Temlik Ne Demek?
Alacağın Temliki, Temlik Sözleşmesi, Borçluya Bildirimi ve Temlik Yasağı — TBK m. 183 Rehberi 2026
Güncelleme: Mart 2026 | Yasal Dayanak: 6098 Sayılı TBK m. 183–194
Temlik, bir alacak hakkının veya başka bir hakkın sahibi tarafından başka bir kişiye devredilmesidir. TBK m. 183 uyarınca alacaklı, borçlunun rızası aranmaksızın alacağını üçüncü kişiye devredebilir. Temlik sözleşmesi yazılı yapılmalıdır; aksi halde geçersizdir. Temlik borçluya ihbar edilmediği sürece borçlu eski alacaklıya ödeyerek borcundan kurtulabilir.
Temlik Nedir? — TBK m. 183
Temlik, Arapça “mülk edinme, devretme” anlamından gelen hukuk terimidir. Türk hukukunda temlik; en geniş anlamıyla bir hakkın ya da alacağın sahibinden başka bir kişiye devredilmesidir. Günlük hukuk dilinde en sık alacağın temliki (alacak hakkının devri) bağlamında kullanılır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 183 ila 194. maddeleri arasında düzenlenen alacağın temliki; temlik eden (devreden, eski alacaklı), temlik alan (edinen, yeni alacaklı) ve borçlu olmak üzere üç tarafı ilgilendiren bir işlemdir. Temlikin gerçekleşmesiyle birlikte alacak, tüm hak ve güvenceleriyle birlikte temlik alana geçer.
TBK m. 183/1: “Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını almaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir.”
Temlikte Taraflar ve Kavramlar
Temlik Eden (譲渡人 / Devreden)
Alacağını devreden eski alacaklıdır. Temlik işleminin ardından alacak üzerindeki tüm haklarını kaybeder. Borçlunun rızasını almak zorunda değildir ama borçluya ihbar yükümlülüğü doğar.
Temlik Alan (Edinen / Yeni Alacaklı)
Alacağı devralan kişidir. Temlikle birlikte alacağın tüm hakları (rehin, kefalet, faiz vb.) kendisine geçer. Borçludan doğrudan ödeme talep edebilir.
Borçlu
Temlik işleminin tarafı değildir; rızası aranmaz. Ancak temlikten haberdar edilmeden eski alacaklıya ödeme yaparsa borcundan kurtulur (TBK m. 186). Bu nedenle borçluya ihbar kritik önem taşır.
Alacağın Temliki için Şartlar
1. Yazılı Şekil Zorunluluğu — TBK m. 184
Alacağın devri sözleşmesi yazılı şekilde yapılmak zorundadır. Sözlü temlik sözleşmesi geçersizdir. Tapu siciline kayıtlı haklara ilişkin alacakların devri ise resmi şekle (noter) tabidir.
2. Temlik Yasağı Bulunmaması
Kanun, sözleşme veya işin niteliği temliğe engel olmamalıdır. Temlik yasağı kapsamındaki alacaklar devredilemez.
Temlik Edilemeyen Alacaklar
— Kişisel nitelikteki alacaklar (nafaka, kişisel tazminat)
— Sözleşmede temlik yasağı olan alacaklar
— Kanunla yasaklanan alacaklar
— İşin niteliği gereği devredilemeyenler
Serbestçe Temlik Edilebilir
— Kira alacakları
— Satış bedeli alacakları
— Banka kredisi geri ödeme alacakları
— Fatura alacakları (faktoring)
— Tazminat alacakları (kişisel olanlar hariç)
3. Borçluya İhbar — TBK m. 186
Temlik, borçluya ihbar edilmeksizin borçluya karşı ileri sürülemez. Borçlu temlikten haberdar edilmeden eski alacaklıya ödeme yaparsa borcundan kurtulur; temlik alan yeni alacaklı borçludan yeniden ödeme isteyemez.
Yargıtay içtihadına göre ihbar herhangi bir şekilde yapılabilir; yazılı ihbar ispat kolaylığı sağlar. İhbarın borçluya ulaşması yeterlidir; borçlunun kabulü şart değildir. Tescilli posta veya noter kanalıyla yapılan ihbar en güvenilir yöntemdir.
Temliğin Hukuki Sonuçları
Alacak Tüm Fer’ileriyle Geçer (TBK m. 189)
Temlikle birlikte alacağa bağlı rehin hakları, kefalet, faiz alacakları ve diğer güvenceler de yeni alacaklıya geçer. Temlik eden bunları ayrıca devretmek zorunda değildir.
Borçlunun İtirazları Korunur (TBK m. 188)
Borçlu, temlik anına kadar temlik edene karşı sahip olduğu tüm def’i ve itirazları yeni alacaklıya karşı da ileri sürebilir. Temlik borçlunun durumunu ağırlaştıramaz.
Temlik Edenin Garanti Yükümlülüğü (TBK m. 191)
İvazlı (bedelli) temlikte temlik eden, alacağın devir anında var olduğunu ve temlik etmeye yetkili olduğunu garanti eder. Alacağın borçlu tarafından ödeneceğini garanti etmez (adi temlikte).
Günlük Hayatta Temlik Örnekleri
Banka ve Finans Sektöründe Temlik
Bankalar, konut kredisi alacaklarını menkul kıymetleştirme amacıyla sermaye piyasası araçlarına temlik edebilir. Faktoring şirketleri de işletmelerin fatura alacaklarını temlik yoluyla satın alır. “Gayrikabili rücu temlik” ifadesi özellikle finans sektöründe kullanılır — bu ifade geri dönüş hakkı olmayan bir temliği ifade eder.
Kira Alacağının Temliki
Ev sahibi, kiracıdan olan kira alacaklarını bankaya kredi teminatı olarak temlik edebilir. Kiracı, temlikten haberdar edildikten sonra kira bedelini bankaya ödemek zorundadır; eski alacaklıya (ev sahibine) ödeme yapması temlikten kurtulmaz.
İcra Takibinde Temlik
İcra takibi devam ederken alacak temlik edilebilir; temlik alan yeni alacaklı takibe devam edebilir. Yargıtay içtihadına göre dava devam ederken dava konusunun temliki HMK m. 125 çerçevesinde değerlendirilir ve davacının değişimi gündeme gelebilir.
Maaş Temliki (Ücret Temliki)
İşçi, ilerideki ücret alacaklarını kredi ya da borç karşılığında temlik edebilir. Ancak TBK m. 407 uyarınca ücretin ancak icra yoluyla haczedilebilecek kısmı temlik edilebilir; asgari ücretin 1/4’ü temlik edilemez.
SanalHukuk.org — Temlik Sözleşmesi Örneği ve İlgili İçerikler
Sık Sorulan Sorular
Temlik ne demek?
Temlik, bir alacak hakkının veya başka bir hakkın başka bir kişiye devredilmesidir. TBK m. 183 uyarınca alacaklı, borçlunun rızası aranmaksızın alacağını üçüncü kişiye devredebilir. Bu işleme alacağın temliki, devir sözleşmesine ise temlik sözleşmesi denir.
Temlik için borçlunun onayı gerekir mi?
Hayır. TBK m. 183 uyarınca kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça borçlunun rızası aranmaz. Ancak temlikin borçluya ihbar edilmesi zorunludur; aksi halde borçlu eski alacaklıya ödeyerek borcundan kurtulur.
Temlik sözleşmesi mutlaka yazılı olmalı mı?
Evet. TBK m. 184 uyarınca alacağın devri sözleşmesi yazılı şekle tabidir. Yazılı yapılmayan temlik geçersizdir. Tapu siciliyle ilgili alacaklar için resmi şekil (noter) gereklidir.
Temlik yasağı nedir?
Kanun veya sözleşme gereği belirli alacakların başkasına devredilemeyeceği haldir. Nafaka, kişisel tazminat gibi kişisel nitelikteki alacaklar ile sözleşmede “temlik edilemez” şartı bulunan alacaklar temlik yasağı kapsamındadır.
“Gayrikabili rücu temlik” ne anlama gelir?
“Gayrikabili rücu temlik” ifadesi geri dönüşü olmayan, kesin ve vazgeçilemez bir temliği ifade eder. Temlik edenin sonradan geri alma veya iptal etme hakkı yoktur. Özellikle faktoring ve banka sözleşmelerinde kullanılır.
Yasal Kaynaklar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 183–194 (Alacağın temliki) —
mevzuat.gov.tr
TBK m. 407 (Ücret temliki sınırı)
6100 sayılı HMK m. 125 (Dava konusunun temliki)
Herkes İçin Adalet — Türkiye’nin Hukuk Bilgi Platformu
© 2026 SanalHukuk.org — Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
Sanal Hukuk
SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
