AYM Kararı Resmî Gazete’de Yayımlandı: KHK ile İhraç Edilip Göreve İade Edilenler Tazminat Talep Edebilecek

Anayasa Mahkemesi, KHK ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra göreve iade edilenlerin maddi ve manevi tazminat talep edemeyeceğine ilişkin düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Kararın hukuki gerekçesi ve sonuçları.

Kararın Özeti
İptal Edilen Düzenleme ve Kapsamı
Anayasa Mahkemesi’nin Gerekçesi
Hukuki Dayanaklar ve Önceki İçtihatlar
Kararın Uygulamadaki Etkileri
Resmî Gazete ve Tam Metin Erişimi
Sık Sorulan Sorular (SSS)

Kararın Özeti

Anayasa Mahkemesi (AYM), OHAL KHK’ları kapsamında terör örgütü ile irtibatlı veya iltisaklı olduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılan ve daha sonra göreve iade edilen kişilerin maddi ve manevi tazminat talep edemeyeceğine dair yasal düzenlemeyi iptal etti.

Bu iptal kararı ile birlikte, göreve iade edilen kamu personeli, ihraç sürecinde uğradıkları mali kayıplar ve manevi zararlar için artık dava açma hakkına sahip olacak.

İptal Edilen Düzenleme ve Kapsamı

İptal edilen hüküm, 7150 sayılı OHAL Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında KHK’nin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 2. maddesi/1. fıkrasının beşinci cümlesi idi.

Hüküm şu şekildeydi:

“…Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.”

AYM, bu düzenlemenin, haksız uygulama sonucu doğan zararların giderilmesini engellediği sonucuna vardı.

Anayasa Mahkemesi’nin Gerekçesi

Kararda öne çıkan gerekçeler:

Göreve iade edilen kişilerin, haksız ihraç nedeniyle uğradıkları zararların giderilme imkânı ortadan kaldırılmıştır.
Bu durum, Anayasa’nın 40. maddesi uyarınca devletin, kişilerin maddi ve manevi varlığına yönelik müdahalelere karşı etkili giderim mekanizması sağlama yükümlülüğü ile bağdaşmamaktadır.
Kamu makamlarının hukuka aykırı uygulamaları nedeniyle zarara uğradığını iddia eden kişilere dava açma hakkı tanınmalıdır.

Hukuki Dayanaklar ve Önceki İçtihatlar

AYM, önceki kararlarında da benzer şekilde, haksız işlemlerden doğan zararların tazmininin engellenemeyeceğini vurgulamıştı:

AYM, E. 2018/137, K. 2022/86, 30/6/2022, § 459-460
AYM, E. 2024/191, K. 2024/191, 4/12/2024, § 10

Kararın Uygulamadaki Etkileri

Bu karar ile birlikte:

OHAL KHK’sı ile ihraç edilip göreve iade edilen tüm kamu personeli, maddi ve manevi tazminat davaları açabilecek.
İdare, ihraç sürecinde uğranılan maaş kaybı, sosyal hakların yoksunluğu, manevi yıpranma gibi zararları tazmin etmekle yükümlü olabilecek.
Bu karar, idari yargıda açılacak tazminat davalarına doğrudan etki edecek.