Yoksulluk nafakasıyla ilgili bilinmesi gereken temel hususlar

Yoksulluk nafakasıyla ilgili bilinmesi gereken temel hususlar

Yoksulluğa düşme şartı:

Yoksulluk nafakasının ana şartı, nafaka isteyen eşin boşanma yüzünden eşin yoksulluğa düşecek olmasıdır. Yargıtay
Hukuk Genel Kurulunun 07.10.1998 tarih ve 1998/2-656–688 sayılı kararında da kabul edildiği gibi yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım,
kültür (eğitim) gibi bireyin maddi varliğını geliştirmek için zorunlu ve
gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir.

Daha az kusurlu olma şartı:

Nafaka talep edecek eşin boşanmaya neden
olan olaylarda ya kusursuz olması, ya da diğer eşten daha az kusurlu ol-
ması gerekir. Nafaka talep eden eşin kusuru diğer eşten daha ağır ise
yoksulluk nafakası talep edemez•. Buna karşılık, nafaka yükümlüsünün
kusursuz olması onu nafaka yükümlülüğünden kurtarmaz (TMK m.
175/2).

Eşit kusur hali:

Eşit kusurlu eşin, boşanma yüzünden yoksulluğa düşmesi koşuluyla, yoksulluk nafakası talep etmesine yasal bir engel bulunmamaktadır!.

İstek sartı:

Yoksulluk nafakası, ancak istek halinde hükmedilebilecek bir ödeme oluşturmaktadır. istek olmaksızın hâkim kendiliğinden yoksulluk nafakasına hükmedemez,

Yoksulluğa düşen eş erkek olabileceği gibi, kadın da olabilir. 4721 sayılımTMK’da bu hususta herhangi bir ayrım yapılmamıştır.
Nafaka isteyen eş çalışmıyorsa ve başka geliri ya da serveti bulunmuyor sa yoksulluk nafakası talep edebilir. Buna karşılık, kendine ait taşınmazları varsa ve bunlardan yeterli miktarda kira geliri geliyorsa, boşanma yüzünden yoksulluğa düşnmeyeceği kabul edilmelidir,
Nafaka isteyecek eşin çalışıp çalışmadığı, çalışıyorsa hangi işte çalıştığı,
işinin düzenli olup olmadığı, sigortalı bir iş olup olmadığı, gelirinin ne olduğu ve düzenli olup olmadığı gibi hususlarda bilgi sahibi olunmalıdır.

Asgari ücret seviyesindeki gelir kişiyi yoksulluktan kurtarmaz:

Asgari ücret seviyesindeki gelirin kişiyi yoksulluktan kurtarmayacağını açıklayan HGK 24.12.2014 gün 2013/2-1364 esas ve 2014/1082 sayılı kararı doğrultusunda, asgari ücret seviyesinde gelir elde eden davacı yararına yoksulluk nafakasının diğer koşulları da gerçekleşmişse, elde ettiği gelir onu yoksulluktan kurtaracak düzeyde olmadığından yoksulluk nafakasına hükmedilmelidir!.

Her iki tarafın asgari ücretli olması:

Her iki tarafın asgari ücretle çalışan olması halinde tarafların ekonomik durumu birbirine denk olduğundan yoksulluk nafakası istenemez.

Talep eden asgari ücretli; diğeri işsiz ise: Talep eden eş asgari ücretle maaş alıyor ve diğer eşin geliri yoksa nafakaya hükmedilemez?.

Yakınlarının (anne, baba, kardeş vs.’nin) yardımiyla geçinme: Davacının babasına ait evde yaşaması ve babasının maddi desteği ile babasına ait gayrimenkullerden kira geliri elde etmesi gibi hallerde, yakınlarının bu maddi desteği ahlaki görev olup sürekliliği olmadığndan yoksulluk
nafakasına hükmedilmesine engel değildir.

Birbirine denk durumda olma:

Tarafların durumları birbirine denk ise,
yoksulluk nafakası istenemez.

Nafaka talep eden çalışmıyor ise kendi rızası ile işten ayrılıp ayrılmadığı,
ayrılmışsa bunun bir zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesi ve gerçekleşecek sonuca göre davalı kadının yoksulluk nafakası talebi hakkında karar verilmesi gerekir.

Miras yoluyla gelen mallar varsa, yoksulluk nafakasına hükmedilip hük-
medilemeyeceği hususunda bu mallar dikkate alınmalıdır”.

Başka erkekle yaşayan kadın lehine yoksulluk nafakasına hükmedilemez.

Nafaka ödeyecek kişinin mali gücü bu nafakayı ödemeye yeterli olma Iıdır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre kendisi de yoksul olan ve nafaka talep eden ile birbirine yakın veya denk durumda bulunan eş aleyhine yoksulluk nafakasına hükmedilemez.

Koca çalışabilecek durumda ise, sırf işsiz olması kendisini nafaka yükümlülüğünden kurtarmaz.

Y2.HD, 16/06/2020 T.. 2019/8155 E. 2020/3046 K.
Y2.HD, 15/01/2019 T., 2018/7015 E., 2019/196 K.
Y2.HD, 05/02/2018 T., 2016/10657 E., 2018/1345 K.
Y2.HD, 05/02/2020 T., 2019/6906 E., 2020/829 K.
Y2.HD, 15/06/2020 T., 2020/2341 E., 2020/2961 K
Y2.HD, 17/12/2018 T., 2018/5521 E.. 2018/14626 K.
Y2.HD, 21/07/2011 T., 2010/11896 E., 201 1/12835 K.
Y2.HD, 05/05/2015 T., 2014/23721 E.. 2015/9315 K.
Y2.HD, 03/07/2019 T., 2019/3335 E., 2019/8117 K.
Y2.HD, 01/12/201l1 T., 2010/19740 E., 2011/20434 K.

Teori ve Pratikte Hukuk Nosyonu | Dr. Halil Polat

Hukuk Nosyonu, s. 175 vd.

https://x.com/yazar__polat/