Kesinleşmeden İcraya Konulamayacak İlamlar ve İstisnalar (2025 Güncel Rehber)


Kesinleşmeden İcraya Konulamayacak İlamlar ve İstisnalar (2025 Güncel Rehber)

📌 Makale İçeriği:


Kesinleşmeden İcra Edilemeyen Kararların Hukuki Dayanağı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 367/2. maddesi açıkça belirtir:

“Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe icra edilemez.”

Ayrıca, farklı yasa maddeleri ve içtihatlarla desteklenen bu kural, hem uygulamada hem teoride birçok karar için kesinleşme şartı getirmiştir. Bu kararlar, yalnızca hükmün değil, hükme bağlı tüm fer’i alacakların da (vekalet ücreti, yargılama gideri vb.) takibe konu olmasını kesinleşmeye bağlamaktadır.


Kesinleşmeden Takibe Konulamayan İlam Türleri

🔹 1. Kişiler ve Aile Hukukuna İlişkin Kararlar

🔹 2. Taşınmazın Aynına İlişkin Kararlar

  • Tapu iptali ve tescil
  • Kamulaştırmasız el atma
  • İrtifak hakkı kurulması
  • Yolsuz tescilin düzeltilmesi
    🟢 Aynı hakka ilişkin bu ilamlar da kesinleşmeden icraya konulamaz.

🔹 3. Kira Tespit Davaları

🔹 4. Ceza İlamlarındaki Tazminat ve Gider Kalemleri

  • 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 4. maddesi gereğince, tazminat, yargılama gideri ve benzeri talepler, ceza ilamındaki mahkumiyet kararı kesinleşmeden icra edilemez.

🔹 5. Menfi Tespit ve İstirdat Davaları

  • İİK m. 72 uyarınca, borçlunun borçlu olmadığını ispatladığı bu tür davalarda hüküm kesinleşmeden takip yapılamaz.
  • Fer’i alacaklar da (vekalet ücreti, gider vs.) kesinleşme şartına bağlıdır.
  • (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2020/6520 E.  ,  2021/2798 K.)
  • ➡️ Menfi Tespit Dilekçesi – Çek Alacağı
    ➡️ Kesinleşme ve istirdat bölümleri hakkında detaylı açıklama
  • Menfi tespit davasından dönüşen istirdat davasına ait ilam kesinleşmeden ilamlı icra takibine konu edilemez.
     Borçlu, menfî tespit davası açmamış ve borcu cebrî icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine geri verilmesi için alacaklıya karşı İİK’nın 72. maddesinin 7. fıkrasına göre istirdat davası açabilir. Borçlu, istirdat davası sonucunda (lehine) almış olduğu ilâmı hemen icraya koyabilir (m. 32). Bunun için, ilâmın kesinleşmesi şart değildir; çünkü, ilâmın konusu bir para alacağıdır (HUMK m. 443,I; İİK m. 36). Fakat, İİK’nın 72/6. maddesi gereğince istirdat davasına dönüşen menfî tespit davasının (yeni hâli ile istirdat davasının) kabulüne ilişkin ilâmda yer alan alacak, ilâm kesinleşmeden takip konusu yapılamaz (Kuru, s. 399).Hukuk Genel Kurulu, 2018/55 E.  , 2020/130 K.
  • Kararın Tamamı İçin Tıklayın

🔹 6. Yabancı Mahkeme İlamlarının Tenfizi

  • MÖHUK m. 41/2 gereği, tenfiz kararları kesinleşmeden infaz edilemez.

🔹 7. Sayıştay Kararları

  • 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi gereğince kesinleşmeden takip yapılamaz.

🔹 8. İdare Aleyhine Açılan Haciz Davaları

  • 2577 sayılı İYUK m. 28/1 gereği, idare aleyhine alınan icra kararlarının da kesinleşmeden uygulanması mümkün değildir.

🔹 9. İhalenin Feshi Talebinin Reddine İlişkin Kararlar

  • Yargıtay 8. HD, 28.09.2015 T., 2015/6430 E., 2015/16867 K. kararına göre, ihalenin feshi isteminin reddine dair karar da kesinleşmeden icraya konulamaz.

Yargılama Gideri ve Vekalet Ücreti Kesinleşmeden Takip Edilebilir mi?

🛑 Hayır. İlam bir bütündür. Bu nedenle;

“Esas karar kesinleşmeden, ilamda yazılı vekalet ücreti ve yargılama gideri gibi kalemler de infaz edilemez.”
📝 Yargıtay 12. HD, 03.06.2020, 2019/7924 E., 2020/3607 K.

Ayrı ayrı icraya konulmaları mümkün değildir; esas hükümle birlikte kesinleşmeleri gereklidir.


İcra Müdürünün Kesinleşme Denetimi Yetkisi Var mı?

🔸 Yargıtay 12. HD’ye göre:

İcra müdürü, ilamın kesinleşip kesinleşmediğini resen denetleyemez. Bu husus, icra emri tebliğinden sonra borçlunun şikayetiyle incelenebilir.
📝 (12.04.2012 T., 2011/27930 E., 2012/12163 K.)

🔸 Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (YHGK) ise aksi yönde bir içtihat geliştirmiştir:

Açıkça kesinleşme şartı taşıyan ilamlar yönünden, icra müdürü kesinleşme denetimi yapabilir. Bu görüş, Prof. Dr. Timuçin Muşul’un eserlerine de dayanmaktadır.

🔸   Hukuk Genel Kurulu, 2017/2833 E.  ,  2020/855 K.

Kesinleşmeden icraya konulamayacak bir ilâmın icrasının talep edilmesi hâlinde, icra müdürünün kanun hükmünü (HMK m. 367/2, HUMK m. 443/2) re’sen nazara alarak takip talebini reddetmesi gerekir.

Kararın Tamamı İçin Tıklayın


Yargıtay Kararlarıyla Desteklenen Özet Tablolar

📊 Yargıtay Kararlarıyla Desteklenen Özet Tablolar

Karar Türü Kesinleşme Şartı Dayanak / İçtihat
Boşanma – Nafaka – Tazminat ✅ Evet HMK 367/2 – HGK
Tapu Tescil – İptal ✅ Evet HMK 367/2
Menfi Tespit / İstirdat ✅ Evet İİK 72
Ceza İlamı (Tazminat-Gider) ✅ Evet 5275 SK m.4
Yabancı İlam (Tenfiz) ✅ Evet MÖHUK 41/2
Sayıştay Kararı ✅ Evet 6085 SK m.53
İdari Takip Kararları ✅ Evet İYUK 28/1
İhalenin Feshi Reddi ✅ Evet Y8HD 2015/6430
İşçilik Alacakları (Para Talebi) ❌ Hayır Uygulama Kararı

İlgili Kaynaklar ve Bağlantılar


📌 Bu içerik sanalhukuk.org tarafından hazırlanmıştır. Daha fazla içtihat ve örnek dilekçe için bizi takip edin.


SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Scroll to Top