---

Güveni Kötüye Kullanma Suçu ve Cezası (TCK 155) – Güncel Rehber (2025)

Güveni kötüye kullanma suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 155. maddesinde düzenlenmiş olup, özellikle emanet, ticaret, vekalet ve hizmet ilişkilerinde sıkça karşımıza çıkan bir suç tipidir. Peki bu suç tam olarak nedir? Ceza oranı ne kadardır? Hangi hallerde şikayet aranır? Ve bu suç memuriyete engel midir?

Bu yazımızda, TCK 155 güveni kötüye kullanma suçu hakkında tüm merak edilenleri Yargıtay kararları ve hukuki uygulamalar ışığında detaylı şekilde açıklıyoruz.

---

Güveni Kötüye Kullanma Suçu Nedir? (TCK 155)

Güveni kötüye kullanma, bir kişinin kendisine belirli bir amaçla (örneğin koruma, saklama, tamir) teslim edilen bir malı, bu amacın dışına çıkarak kullanması, satması veya inkar etmesiyle oluşur.

TCK 155’e göre iki temel fiil bu suçu oluşturur:

• Devir amacı dışında tasarruf: Örneğin, emanet bırakılan bir cep telefonunu satmak.
• Devir olgusunu inkâr etmek: “Bana böyle bir mal verilmedi” demek.

📌 Önemli Not: Malın zilyetliği (fiilî hâkimiyet) faile hukuka uygun şekilde devredilmiş olmalıdır.

---

Güveni Kötüye Kullanma Suçunun Unsurları

Bu suçun oluşması için şu unsurların bir araya gelmesi gerekir:

1. Zilyetliğin devri – Mal, failin rızasıyla teslim alınmalı.
2. Amaçlı teslim – Kullanma, iade, koruma gibi özel bir neden bulunmalı.
3. Devir amacına aykırı davranış – Malı satmak, devretmek ya da teslimi inkâr etmek.
4. Kast – Failin, eylemi bilerek ve isteyerek yapması.

---

Güveni Kötüye Kullanma Suçunun Cezası Nedir?

🔸 Basit Hali (TCK 155/1):

• Ceza: 6 aydan 2 yıla kadar hapis + adli para cezası
• Şikayet üzerine soruşturma yapılır.

🔸 Nitelikli Haller (TCK 155/2):

Belirli güven ilişkileri içinde işlenirse ceza ağırlaşır:

• Hizmet ilişkisi (örneğin çalışan-patron)
• Meslek/sanat icrası sırasında (örneğin tamirci)
• Ticari ilişki (örneğin esnaf-müşteri)
• Vekalet ilişkisi (örneğin avukat-müvekkil)
• Kanunen teslim edilmiş mal (örneğin yediemin)

Ceza: 1 yıldan 7 yıla kadar hapis
Şikayet aranmadan, resen soruşturma yapılır.

---

Güveni Kötüye Kullanma Suçu Uzlaşmaya Tabi mi?

• Basit hali (TCK 155/1): Evet, uzlaşmaya tabidir.
• Nitelikli hali (TCK 155/2): Hayır, uzlaşma mümkün değildir.

---

Yüz Kızartıcı Suç Sayılır mı?

Evet. Güveni kötüye kullanma suçu, uygulamada yüz kızartıcı suçlar arasında değerlendirilir. Bu, birçok meslek için engel teşkil edebilir.

---

Memuriyete Engel Teşkil Eder mi?

Evet. Bu suçtan mahkumiyet, kamu görevine girişte engeldir. Hâlihazırda memur olan bir kişi hakkında da disiplin ve görevden çıkarma süreci başlatılabilir.

---

Şikayet Süresi ve Zamanaşımı Ne Kadar?

• TCK 155/1 (Basit hali): Şikayet süresi 6 aydır.
• TCK 155/2 (Nitelikli hali): Şikayet aranmaz.

Zamanaşımı süresi, suçun niteliğine göre 8 yıl ile 15 yıl arasında değişebilir.

---

Güveni Kötüye Kullanma Suçunda Teşebbüs Mümkün mü?

Evet. Fail, suçu işlemeye yönelik eylemlere başlamış ama tamamlayamamışsa, teşebbüs hükümleri uygulanır. Bu durumda daha hafif ceza verilebilir.

Güveni Kötüye Kullanma Suçu – Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme kararı

Güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle yapılan yargılamanın sonunda sanık hakkında şartları oluşmuşsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme kararlarının verilebilmesi de mümkündür.

Güveni kötüye kullanma cezası paraya çevrilir mi?

Güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle mahkeme tarafından hükmedilen hapis cezası, adli para cezasına çevrilebilir. Kanun, güveni kötüye kullanma suçunda hem hapis hem de adli para cezası verilmesini zorunlu kıldığından, mahkeme hem hapis cezası hem de adli para cezası verebilir.

Şirket müdürü güveni kötüye kullanma suçu ve cezası nedir?

Yönetici, şirketi yönetme veya temsil etme yetkisini kötüye kullanarak kişisel çıkar elde ediyorsa, bu durum güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilecektir ve fail söz konusu fiili nedeniyle bir yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabilecektir.

Güveni kötüye kullanma suçu hangi mahkemede görülür?

Güveni kötüye kullanma suçu ile ilgili ceza davaları Asliye Ceza Mahkemelerinde görülür.

---

Avukat Desteği Neden Gereklidir?

Bu tür suçlar, detaylı hukuki bilgi ve ispat araçları gerektirir. Gerek mağdur gerekse şüpheli açısından sürecin eksiksiz yürütülmesi için uzman bir ceza avukatıyla çalışmak önemlidir.

---

Sonuç: Güven Suistimali Ağır Sonuçlar Doğurur

Güveni kötüye kullanma suçu, sanıldığı kadar basit değildir. Hukuki, cezai ve mesleki birçok sonucu beraberinde getirir. Bu nedenle, böyle bir durumla karşılaşıldığında en kısa sürede hukuki danışmanlık alınması gereklidir.

İlgili;

Araç Kiralama – İade Etmeme

➡️ Rent a car şirketinden araç kiralayıp iade etmemek basit güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur.

Eşyalı Olarak Kiralanan Yerden Eşya Götürme

➡️ Kişinin eşyalı olarak kiraladığı evden ayrılırken eve ait eşyaları götürmesi basit güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur.

Taşınmazı Sözleşmeye Aykırı Olarak Alt Kiraya Verme

➡️ Taşınmazı sözleşmeye aykırı olarak alt kiraya vermek devir olgusunu inkar etmek anlamına geleceğinden hizmet nedeni ile güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur.

➡️ Savcılık Şikayet Dilekçesi Örneği-Resmi belgede sahtecilik, bedelsiz senedi kullanma ve hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçları nedeniyle

---

Sıkça Sorulan Sorular – Güveni Kötüye Kullanma Suçu (TCK 155)

---

🔹 Güveni kötüye kullanma suçu nedir?

Güveni kötüye kullanma suçu; bir kişiye belirli bir amaçla teslim edilen malın, bu amacın dışına çıkarak kullanılması, devredilmesi veya sahiplenilmesiyle oluşan bir suçtur. Örneğin, tamir için bırakılan aracın satılması bu suçu oluşturur.

---

🔹 TCK 155 güveni kötüye kullanma suçunun cezası nedir?

Basit haliyle (TCK 155/1), suçun cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
Nitelikli halleri varsa (TCK 155/2), ceza 1 yıldan 7 yıla kadar hapis cezasına çıkar.

---

🔹 Bu suç hangi durumlarda nitelikli hale gelir?

Şu durumlarda suç nitelikli hale gelir:

• Hizmet ilişkisi içinde işlenirse
• Meslek ya da sanat icrası sırasında
• Ticari faaliyet sırasında
• Vekalet ilişkisi varsa
• Yediemin gibi kanuni zilyet kişi suçu işlerse

---

🔹 Güveni kötüye kullanma suçu uzlaşmaya tabi midir?

• Basit hali uzlaşmaya tabidir (TCK 155/1).
• Nitelikli haller ise uzlaşmaya tabi değildir (TCK 155/2).

---

🔹 Güveni kötüye kullanma suçu şikayete tabi midir?

• Basit hali şikayete tabidir. Mağdur, suçu ve faili öğrendikten sonra 6 ay içinde şikayette bulunmalıdır.
• Nitelikli hallerde ise şikayet gerekmez, savcılık resen soruşturma başlatabilir.

---

🔹 Bu suç yüz kızartıcı suçlar arasında mıdır?

Evet, Yargıtay kararlarında güveni kötüye kullanma suçu genellikle yüz kızartıcı suç olarak kabul edilmektedir. Bu, memuriyet, avukatlık ve benzeri mesleklerde ciddi sonuçlar doğurabilir.

---

🔹 Güveni kötüye kullanma suçundan mahkum olmak memuriyete engel midir?

Evet. Bu suçtan mahkum olan bir kişi, devlet memurluğuna atanamaz veya mevcut memuriyeti sonlandırılabilir. Çünkü yüz kızartıcı suçlardan biri sayılır.

---

🔹 Güveni kötüye kullanma suçunda teşebbüs mümkün müdür?

Evet. Fail, suçu işlemeye teşebbüs etmiş ama elinde olmayan nedenlerle tamamlayamamışsa, TCK’nın teşebbüs hükümleri uygulanır. Bu durumda daha hafif bir ceza söz konusu olabilir.

---

🔹 Alacak-verecek davası ile güveni kötüye kullanma suçu arasında fark var mı?

Evet. Her alacak-verecek meselesi suç oluşturmaz. Suçun oluşabilmesi için malın hukuka uygun şekilde teslim edilmesi ve failin kasten amacı dışına çıkarak malı kullanması ya da sahiplenmesi gerekir.

---

🔹 Güveni kötüye kullanma suçu nedeniyle adli sicil kaydına işlenir mi?

Evet. Mahkumiyet halinde, ceza kesinleştikten sonra bu suç adli sicil kaydınıza işlenir. Belirli koşullar oluşursa daha sonra silinmesi mümkündür.

---

🔹 Bu suçtan yargılanan biri ne yapmalı?

Ceza yargılaması teknik bir süreçtir. Güveni kötüye kullanma suçlamasıyla karşılaşan kişi, alanında uzman bir ceza avukatından destek almalıdır. Delillerin değerlendirilmesi, savunma stratejisinin kurulması ve uzlaşma yollarının araştırılması profesyonel yardım gerektirir.

---

---

👉 Ceza Hukuku Kategorisindeki Diğer Yazılarımızı İnceleyin

---

Etiketler :

güveni kötüye kullanma suçu, TCK 155, ceza hukuku, yüz kızartıcı suç, memuriyete engel, avukat, uzlaşma, şikayet süresi, teşebbüs, adli sicil

---

• “Ceza İnfaz Rejimi Nedir?”, “Adli Sicil Kaydının Silinmesi”
• TCK 155 Madde Metni – Mevzuat.gov.tr

---