Avukatın müvekkili aleyhine sonuçlanan davada hükmü temyiz etmemesi-Avukatın Cezâi, maddi ve manevi sorumluluğu!

Avukatın Kararı Temyiz Etmemesi Halinde Cezâi Sorumluluğu

• ➡️ AYM; Avukatların (müvekkil beyanlarına dayalı) dava dilekçelerinde kullandıkları hakaret niteliğinde olabilecek ifadeler, iddia ve savunma hakkı ve ifade ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmelidir.
• ➡️ Avukatın haksız yere baroya veya savcılığa şikayet edilmesi manevi tazminat sebebidir.
• ➡️ Avukat, davayı kaybetse de icra takibinde hiçbir ücret tahsil edemese de  vekalet ücretine hak kazanır.
• ➡️ Avukat, davayı kaybetse de icra takibinde hiçbir ücret tahsil edemese de  vekalet ücretine hak kazanır.
• ➡️ Avukatın kararı temyiz etmemesi müvekkilin zararına sebep olmamış ise görevi ihmal suçu işlenmiş sayılamaz.
• ➡️ Yeni (2022-2023) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Sanık avukatın, katılan aleyhine sonuçlanan davada hükmü temyiz etmemesinin katılanın mağduriyetine neden olmadığı ve ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunun unsurlarının oluşmadığı kabul edilmelidir.

• Türk Ceza Kanunu’nun ikinci kitabının “Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler”e yer veren dördüncü kısmının “Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar” başlıklı birinci bölümünde “Görevi kötüye kullanma” suçu 257. maddede ;
• “(1) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
• (2) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
• (3) İrtikâp suçunu oluşturmadığı takdirde, görevinin gereklerine uygun davranması için veya bu nedenle kişilerden kendisine veya bir başkasına çıkar sağlayan kamu görevlisi, birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır.” şeklinde düzenlenmişken, 19.12.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6086 sayılı Kanun’un birinci maddesi ile birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “Kazanç” ibareleri “Menfaat”, birinci fıkrasında yer alan “Bir yıldan üç yıla kadar” ibaresi “Altı aydan iki yıla kadar”, ikinci fıkrasında yer alan “Altı aydan iki yıla kadar” ibaresi “Üç aydan bir yıla kadar” ve üçüncü fıkrasında yer alan “Birinci fıkra hükmüne göre” ibaresi “Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile” biçiminde değiştirilmiş, 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun’un 105. maddesi ile de üçüncü fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
• Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğü’ne göre ihmal; “Yapmama, savsama” anlamına gelmekte, gecikme ise; “Bir işin yapılması gereken zaman geçtikten sonra yerine getirilmesi” olarak tanımlanmaktadır.
• Maddenin, ikinci fıkrasında, kamu görevlisinin yapmakla görevli olduğu işi yapmaması veya kanuna göre yapılması gereken şekilde yerine getirmemesi veya vaktinde yapmayıp geciktirmesi suç sayılmıştır. Görevi kötüye kullanma suçu kasten işlenen suçlardan olup, bu suçtan söz edilebilmesi için; “Kamu görevlisinin görevini bilerek ve isteyerek ihmal etmesi veya geciktirmesi” gerekmektedir.
• Görevi kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için, tek başına norma aykırı davranış yetmemekte, fiil sebebiyle kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız bir kazanç sağlanması, 6086 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik sonrası ise haksız bir menfaat sağlanması gerekmektedir.
• Norma aykırı davranışın maddede belirtilen sonuçları doğurup doğurmadığının saptanabilmesi için “Mağduriyet”, “Kamunun zarara uğraması” ve “Haksız menfaat” kavramlarının açıklanması ve somut olayda bunların gerçekleşip gerçekleşmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.
• Mağduriyet kavramının, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararla sınırlı olmayıp bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı ifade ettiği kabul edilmelidir. Bu husus madde gerekçesinde; “Görevin gereklerine aykırı davranışın, kişinin mağduriyetine neden olunması gerekir. Bu mağduriyet, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararı ifade etmez. Mağduriyet kavramı, zarar kavramından daha geniş bir anlama sahiptir.” şeklinde vurgulanmış, öğretide de; mağduriyetin sadece ekonomik bakımdan ortaya çıkan zararı ifade etmeyip daha geniş bir anlama sahip olduğu, bireyin, sosyal, siyasi, medeni her türlü haklarının ihlali sonucunu doğuran hareketlerin ve herhangi bir çıkarının zedelenmesine neden olmanın da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir (Mehmet Emin Artuk-Ahmet Gökçen-Ahmet Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitapevi, 11. Bası, Ankara, 2011, s. 911 vd.; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s. 772; Veli Özer Özbek-Mehmet Nihat Kanbur-Koray Doğan-Pınar Bacaksız-İlker Tepe, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s. 974).
• Kişilere haksız menfaat sağlanması, bir başkasına hukuka aykırı şekilde her türlü maddi ya da manevi yarar sağlanması anlamına gelmektedir.
• Kamunun zarara uğraması hususuna gelince; madde gerekçesinde “Ekonomik bir zarar” olduğu vurgulanan anılan kavramla ilgili olarak kanuni düzenleme içeren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi Ve Kontrol Kanunu’nun 71. maddesinde; kamu görevlilerinin kast, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanan kamu zararı, her olayda hâkim tarafından, iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek bir fiyatla alınıp alınmadığı veya aynı şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, somut olayın kendine özgü özellikleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu belirleme; uğranılan kamu zararının miktarının kesin bir biçimde saptanması anlamında olmayıp miktarı saptanamasa dahi, işin veya hizmetin niteliği nazara alınarak, rayiç bedelden daha yüksek bir bedelle alım veya yapımın gerçekleştirildiğinin anlaşılması hâlinde de kamu zararının varlığı kabul edilmelidir. Ancak bu belirleme yapılırken, norma aykırı her davranışın, kamuya duyulan güveni sarstığı, dolayısıyla, kamu zararına yol açtığı veya zarara uğrama ihtimalini ortaya çıkardığı şeklindeki bir düşünceyle de hareket edilmemelidir.
• Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi açısından “Hak arama hürriyeti”, “Avukatların hak ve ödevleri” ve konuyla ilgili 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’ndaki ve suç tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndaki düzenlemelerin üzerinde durulmasında fayda bulunmaktadır.
• Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesi;
• “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir…” şeklinde düzenlenerek, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.
• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin, “Adil Yargılanma Hakkı”nı düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrası;
• “Her şahıs gerek medeni hak ve vecibeleriyle ilgili nizalar gerek cezai sahada kendisine karşı serdedilen bir isnadın esası hakkında karar verecek olan, kanuni, müstakil ve tarafsız bir mahkeme tarafından dâvasının mâkul bir süre içinde hakkaniyete uygun ve aleni surette dinlenmesini istemek hakkını haizdir.” biçiminde düzenlenerek mâkul sürede yargılanma hakkı vurgulanmıştır.
• Öte yandan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 6. kısmında yer alan “Avukatın Hak ve Ödevleri” başlığını taşıyan 34. maddesinde;
• “Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler.”,
• Avukatlık Kanunu’nun “İşi sonuna kadar takip etme zorunluluğu ve başkasını tevkil” başlıklı 171. maddesinin birinci fıkrasında;
• “Avukat, üzerine aldığı işi kanun hükümlerine göre ve yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip eder.” şeklinde düzenlenen hükümlerle avukatların görevlerinden kaynaklanan yükümlülüklerine yer verilmiştir.
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2019/5-184 E 2020/497 K 03.12.2020

Avukatın Kararı Temyiz Etmemesi Halinde Maddi Tazminat Sorumluluğu

• Maddi tazminat istemi için illiyet bağının bulunduğunun peşinen kabul edilmesinin hatalı olduğu kabul edilmiş, maddi tazminat sorumluluğu için sadece kusurlu eylemin varlığı yeterli görülmemiştir.”
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu :2013/13-1471 E. , 2015/888 K.

Avukatın Kararı Temyiz Etmemesi Halinde Manevi Tazminat Sorumluluğu

• Manevi tazminat istemi için ise illiyet bağı aramamış aralarında güven ilişkisi bulunan, onun adına yapılması gereken her türlü hukuki işlemi yapacağına inanılan ve bu yönde yasal ve sözleşmesel yükümlülükleri bulunan vekilin bunu ihlal etmesi yeterli görülmüştür.

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu : 2017/561 Esas 2019/655 Karar

İLGİLİ

• ➡️ AYM; Avukatların (müvekkil beyanlarına dayalı) dava dilekçelerinde kullandıkları hakaret niteliğinde olabilecek ifadeler, iddia ve savunma hakkı ve ifade ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmelidir.
• ➡️ Avukatın haksız yere baroya veya savcılığa şikayet edilmesi manevi tazminat sebebidir.
• ➡️ Avukat, davayı kaybetse de icra takibinde hiçbir ücret tahsil edemese de  vekalet ücretine hak kazanır.
• ➡️ Avukat, davayı kaybetse de icra takibinde hiçbir ücret tahsil edemese de  vekalet ücretine hak kazanır.
• ➡️ Avukatın kararı temyiz etmemesi müvekkilin zararına sebep olmamış ise görevi ihmal suçu işlenmiş sayılamaz.
• ➡️ Yeni (2022-2023) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

İLGİLİ

• Danıştay hekimlerin avukat seçme hakkını kısıtla