madde 286- (1) Soruşturma ve kovuşturma işlemleri sırasındaki ses veya görüntüleri yetkisiz olarak kayda alan veya nakleden kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

TCK 286 Hükmüne göre;

“Yargı mercilerinin faaliyetleri sırasında yapılan işlemlerle ilgili olarak, ses veya görüntü kayıtlarını izinsiz şekilde alan veya yayan kişi, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

➡️ Bu maddeye göre, sadece paylaşım değil, izinsiz kayıt almak bile başlı başına suçtur.

CMK ve Diğer Kanunlar

– CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) m. 182-184: Duruşmaların açık olması esas olsa da, mahkeme gizlilik kararı alabilir. Gizli duruşma kayıtlarını paylaşmak CMK’ya göre de yasaktır.

– Basın Yoluyla İşlenen Suçlar: Medya kuruluşları, duruşma görüntülerini yayınlarken sansür uygulamalıdır (örneğin, sanık/tanık yüzlerini bulanıklaştırmak). Aksi halde TCK 285/286 yanında basın kanunlarına göre de yaptırım uygulanabilir.

4. İstisnalar ve Savunmalar

– Açık Duruşma İlkesi: Eğer duruşma gizli değilse ve paylaşım “kamusal tartışmaya katkı” amacıyla yapılmışsa, bu bir savunma olabilir. Ancak yine de mahkemenin özel yasakları (örneğin, tanık kimliklerinin gizlenmesi) ihlal edilmemelidir.
– Hak Arama: Paylaşım, adil yargılanma hakkını korumak için yapılmışsa (örneğin, hukuka aykırı bir uygulamayı belgelemek), bu durum cezayı azaltabilir.

– Gizli duruşma kayıtlarını paylaşmak TCK 285’e göre suçtur.
– Adil yargılamayı etkileme riski varsa TCK 286 devreye girer.
– Medya, sansür kurallarına uymadan yayın yaparsa ek sorumluluk doğar.

Cezaların uygulanması, paylaşımın niteliği, amacı ve sonuçlarına göre değişebilir.

Yargıtay Kararları Ne Diyor?

Yargıtay kararlarında aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır:

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, duruşma sırasında sanığın veya tanığın gizlice kaydedilen görüntülerinin sosyal medyada paylaşılmasını TCK 285/3 ve 285/5 kapsamında suç olarak değerlendirmiştir.
Masumiyet karinesi, en çok vurgulanan ilkelerdendir. Suçlu gibi lanse edilen kişilerin dava süreci tamamlanmadan kamuoyuna teşhir edilmesi, cezalandırma sebebidir.
Kapalı duruşma veya çocuklara yönelik dosyalarda yapılan her tür kayıt ve yayın, cezada ağırlaştırıcı etki doğurmaktadır.

Hangi Durumlarda Suç Oluşur?

Mahkemede cep telefonu ile gizli çekim yapmak
Kapalı duruşmalarda video kaydı alıp paylaşmak
Tanık ifadelerini sosyal medyada yayımlamak
Yayın yasağı olmasına rağmen duruşma bilgisi paylaşmak
Mahkeme kararı olmadan duruşma kaydını medya kuruluşlarında yayınlamak

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Duruşmada cep telefonuyla video kaydı yapmak suç mu?

Evet. Mahkemeden açık izin alınmadıkça yapılan kayıtlar TCK 286 kapsamında suçtur.

Kapalı duruşmadan ses paylaşmak suç sayılır mı?

Evet. TCK 285/3 hükmü uyarınca, kapalı duruşmalarda gizliliği ihlal edecek şekilde paylaşımda bulunmak 1–3 yıl hapis cezası ile cezalandırılır.

Suçlu gibi gösterilen kişi dava kazanırsa yayın yapan da ceza alır mı?

Evet. Masumiyet karinesi ihlal edilirse, yayıncılar TCK 285/5 kapsamında 6 ay–2 yıl hapis ile cezalandırılabilir.

Duruşma kayıtlarını izinsiz paylaşan gazeteci ya da avukat da cezalandırılır mı?

Evet. Kamu görevlisi ya da avukat olması durumunda ceza oranı artırılır. (TCK 285/4)

Sonuç: Duruşmalardan Görüntü Paylaşmadan Önce Dikkat!

Duruşmalardan ses veya görüntü paylaşmak, sanıldığı gibi ifade özgürlüğü kapsamına girmez. Mahkeme kararı olmadan kayıt almak, paylaşmak, ya da yorumlamak, hem TCK 285 hem de 286 kapsamında suç teşkil eder.

📌 Özellikle sosyal medyada içerik üreticiliği yapan hukukçular, stajyerler ve izleyiciler, bu konuda hassas davranmalı ve gizlilik kurallarına titizlikle uymalıdır.

Faydalı Bağlantılar:

İlgili

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.