İstihkak İddiası(İİK 96/1-97-99)

İstihkak İddiası(İİK 96/1-97-99)

İİK’nın 96/1. maddesi uyarınca istihkak iddiasının mülkiyet, rehin vb. haklardan birisine dayanılarak ileri sürülmesi gerekir. Gerek doktrinde ve gerekse Yargıtay uygulamasında “mülkiyet ve rehin hakları” sözcüklerinin sınırlandırıcı anlam taşımadığı, ayrıca sınırlı ayni haklara, tapuya şerh verilmiş kişisel haklara, hapis hakkına, mülkiyeti muhafaza sözleşmesine, intifa hakkına dayanarak da istihkak davası açılabileceği kabul edilmektedir.

Üçüncü kişinin haciz müzekkeresine karşı borçluya ait hesap üzerinde rehin hakkı bulunduğunu ileri sürmesi ise, İİK’nin 96/1 uyarınca istihkak iddiası niteliğinde olup, icra müdürünün istihkak prosedürünü düzenleyen İİK’nin 96-97 maddelerinde yazılı kurallara göre işlem yapması gerekir.(1)

İstihkak iddiasında bulunan 3.kişi aleyhine istihkak davası açması için 7 günlük sürenin asıl icra dairesi tarafından verilmesi gerekir. Yetkili olmayan talimat icra dairesi tarafından verilemez.

İstihkak iddiasını daha önce ileri sürme olanağı bulamayan 3. kişi, haczi öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde, hacizli mal hakkında, görevli ve yetkili mahkemede istihkak davası açabilir ( İİK 97/9. md).

İİK’nin 97/1 maddesinde öngörülen prosedürün işletilmesi halinde icra mahkemesinin takibin devamına veya ertelenmesine ilişkin kararının üçüncü kişiye tefhim ya da tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde istihkak davasının açılması gerekir. Bu karar tefhim veya tebliğ edilmediği takdirde hacizli mal satılıp bedeli alacaklıya ödeninceye kadar 3. kişi tarafından istihkak davası açılabilir. İstihkak iddiasını daha önce ileri sürme olanağı bulamayan üçüncü kişi, haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde, hacizli mal hakkında, doğrudan istihkak davası açabilir.

İİK’nun 99. maddesi kapsamında haciz işlemi yapılmakla 7 gün içerisinde İcra Hakimliğine başvurması gerekir, aksi takdirde 3.şahsın istihkak iddiasını kabul etmiş sayılır.

İİK’nın 99. maddesine dayalı istihkak iddiasının reddi talebine ilişkin davaların dinlenebilmesi için ön koşul, malın üçüncü kişi elinde haczedilmesi üzerine üçüncü kişi tarafından haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakka vs. dayanarak istihkak iddiasında bulunulmasıdır. İstihkak iddiası, tüzel kişilerde tüzel kişiyi temsile yetkili organlarca, gerçek kişilerde ise ya kendisi tarafından ya da bu kişiyi temsile yetkili kişilerce ileri sürülebilir. Tüzel kişiyi veya gerçek kişiyi temsil yetkisi olmayan kişinin yaptığı iddia, geçerli bir istihkak iddiası sayılmaz.

istihkak davalarında davanın esasına yönelik karar verildiği hallerde karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hacizli malların değeri ile alacak miktarından hangisi az ise onun üzerinden hesaplanacak nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekir.

İİK’nin 99. maddesine dayalı istihkak iddiasına ilişkin davalar Kanun’un 97. maddesinin 11. fıkrası uyarınca basit yargılama usulune tabidir.

Kaynaklar:

1. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2019/2922 E. , 2020/6564 K.