Davanın Geri Alınması

  • Davanın geri alınması, davacının davasını takipten vazgeçmesinin yollarından biridir. Diğer yollar davanın takipsiz bırakılması (duruşmaya gelinmemesi) ve davadan feragat edilmesidir. Bunlar birbirinden farklı koşulları ve ayrı sonuçları olan yollardır (Atalı, M./Ermenek, İ./Erdoğan, E.: Medeni Usul Hukuku, … 2019, s. 381).
  • Yani davacı, dava açtıktan sonra çeşitli nedenlerle davasına devam etmek istemeyebilir. Örneğin davacı, hakkından değil de, hakkını o aşamada dava yoluyla takip etmekten vazgeçmekle birlikte, davasını daha sonra yeniden açmak imkânını muhafaza etmek isteyebilir. Yine davacı, eldeki delil durumunun davayı kazanmasına yeterli olmayacağını fark ederek, davasının esastan reddini önlemek amacıyla da davayı takip etmek istemeyebilir. Ancak bu durumda davalının da korunmaya değer menfaatinin bulunduğu unutulmamalıdır. Kendisine karşı dava açılan davalı, artık o davanın bir hükümle sona ermesini ve davacının haksız olduğunun mahkeme kararı ile tespit edilmesini isteyebilir. Zira davasını geri almak isteyen davacı, en azından bu davayı daha sonra bir kez daha açma hakkının saklı olduğunu izhar etmektedir.
  • Davacının Davasını Geri Alabilmesi İçin Davalının Rızası Gerekir mi?
  • Bu nedenle davacı, davasını ancak davalının açık rızası ile geri alabilir.
  •  Davanın geri alınması hüküm kesinleşinceye kadar mümkündür. Tasarruf ilkesi gereğince taraflar, kural olarak dava açıldıktan sonra da dava konusu üzerindeki tasarruf haklarını muhafaza ederler. Davacı, açtığı dava konusu haktan feragat edebilir; davalı dava konusu talebi kısmen veya tamamen kabul edebilir ya da taraflar uzlaşarak (sulh) bir anlaşmaya varabilirler. Bu işlemler de davaya son veren taraf işlemleridir (Budak, A. C./ Karaaslan, V.: Medeni Usul Hukuku, … 2020, s. 213, 319).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ” davanın geri alınması” başlığı altında düzenlenen 123. maddesinde ;

  • “Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir.” hükmü getirilmiştir.
  • Davanın geri alınabilmesi için karşı tarafın oluru gerekir mi?
  • Davanın geri alınabilmesi için karşı tarafın oluru gerekir. Burada davacının ileride davasını yeniden açma hakkını saklı tuttuğu davanın geri alınması, 6100 sayılı HMK’nın 307. maddesinde düzenlenen ve davalının onayına bağlı olmayan, kesin hüküm sonuçları doğuran davadan feragat kurumundan farklılık göstermektedir.
  • Davanın atiye terki ya da atiye bırakılması şeklinde bir usul işlemi var mıdır?
  • Belirtmek gerekir ki, 6100 sayılı HMK’da davanın atiye terki ya da atiye bırakılması şeklinde bir usul işlemi bulunmamaktadır. Ancak uygulamada davanın atiye bırakılması şeklindeki istek, davanın geri alınmasına yönelik talep olarak değerlendirilmekte ve davanın geri alınması ise yukarıda açıklandığı üzere karşı tarafın oluruna bağlanmaktadır.

Kaynaklar:

  1. Hukuk Genel Kurulu 2017/1313 E.  ,  2021/706 K.