Kiralanan Taşınmazın Gösterilmesine İzin Verme Yükümlülüğü: Kiracı Çalışıyorsa Ev Gösterimine Zorlanabilir mi?

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2015/6282 E., 2015/6125 K., 18.06.2015

📌 Konu: Kiralanan taşınmazın alıcılara gösterilmesi – Kiracının izin verme yükümlülüğü

Olay:
Ev sahibi, kiraladığı taşınmazı satmak istediği için mahkemeden, dairenin muhtemel alıcılara belirli gün ve saatlerde gösterilmesine izin verilmesini talep etmiştir. Kiracı ise kendisi ve eşinin çalıştığını belirterek, sadece tatil günlerinde izin verilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkeme, haftada iki gün (Çarşamba ve Cumartesi 12.00–14.00 arası) altı ay boyunca gösterim yapılmasına karar vermiştir.

Yargıtay Kararı:

Türk Borçlar Kanunu’nun 319. maddesi, kiracının satış, bakım veya yeniden kiralama amacıyla kiralananın gezilmesine izin verme yükümlülüğünü düzenler.
Ancak bu yükümlülük kiracının yararlarını gözeterek ve hakkaniyete uygun biçimde uygulanmalıdır.
Mahkeme, kiracının çalışma koşullarını araştırmadan ve menfaat dengesini gözetmeden karar verdiği için hüküm bozulmuştur.

Sonuç:
Kiracı, kiralananın satış veya kiralama amacıyla gösterilmesine izin vermek zorundadır; ancak bu izin makul gün ve saatlerle, kiracının iş ve özel yaşamı dikkate alınarak belirlenmelidir.

Karar Özeti:

Davalı kiracı ve eşinin çalışma şartları araştırılarak, kanun maddesinde de açıklandığı üzere, kiracının yararları gözönünde tutularak hakkaniyete uygun olacak şekilde, hem süre, hem de hazır bulundurma gün ve saatlerinin belirlenmesi gerekir.

Kiracının kiralananı göstermeye katlanma borcu vardır, ancak gösterim zamanı ve şekli kiracının menfaatleri göz önünde tutularak belirlenmelidir. Mahkeme, kiracının çalışma şartlarını dikkate almadan verdiği karar nedeniyle bozulmuştur.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi

2015/6282 E. , 2015/6125 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : . Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı gösterme izni ve saat tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, T.B.K.’nun 319/2.maddesi gereğince, kiralananın gezip görülmesine izin verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Davacı, davalıya kiralanan taşınmazın satılıncaya kadar muhtemel alıcılara gösterilmesi konusunda gün ve saat belirlenmesini talep etmiş davalı vekili, davalı ve eşinin çalışan kişiler olması sebebiyle ancak tatil günlerinde münasip bir süre için izin verilmesi gerektiğini savunmuş, mahkemece altı ay süre ile her hafta Cumartesi, Çarşamba günleri saat 12-14 arası gösterime hazır bulundurulması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu’nda kiracının borçları başlığındaki düzenlemede, kiralananın gösterilmesine katlanma borcunun varlığından bahsedilerek, bu husus T.B.K.’nun 319.maddesinde açıklanmıştır. T.B.K. 319/2.fıkrasında “Kiracı, bakım, satış ya da sonraki kiralama için zorunlu olduğu ölçüde, kiraya verenin ve onun belirlediği üçüncü kişinin kiralananı gezip görmesine izin vermekle yükümlü olduğu, T.B.K.’nun 319/3 fıkrasında ise “Kiraya verenin, çalışmaları ve kiralananın gezilip görüleceğini uygun bir süre önce kiracıya bildirmek ve bunların yapıldığı sırada kiracının yararlarını gözönünde tutmak zorunda” olduğu belirtilmiştir.
Davalı vekili yargılama sırasında, davalı ve eşinin çalışan kişiler olduğundan sözetmiş, temyiz aşamasında davalı ve eşinin halen çalıştıkları iş yerlerini gösterir belgeleri dosyaya ibraz etmiştir. Bu durumda mahkemece, davalı ve eşinin çalışma şartları araştırılarak, kanun maddesinde de açıklandığı üzere, kiracının yararları gözönünde tutularak hakkaniyete uygun olacak şekilde, hem süre, hem de hazır bulundurma gün ve saatlerinin belirlenmesi gerekir. Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu edenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik inelenmesine yerolmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 18/06/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.