Kiralananın Gösterilmesine İzin Davası (6. Hukuk Dairesi, 2015/12845 E., 2016/201 K.)

Özet: Kiralananın Gösterilmesine İzin Davası (6. Hukuk Dairesi, 2015/12845 E., 2016/201 K.)

Dava Konusu:
Satışa çıkarılan kiralananın, alıcılara belirli gün ve saatlerde gösterilmesine izin verilmesi talebi.

Mahkeme Kararı:
İlk derece mahkemesi, kiralananın haftada iki gün (Salı ve Perşembe 18:00-20:00) ve hafta sonu bir gün (Cumartesi 14:00-16:00) olmak üzere 3 ay süreyle alıcılara gösterilmesine izin vermiştir.

Tarafların Görüşleri:

• Davacı (Kiraya Veren): Kiralananı satışa çıkardığını ve kiracının alıcıların gösterimine izin vermediğini belirtmiş; belirli gün ve saatlerde gösterim izni talep etmiştir.
• Davalı (Kiracı): Kira artış oranında anlaşmazlık olduğunu, sözlü bildirimin yapıldığını ve hakkın kötüye kullanıldığını ileri sürerek talebin reddini istemiştir.

Yargıtay Değerlendirmesi:

• Özel hayatın gizliliği ve konut dokunulmazlığı anayasal olarak korunmaktadır.
• Kiracının bu hakkı mutlak değildir; yasal koşullar oluştuğunda mahkeme kararı ile sınırlı olarak hak kısıtlanabilir.
• Somut olayda kiralayanın mecuru satmak istemesi ve kiracının alıcılara göstermemesi durumunda mahkeme, hakkın kötüye kullanımını önleyecek şekilde izin verebilir.
• İlk derece mahkemesi kararı, süre ve saatleri belirlemiş ancak ekonomik koşullar, taşınmazın nitelikleri, kiracının mesken olarak kullanım durumu gibi hususlar dikkate alınmamıştır. Bu nedenle, karar eksik araştırmaya dayalıdır ve hakkın kötüye kullanımına yol açabilir.

Sonuç:
Hüküm, tarafların çıkarlarını ve hakkaniyeti göz önüne alacak şekilde, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi ile yeniden değerlendirilmek üzere BOZULMUŞTUR.

Karar Tarihi: 21/01/2016
Oybirliği ile karar verilmiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi         

2015/12845 E.  ,  2016/201 K.

“İçtihat Metni”

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 19/11/2015
NUMARASI : 2015/693-2015/790

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kiralananın gösterilmesine izin verilmesi davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, satışa çıkarılan kiralananın haftanın belli gün ve saatlerinde alıcılara gösterilmesine izin verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın davacı tarafından hafta içi Salı ve Perşembe günleri saat 18:00- 20:00 saatleri arasında, hafta sonu Cumartesi günleri ise saat 14:00-16:00 saatleri arasında 3 ay boyunca gösterilmesi hususunda izin verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, davacı kiraya verenin kiralananı satışa çıkardığını, davalı kiracının alıcıların taşınmazı görmesine izin vermediğini, hafta içi iki gün ve hafta sonu bir gün olmak üzere kiralananın gösterilmesine izin verilmesi isteminde bulunmuştur. Davalı vekili kira artış oranında tarafların anlaşamadıklarını, sözlü olarak bildirimin yapıldığını, hakkın kötüye kullanıldığını, talebin reddine karar verilmesini istemiştir.
Anayasamızca teminat altına alınan özel hayatın gizliliği ve korunması ilkesi gereğince, kişinin konut dokunulmazlığı korunmaya alınmıştır. Kanunun açıkça gösterdiği hallerde usulüne göre verilmiş Hâkim kararı olmadıkça; Milli güvenlik veya kamu düzeni bakımından gecikmede sakınca bulunan hallerde de, kanunla yetkili kılınan merciin emri bulunmadıkça konuta girilemez. Ancak konut dokunulmazlığına sahip kişinin bu hakkını kullanması mutlak olmadığından yasal koşulların oluşması halinde bu hak sınırlandırılabilir. Somut uyuşmazlıkta olduğu gibi kiralayan mecuru satmak istediğinde kiracının mecuru satın almak isteyen kişilere göstermemesi halinde mahkemeye müracaat edildiğinde, mahkemece izin kararı verilmelidir. Bu husus tarafların ve mahkemenin de kabulündedir. Ne var ki, herkes hakkını objektif iyiniyet kuralları içerisinde kullanmalıdır. Mahkemece, mecurun 3 ay süre ile Salı ve Perşembe 18.00 ve 20.00, Cumartesi günleri ise 14.00 ile 16.00 saatleri arasında davacının müşterilerine kiralananın davalı tarafça gösterilmesi için izin verilmiştir. Karar bu haliyle davacıya tanınan hakkın kötüye kullanılmasına müsait olduğundan yeni uyuşmazlıkların doğmasına da sebep olacak niteliktedir. O halde mahkemece, mahallinde keşif ve uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak, ekonomik koşullar, diğer özel genel faktörler, taşınmazın bulunduğu yer, taşınmazın nitelikleri, davalının mesken olarak kullandığı hususları da gözetilerek kiralananın ne kadar sürede satılabileceği tespit edilerek, mecurun gösterimine bu süre ile sınırlı olarak ve davalının iş ve beşeri ilişkileri de göz önüne alınarak tarafların çıkarları değerlendirilerek hakkaniyete uygun denge kurulmak suretiyle izin verilmesi gerekirken bu konuda araştırma yapılmadan yazılı şekilde eksik araştırmayla karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 21/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.