Çekişmeli Boşanmada Arabuluculuk Geliyor: 12. Yargı Paketi ile Boşanma Nasıl Kolaylaşacak? (2026)
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12. Yargı Paketi ile çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk sisteminin hayata geçirileceğini açıkladı. Nafaka kapsam dışı. Peki bu düzenleme tam olarak ne getiriyor? Tüm sorular ve cevaplar sanalhukuk.org’da.
Türkiye’de milyonlarca insan, yıllarca süren boşanma davalarının ortasında sıkışıp kalmaktadır. Sekiz yıl, on yıl… Ne evli sayılabilen ne de boşanmış olan; nafaka ödeyen, yeni bir hayat kuramayan, geleceğine yön veremeyen kişiler. İşte tam bu sorunu çözmek için Adalet Bakanı Akın Gürlek, 6 Mart 2026 tarihinde medya temsilcileriyle düzenlenen iftar programında önemli bir açıklama yaptı: 12. Yargı Paketi ile birlikte çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk sistemi hayata geçirilecek.
Bu yazıda söz konusu düzenlemeyi tüm boyutlarıyla ele alıyor; vatandaşların aklındaki tüm soruları tek tek yanıtlıyoruz.
Mevcut Durumda Boşanma Davası Nasıl İşliyor?
Türk hukukunda iki tür boşanma davası mevcuttur.
Birincisi anlaşmalı boşanma davasıdır. Tarafların nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımı dahil tüm konularda anlaşması hâlinde açılır. Hâkim tek duruşmada tarafları bizzat dinler ve boşanma kararını verir. Süreç çoğunlukla birkaç ay içinde tamamlanır.
İkincisi çekişmeli boşanma davasıdır. Tarafların bir ya da birden fazla konuda anlaşamaması durumunda açılır. Bu dava türü; delil toplama, tanık dinleme, bilirkişi raporu, istinaf, Yargıtay aşamaları nedeniyle yıllarca hatta on yıla varan süreler alabilmektedir.
İşte 12. Yargı Paketi’nin odağındaki sorun tam burasıdır.
12. Yargı Paketi ile Boşanmada Ne Değişecek?
Adalet Bakanı Gürlek’in açıkladığı düzenleme şu şekilde işleyecektir:
Çekişmeli bir boşanma davası görülmekte iken, davacı ve davalı tarafın her ikisi de duruşmada “biz boşanma konusunda anlaşıyoruz” beyanını verdikleri an, hâkim bir tutanak tutarak dosyayı arabulucuya gönderecektir. Arabulucu huzurunda taraflar boşanma iradesini tekrar teyit ederse arabulucu bir tutanak düzenleyecek ve bu tutanağı kesinleştirerek nüfus müdürlüğüne iletecektir. Bu işlemin tamamlanmasıyla birlikte boşanma hükümleri kesinleşmiş olacak ve kişi medeni hâl itibarıyla boşanmış sayılacaktır.
Bakan Gürlek, bu düzenlemenin yalnızca boşanma yönünden geçerli olduğunu açıkça ifade etmiştir. Nafaka, maddi ve manevi tazminat ile velayet talepleri davada fer’i hükümler olarak değerlendirilmekte; bunlar hakkındaki yargılama ayrıca devam edecektir.
Kısacası: İnsanlar boşanacak, hayatlarına devam edebilecek; ancak maddi hesaplaşma ve çocukların velayeti gibi ikincil uyuşmazlıklar mahkemede çözülmeye devam edecektir.
Bu Düzenleme Neden Önemli?
Türkiye’de yargı önündeki dosya sayısı 12,5 milyona ulaşmış durumdadır. Boşanma davaları bu kalabalığın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Pek çok davada taraflar özünde boşanmak istemekte; ancak nafaka veya velayet konusundaki anlaşmazlık nedeniyle dava yıllarca uzamaktadır.
Mevcut sistemde boşanma kararı ancak tüm fer’i hükümlerle birlikte verilebildiğinden, nafaka tartışması bitmeden boşanma da kesinleşememektedir. Bu durum hem davalarda gereksiz bir tıkanıklığa hem de insanların yıllarca belirsizlik içinde kalmasına yol açmaktadır.
Önerilen düzenleme, boşanma ve fer’i talepleri usul hukuku bakımından birbirinden ayırmakta; boşanmanın kesinleşmesini nafaka ya da velayet kararını beklemeye bağlı olmaktan çıkarmaktadır. Bu yaklaşım, karşılaştırmalı hukukta da karşılığı olan bir çözüm yöntemidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu düzenlemeden herkes yararlanabilecek mi?
Düzenlemenin yalnızca çekişmeli boşanma davalarına uygulanacağı belirtilmektedir. Anlaşmalı boşanma davalarında zaten daha kısa bir süreç işlemekte olup bu davalara ayrı bir arabuluculuk modeli düşünülmektedir; ancak bu konu henüz netlik kazanmamıştır.
Arabuluculuğa gönderme zorunlu mu, taraflar kabul etmezse ne olur?
Bakan Gürlek’in açıklamalarına göre hâkim, her iki tarafın “boşanma konusunda anlaşıyoruz” demesi üzerine dosyayı arabulucuya göndermektedir. Taraflar arabulucu huzurunda da boşanma iradesini teyit etmezse sürecin mahkemede yargılamayla devam edeceği anlaşılmaktadır. Taslak metin henüz kamuoyuyla paylaşılmamıştır; bu nedenle ayrıntılar yasalaşma sürecinde netleşecektir.
Nafaka düzenlemesi de geliyor mu?
Hayır. Adalet Bakanı Gürlek, nafaka konusunun 12. Yargı Paketi kapsamında yer almadığını açıkça ifade etmiştir. Nafakanın çok katmanlı ve karmaşık bir yapısı olduğunu belirten Bakan, bu meselenin ayrı bir süreçte ele alınması gerektiğine işaret etmiştir. Süresiz nafaka tartışması ise paket gündeminin tamamen dışındadır.
Velayet davası da kapsamda mı?
Velayet, maddi ve manevi tazminat talepleri “fer’i hükümler” olarak nitelendirilmektedir. Bu talepler, boşanma kararı arabuluculukla kesinleşse dahi yargılamaya devam edecektir.
Bu düzenlemeyle boşanma davası kaç ayda sonuçlanabilir?
Paket henüz yasalaşmamıştır; kesin süreler ancak uygulama başladığında ortaya çıkacaktır. Ancak boşanma yönünden arabuluculuk sürecinin mahkeme yargılamasına kıyasla çok daha kısa süreceği açıktır. Arabuluculuk süreçleri genel olarak birkaç hafta ile birkaç ay arasında tamamlanmaktadır.
Dava sürmekte olan kişiler bu düzenlemeden yararlanabilir mi?
Bu sorunun yanıtı, yasanın yürürlük tarihine ilişkin geçici hükümlere bağlıdır. Yeni bir yasal düzenlemenin mevcut davalara nasıl uygulanacağı, metnin meclis görüşmeleri aşamasında netleşecektir.
Avukata gerek kalmayacak mı?
Hayır, böyle bir durum söz konusu değildir. Arabuluculuk sürecinde de hukuki temsil hakkı tamamen geçerliliğini korumaktadır. Hatta tarafların haklarını tam olarak koruyabilmesi bakımından bir avukat aracılığıyla süreci yürütmek büyük önem taşımaktadır.
Aile Arabuluculuğu Modeli Gündemde
Bakan Gürlek, yalnızca çekişmeli davalara yönelik düzenlemeyle sınırlı kalmayarak aile arabuluculuğu konusunda da önemli bir sinyal vermiştir. Anlaşmalı boşanma davalarında psikolog ve pedagogların sürece dahil edileceği, çocukların da dinlenebileceği daha kapsamlı bir aile arabuluculuğu modelinin hazırlıkları devam etmektedir. Bu model, özellikle çocukların psikolojik sağlığı açısından taşıdığı değer nedeniyle dikkat çekmektedir.
12. Yargı Paketi Ne Zaman Çıkacak?
Pakete ilişkin hazırlıklar devam etmekte olup taslak metin henüz kamuoyuna açıklanmamıştır. TBMM Adalet Komisyonu’na sunulmasının ardından Genel Kurul gündemine alınması beklenmektedir. 2026 yılının ilk yarısı içinde yasalaşması öngörülmektedir; ancak kesin bir tarih verilmemiştir.
Süreç yasalaşana kadar mevcut kurallar geçerliliğini korumaktadır. Bu nedenle boşanma davası açmayı ya da devam eden davanız için yeni bir adım atmayı düşünüyorsanız güncel gelişmeleri takip etmeniz büyük önem taşımaktadır.
Boşanma Hukuku Hakkında Daha Fazla Bilgi
Boşanma hukuku ve boşanma davaları hakkında kapsamlı bilgiye ulaşmak, dava dilekçesi örneklerine göz atmak için aşağıdaki sayfalara göz atabilirsiniz:
Boşanma Hukuku Rehberi → https://sanalhukuk.org/bosanma/
Dilekçe Örnekleri → https://sanalhukuk.org/ornek-dilekceler/
Aile Hukuku → https://sanalhukuk.org/aile-hukuku/
Güncel Hukuk Haberleri → https://sanalhukuk.org/guncel/
Yargıtay Kararları → https://sanalhukuk.org/yargitay-kararlari/
Sonuç
- Yargı Paketi ile hayata geçirilmesi planlanan çekişmeli boşanmada arabuluculuk düzenlemesi, Türkiye’deki boşanma hukukunda gerçek anlamda bir dönüşümün kapısını aralamaktadır. On yıllara uzayan davaların insanlar üzerindeki ağır yükünü hafifleteceği, en azından boşanma yönünden kesinleşmeyi hızlandıracağı değerlendirilmektedir.
Nafaka ve velayet uyuşmazlıkları yargılamada çözülmeye devam edecek olsa da bir kişinin boşanmış sayılıp kendi hayatını kurabilmesi, hem hukuki hem insani açıdan son derece değerli bir kazanımdır.
Bu gelişmeleri yakından takip etmek için Sanal Hukuk’u (@sanalhukuk) takip etmeye devam edin. “Herkes İçin Adalet” ilkesiyle, hukuku herkesin anlayabileceği bir dille anlatmaya devam ediyoruz.
sanalhukuk.org | @sanalhukuk
12. yargı paketi boşanma, boşanmada arabuluculuk nedir, çekişmeli boşanma nasıl kısalır, nafaka 12. yargı paketi, Akın Gürlek boşanma açıklaması, boşanma davası kaç yıl sürer, arabuluculukla boşanma kesinleşir mi
Yazar: Sanal Hukuk Editörü
Yayın Tarihi: Mart 2026
Güncelleme: Sayfa yasalaşma sonrasında güncellenecektir.
Sanal Hukuk
SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
