AYM: Engellilik Oranı %90’ın Altında Olanların ÖTV İstisnasından Dışlanması Anayasaya Aykırı

AYM: Engellilik Oranı %90’ın Altında Olanların ÖTV İstisnasından Dışlanması Anayasaya Aykırı

Anayasa Mahkemesi, engellilik oranı %90’ın altında olan bireylerin sadece bizzat taşıt kullanmaları koşuluyla ÖTV muafiyetinden yararlanabilmelerini düzenleyen hükmü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Sosyal devlet ve eşitlik ilkesi vurgusu ön planda.

Anayasa Mahkemesi 22/4/2025 tarihinde E.2024/240 numaralı dosyada, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasının 5228 sayılı Kanun’un 21. maddesiyle değiştirilen (2) numaralı bendinin (c) alt bendinin “…bizzat kullanma amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından,” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir.

Karar Özeti

Dosya: E.2024/240
Karar Tarihi: 22.04.2025
İlgili Kanun: 4760 sayılı ÖTV Kanunu m.7/1(2)(c)
Karar Metni: İçin Tıklayın

İtiraz Konusu

Engellilik oranı %90’ın altında olan bireylerden sadece taşıtı bizzat kullanabilecek durumda olanların ÖTV istisnasından yararlanabileceğini öngören düzenleme, Anayasa Mahkemesi’ne taşındı.

Başvuru Gerekçesi

• %90 altı engelli bireylerin yalnızca “bizzat kullanabilme” şartı ile ÖTV muafiyetinden faydalanabilmesi,
• Sosyal devlet, eşitlik ve engelli haklarına dair uluslararası sözleşmelere aykırılık teşkil ediyor.

Mahkeme Değerlendirmesi

• Kanun koyucunun takdir yetkisi olmakla birlikte,
• Sürücü belgesi alamayacak durumda olan malul ve engellilerin istisnadan yararlanamaması,
• Sosyal devlet ilkesi ve pozitif yükümlülüklerle çelişmekte,
• Bu durum ayrıca eşitlik ilkesine de aykırıdır.

Karar Sonucu

• Kural Anayasa’ya aykırı bulundu.
• İptal kararı, Resmî Gazete’de yayımlandıktan 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Kısa Değerlendirme (Köşe Yazısı Tadında)

Anayasa Mahkemesi bu kararıyla, engellilere ilişkin mevzuatta yıllardır uygulanan bir eşitsizliği giderdi. Sadece “aracı kullanabiliyor” olmakla sınırlanan ÖTV istisnası, birçok ağır engelliyi kapsam dışı bırakıyordu. Bu iptal, sosyal devlet anlayışı açısından oldukça olumlu bir adımdır.

“AYM’den Engelli Haklarına Güçlü Vurgu: ÖTV Muafiyetinde Eşitlik İhlali Giderildi”

AYM’den Engelli Hakları İçin Önemli Karar!
Engellilik oranı %90’ın altında olan bireylerin ÖTV muafiyetinden yalnızca aracı kendisi kullanabilme şartıyla yararlanabilmesini öngören düzenleme Anayasa’ya aykırı bulundu ve iptal edildi.
Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
📎 Karar Detayları
#EngelliHakları #AYM #ÖTVİstisnası