Disiplin Cezasında İnfaz Hakimi Savunma Almak Zorundadır  (Yargıtay 1. CD, 2025/2331 E., 2025/4173 K.)

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, disiplin cezalarında infaz hâkiminin hükümlüden mutlaka savunma alması gerektiğine karar verdi. İlk savunma yeterli değil, infaz hâkimi ayrıca savunma almak zorunda. (2025/2331 E., 2025/4173 K.)

📌 Kararın Özeti

Cezaevinde açlık grevi yapan hükümlüye 5275 sayılı Kanun’un 40/2-g maddesi uyarınca 1 ay süreyle etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezası verilmiştir.
Hükümlü, bu cezaya karşı infaz hâkimliğine şikâyette bulunmuş, ancak infaz hâkimliği savunmasını almadan şikâyeti reddetmiştir. İtiraz mercii olan ağır ceza mahkemesi de bu kararı yerinde bulmuştur.

Adalet Bakanlığı, CMK 309. madde kapsamında kanun yararına bozma yoluna başvurmuş ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da bu talebi desteklemiştir.

⚖️ Yargıtay’ın Değerlendirmesi

• 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu’nun 6/2. maddesi açık bir şekilde, disiplin cezasına karşı yapılan şikâyetlerde infaz hâkiminin hükümlünün savunmasını almak zorunda olduğunu düzenlemektedir.
• Cezaevi disiplin kurulu tarafından alınan ilk savunma yeterli değildir. İnfaz hâkimliği ayrıca hükümlüden savunma almak zorundadır.
• Somut olayda, savunma alınmadan karar verilmiş olması kanuna aykırıdır.

Karar

Yargıtay 1. Ceza Dairesi,

• Kanun yararına bozma talebini kabul etmiş,
• Bayburt Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını KANUN YARARINA BOZMUŞTUR.

📅 Karar Tarihi: 23.05.2025

Önemli Nokta

➡️ Disiplin cezası verilmiş olsa bile, infaz hâkimliği hükümlüden ayrıca savunma almak zorundadır.
➡️ İlk savunma cezaevi disiplin kurulu tarafından alınmış olsa bile, bu yükümlülük ortadan kalkmaz.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi         

2025/2331 E.  ,  2025/4173 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2024/27 değişik iş
İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddine
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay
Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Bayburt M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan …’nin, açlık grevi yapmak eylemi nedeniyle 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 40/2-g maddesi uyarınca 1 ay bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma (spor etkinliğinden) disiplin cezası ile cezalandırılmasına dair anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü Disiplin Kurulu Başkanlığının 25.12.2023 tarihli ve 2023/161 sayılı kararına karşı yapılan şikâyetin reddine ilişkin Bayburt İnfaz Hâkimliğinin 05.01.2024 tarihli ve 2024/6 Esas, 2024/7 Karar sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair mercii Bayburt Ağır Ceza Mahkemesinin 12.01.2024 tarihli ve 2024/27 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.03.2025 tarihli ve 94660652-105-69-11774-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.03.2025 tarihli ve 2025/34728 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.03.2025 tarihli ve 2025/34728 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 6/2. maddesinde yer alan, “Şikâyet başvurusu üzerine infaz hâkimi, duruşma yapmaksızın dosya üzerinden bir hafta içinde karar verir; ancak, gerek gördüğünde karar vermeden önce şikâyet konusu işlem veya faaliyet hakkında re’sen araştırma yapabilir ve ilgililerden bilgi ve belge isteyebilir; ayrıca ceza infaz kurumu ve tutukevi ile ilgili Cumhuriyet savcısının da yazılı görüşünü alır. (Ek cümleler: 22/7/2010 – 6008/5 md.) Disiplin cezasına karşı yapılan şikâyet üzerine infaz hâkimi, hükümlü veya tutuklunun savunmasını aldıktan ve talep edilen diğer delilleri toplayıp değerlendirdikten sonra kararını verir. Hükümlü veya tutuklu, savunmasını, hazır bulunmak ve vekaletnamesini ibraz etmek koşuluyla avukatıyla birlikte veya avukatı aracılığıyla yapabilir. İnfaz hâkimi gerekli görmesi durumunda hükümlü veya tutuklunun savunmasını ceza infaz kurumunda da alabilir.” şeklindeki düzenleme ile, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 28.01.2022 tarihli ve 2021/12652 Esas, 2022/648 Karar sayılı kanun yararına bozma ilâmında yer alan, “disiplin cezasına yönelik yaptığı şikayet nedeniyle hükümlünün savunması alındıktan sonra karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, savunması alınmaksızın karar verildiği,” şeklindeki açıklama nazara alındığında,
Somut olayda disiplin cezasına yönelik hükümlü tarafından yapılan şikâyeti değerlendiren Bayburt İnfaz Hâkimliği tarafından hükümlünün savunması alınmaksızın karar verildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.
Şeklinde düzenlenmiştir.

2. Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Başkanlığının 25.12.2023 tarihli ve 2023/161 sayılı kararı ile hükümlünün 1 ay süreyle bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve hükümlünün kendisine verilen disiplin cezasına karşı İnfaz hakimliğine şikayette bulunduğu anlaşılmaktadır.

3. 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “……. Disiplin cezasına karşı yapılan şikâyet üzerine infaz hâkimi, hükümlü veya tutuklunun savunmasını aldıktan ve talep edilen diğer delilleri toplayıp değerlendirdikten sonra kararını verir. Hükümlü veya tutuklu, savunmasını, hazır bulunmak ve vekaletnamesini ibraz etmek koşuluyla avukatıyla birlikte veya avukatı aracılığıyla yapabilir. İnfaz hâkimi gerekli görmesi durumunda hükümlü veya tutuklunun savunmasını ceza infaz kurumunda da alabilir.” şeklindeki açık düzenleme karşısında, hükümlünün disiplin cezasına yönelik yaptığı şikayet nedeniyle hükümlünün savunması alındıktan sonra karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, savunması alınmaksızın karar verildiği anlaşılmakla, şikayetin reddine dair İnfaz hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine ilişkin itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Bayburt Ağır Ceza Mahkemesince verilen 12.01.2024 tarihli ve 2024/27 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.05.2025 tarihinde karar verildi.

Aç. Muhammet Tokalı

https://x.com/muhammet_tokali/