İşçinin Ara Dinlenme Hakkı (Yargıtay 2025 Kararı)

📌 Makale İçeriği

• Günlük Çalışma Süresi ve Asgari Dinlenme Süreleri
• Ara Dinlenme Süresinde İşçinin Serbestliği
• Ara Dinlenme Süresinde Ücret Ödenir mi?
• Ara Dinlenmenin Ne Zaman Verileceğine Kim Karar Verir?
• Yargıtay Kararı Özeti
• Sık Sorulan Sorular

🕒 Günlük Çalışma Süresi ve Asgari Dinlenme Süreleri

🔓 Ara Dinlenme Süresinde İşçinin Serbestliği

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi:

• İşyeri içinde,
• Veya işyeri dışında geçirebilir.

Bu sürede çalıştırılması hâlinde, dinlenme verilmemiş sayılır.

💰 Ara Dinlenme Süresinde Ücret Ödenir mi?

Ara dinlenme süresi çalışma süresinden sayılmaz, bu nedenle ücret ödenmez. Ancak:

• İşçiye dinlenme süresi tanınmamışsa → ücreti ödenmelidir.
• Haftalık 45 saati aşmışsa → fazla mesai ücretine hak kazanılır.

🕰️ Ara Dinlenmenin Ne Zaman Verileceğine Kim Karar Verir?

Ara dinlenme kullandırılması zorunludur. Ancak zamanı:

• İşverenin yönetim hakkı kapsamında belirlenir.
• İşçiler sırayla veya aynı anda dinlenebilir.

📜 Yargıtay Kararı Özeti (9. HD, 2025/452 E. – 2025/3472 K.)

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbest olup bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez.

Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.
Ara dinlenmesi, 4857 sayılı Kanun’un 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az on beş dakika, dört saatten fazla ve yedi buçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedi buçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedi buçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanmaktadır. 4857 sayılı Kanun’un 63. maddesine göre, günlük çalışma süresi on bir saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok on bir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla, günde on bir saate kadar olan (on bir saat dâhil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, on bir saatten fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat olarak verilmelidir.
İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile ara dinlenme süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.
Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması hâlinde ise zamlı ücret ödenmelidir.
Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanabileceği gibi belli bir plan dâhilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin; işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir.
İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin 3/2 hükmünde, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmi dört saat içinde kesintisiz on iki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin 1. fıkrasında ise ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

• Uyuşmazlık: İşçiye yarım saat dinlenme verilmiş ancak 1,5 saat üzerinden hesaplama yapılmış.
• Karar: Günde 7,5 saatten fazla, 11 saate kadar olan çalışmalarda ara dinlenme süresi en az 1 saat olmalıdır.
• İşçilerin beyanları ile kayıtlar örtüşmediği için sadece belgeler dikkate alınmıştır.
• Fazla mesai eksik hesaplandığı için müfettiş raporu bozulmuştur.

🔗 Kararın Tam Metni

🔍 Yargıtay Karar Arama

❓ Sık Sorulan Sorular (SSS)

İşveren işçiye hiç ara dinlenmesi vermezse ne olur?

Bu süre çalışılmış sayılır ve ücreti ödenmelidir. İşveren hakkında yaptırım uygulanabilir.

Ara dinlenmesini işyeri dışında geçirmek mümkün mü?

Evet, işçi isterse dışarıda da değerlendirebilir.

İşveren çay ve yemek molalarını ara dinlenme yerine sayabilir mi?

Toplam süre kanuni sınıra ulaşıyorsa evet. Ancak bu sürede çalıştırma yapılamaz.

Ara dinlenme süresi uzatılabilir mi?

Evet, işveren daha uzun süre verebilir. Ancak asgari sınırın altına inemez.