Boşanma Davalarında Yeni Dönem; Aile Arabuluculuğu Sistemi

Aile Arabuluculuğu Sistemi Nedir? Boşanma Davalarında Yeni Dönem

Giriş

Boşanma davaları hem taraflar hem de çocuklar açısından oldukça yıpratıcı olabiliyor. Yıllarca süren davalar, nafaka ve tazminat gibi ekonomik taleplerin yanı sıra velayet ve mal paylaşımı gibi meselelerle uzayıp gidiyor. Adalet Bakanlığı, bu soruna çözüm getirmek amacıyla “Aile Arabuluculuğu Sistemi” üzerine önemli bir düzenleme hazırlığında.

BAKAN TUNÇ: AİLE HUKUKUYLA İLGİLİ DÜZENLEMELERİ KISA SÜRE İÇERİSİNDE MECLİSE SUNACAĞIZ

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, şiddet konusunu içermeyen aile hukuku anlaşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurma imkanı getireceklerini belirterek, “Aile hukukuyla ilgili düzenlemeleri kısa süre içerisinde Meclisimizin takdirine arz edeceğiz.” dedi.

ŞİDDET KONUSUNU İÇERMEYEN AİLE HUKUKU ANLAŞMAZLIKLARINDA DAVA AÇMADAN ÖNCE ARABULUCUYA BAŞVURMA İMKANI GETİRECEĞİZ

Yeni yapılması planlanan düzenlemelere ilişkin de açıklamalarda bulunan Bakan Tunç, şöyle devam etti:

“Aile hukukuyla ilgili düzenlemeleri kısa süre içerisinde Meclisimizin takdirine arz edeceğiz. Özellikle boşanma davalarının uzun sürmemesi, kişilerin bir an önce bir sonraki hayatlarını kurabilmeleri, aile kurumunun zedelenmemesi, çocukların ve kadınların yıpranmaması açısından yeni bir dönem başlatmak istiyoruz. Bu da aile arabuluculuğu ile ilgili husus. Kadına şiddetle ilgili hususlar ayrı, bunların arabuluculuk kapsamında değerlendirilmesi mümkün değil. Ama diğer boşanma davaları ve bunların ferileriyle, tazminat, nafaka konularıyla ilgili olarak aile arabuluculuğu sistemini getirmeyi düşünüyoruz. Aile arabuluculuğunda, şiddet konusunu içermeyen aile hukuku anlaşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurma imkanı getireceğiz.”

Bakan Tunç, aile arabulucularının, konusunda uzmanlardan oluşacağını, arabuluculukta anlaşma sağlanamadığında dava açılabileceğini söyledi.

Anlaşmalı boşanma davalarında bir yıllık bekleme süresi kaldırılacak

Anlaşmalı boşanma davalarında bir yıllık bekleme süresi kaldırılarak mağduriyetlerin önüne geçilmesini istediklerini dile getiren Bakan Tunç, “Aile Yılı”nda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışmalarına katkı sağlamayı hedeflediklerinin altını çizdi.

Teklif Ne Zaman Sunulacak?

Bu konudaki teklifin ne zaman TBMM’ye sunulacağının sorulması üzerine Bakan Tunç, bu konuda takdirin, milletvekillerinde ve Meclis’te olduğunu ifade ederek, “Muhtemelen ekim ayına kalabilir.” dedi.

Aile Arabuluculuğu Nedir?

Aile arabuluculuğu, boşanma ve boşanmaya bağlı hukuki ihtilaflarda tarafların bir arabulucu eşliğinde mahkemeye gitmeden önce uzlaşmaya çalışması sürecidir. Amaç, uzun süren dava süreçlerini azaltmak, tarafların daha sağlıklı kararlar almasını sağlamak ve yargının iş yükünü hafifletmektir.

Arabuluculuk Hangi Konuları Kapsayacak?

Boşanma (kadına şiddet içeren dosyalar hariç)
Maddi ve manevi tazminat
Yoksulluk ve iştirak nafakası
Velayet ve çocukla kişisel ilişki
Mal rejiminin tasfiyesi

Bu konular, dava açılmadan önce arabulucu huzurunda değerlendirilecek ve uzlaşma sağlanırsa mahkemeye gidilmesine gerek kalmayacak.

Kadına Şiddet Dosyaları Hariç

6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı olan veya aile içi şiddet içeren dosyalar arabuluculuğa konu edilmeyecek. Böylece şiddet mağduru eşlerin haklarının korunması ve yeniden mağdur edilmemesi hedefleniyor.

Neden Arabuluculuk?

Daha Hızlı Çözüm: Mahkeme süreçleri aylarca, hatta yıllarca sürebiliyor. Arabuluculukta ise anlaşma birkaç gün içinde sağlanabiliyor.
Mahremiyetin Korunması: Mahkeme kayıtları kamuya açıkken, arabuluculuk süreci gizlidir.
Çocukların Korunması: Taraflar çocukların geleceğini düşünerek daha yapıcı ve uzlaşmacı davranabiliyor.
Masrafların Azalması: Dava harçları, bilirkişi ve vekalet ücretleri gibi giderler ortadan kalkabiliyor.

Hukuki Geçerliliği Olacak mı?

Evet. Arabuluculuk sonucunda hazırlanan anlaşma belgesi, mahkeme kararı yerine geçecek ve icra edilebilirlik özelliği taşıyacak. Bu da tarafların daha sonra tekrar dava açmasını engelleyecek.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Aile arabuluculuğu zorunlu mu olacak?

Hazırlanan tasarıya göre boşanma davalarında dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartı getirilecek. Ancak şiddet içeren davalar bu kapsama girmeyecek.

2. Arabuluculukta anlaşma sağlanmazsa ne olacak?

Taraflar arabuluculukta anlaşamazsa, bu durum tutanakla belgelenecek ve ardından mahkemeye başvuru hakkı doğacaktır.

3. Arabuluculuk sürecine tek taraflı başvuru yapılabilir mi?

Evet. Taraflardan biri Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Dairesi Başkanlığı sisteminden başvuru yaparak süreci başlatabilir. Diğer eşe çağrı yapılır.

4. Arabuluculukta avukat bulundurmak zorunlu mu?

Hayır, zorunlu değil. Ancak hak kaybı yaşanmaması için özellikle ekonomik ve velayet gibi konularda bir avukatla birlikte katılmak önerilir.

5. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa tekrar dava açılabilir mi?

Hayır. Tarafların üzerinde anlaştığı hususlar bağlayıcıdır ve mahkeme kararı gibi hüküm doğurur. Anlaşmaya aykırı davranış icra takibine konu olabilir.