Araç Değer Kaybı Hesabı ve Raporlama Şekli Değişti (2025/25 Sayılı Genelge)

Yayımlandığı Tarih: 5 Kasım 2025
Yayımlayan Kurum: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)
Genelge No: 2025/25
İlgili Mevzuat: 2022/12 Sayılı “Değer Kaybı Taleplerinde Ekspertiz İşlemlerine İlişkin Genelge”

SEDDK, 2022/12 sayılı genelgede değişiklik yaparak 2025/25 sayılı “Değer Kaybı Taleplerinde Ekspertiz İşlemlerine İlişkin Genelge”yi yayımladı. Yeni düzenlemeyle araç değer kaybı hesaplama ve raporlama sistemi tamamen değişti. İşte detaylar…

**Değer Kaybı Hesabı ve Raporlama Şekli Değişti (2025/25 Sayılı Genelge)**

2025/25 Sayılı Genelge: Değer Kaybı Hesabı ve Raporlama Şeklindeki Değişiklikler

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), 10 Kasım 2025 tarihinde yayımladığı 2022/12 Sayılı Değer Kaybı Taleplerinde Ekspertiz İşlemlerine İlişkin Genelge’de Değişiklik Yapılmasına Dair Genelge (2025/25) ile araç sigortalarında değer kaybı tazminatı süreçlerini güncelledi. Bu genelge, esasen 21 Nisan 2022 tarihli orijinal genelgenin ekindeki Değer Kaybı Ekspertiz Raporu Şablonunu değiştirerek yürürlüğe girdi. Değişiklik, yayım tarihi itibarıyla (11 Kasım 2025) zorunlu hale geldi ve SEDDK Başkanı tarafından uygulanacak.

Yeni düzenlemeyle birlikte, uzun süredir uygulamada tartışmalara neden olan ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararıyla hukuki geçerliliği sorgulanan formülasyona dayalı değer kaybı hesaplama yöntemi artık şablondan çıkarıldı.

Bir diğer önemli yenilik ise araç rayiç değerinin tespitinde geldi.
SEİK (Sigorta Eksperleri İcra Komitesi) ve TSB (Türkiye Sigorta Birliği) tarafından yayımlanan Kasko Değer Listeleri verilerine, araç rayiç değerinin belirlenmesinde dikkate alınmak üzere şablonda yer verildi.

Bu değişiklikle birlikte, piyasa verileri doğrultusunda güncel tutulan Kasko Değer Listeleri uygulamada çok daha belirleyici olacak.

Ana Değişiklikler ve Amaçlar

Genelgenin odak noktası, değer kaybı taleplerinde ekspertiz işlemlerini daha standart, şeffaf ve hızlı hale getirmek. Hesaplama yöntemi temelde değişmese de, raporlama şekli yeni şablonla standardize edildi. Bu, subjektif yorumları azaltarak uyuşmazlıkları önlemeyi ve tazminat süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor. İşte başlıca yenilikler:

Yeni Şablonun İçeriği ve Yapısı:
Araç Bilgileri: Marka, model, üretim yılı, kilometre ve rayiç bedel (piyasa değeri) gibi detaylar zorunlu olarak eklenir.
Sigortalı ve Poliçe Detayları: Poliçe numarası, sigorta şirketi ve sigortalı bilgileri tam olarak belirtilir.
Hasar Detayları: Değişen veya onarılan parçalar, boya durumu (örneğin, onarım+boya, değişim+boya, boyasız onarım veya tampon çiziklerinden kaynaklı boya gibi senaryolar) ayrıntılı raporlanır.
Değer Kaybı Hesaplaması: Kazanın türüne, aracın yaşına ve hasar kapsamına göre nihai tazminat tutarı hesaplanır ve raporda açıkça belirtilir. Şablon, önceden tanımlanmış kriterler üzerinden raporlamayı kolaylaştırır, böylece hesaplamalar daha tutarlı ve karşılaştırılabilir olur.
Raporlama Sürecindeki Yenilikler:
Eksperler, yeni şablonu kullanarak raporları daha net ve standart bir formatta hazırlamak zorunda. Bu, sigorta şirketleri, eksperler ve araç sahipleri arasındaki belirsizlikleri azaltır.
Tüm sigorta şirketleri ve bağımsız ekspertiz firmaları için zorunlu; eski şablonlar kullanılamaz.
Süreç hızlanır: Raporlar daha hızlı hazırlanır, tazminat ödemeleri kısalır ve dava süreçleri azalır.

Etkileri ve Uygulama

Araç Sahipleri İçin: Değer kaybı talepleri (kaza sonrası araç değerindeki azalma tazminatı) daha predictable hale gelir. Örneğin, hasarlı bir aracın onarımı sonrası piyasa değerindeki düşüş, yeni şablonla daha objektif hesaplanır.
Sigorta Sektörü İçin: Uyuşmazlık riski düşer, eksper atamaları ve rapor teslimi standartlaşır. Değer kaybı, poliçe şartlarına göre talep edilebilir (örneğin, tam kasko poliçelerinde).
Hesaplama Yönteminde Değişiklik: Temel formül (değer kaybı = rayiç bedel x kayıp oranı) aynı kalırken, şablon sayesinde oranlar (yaş, hasar şiddeti vb.) daha detaylı belgelenir.

Genelgenin Amacı ve Kapsamı

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), 2022/12 sayılı “Değer Kaybı Taleplerinde Ekspertiz İşlemlerine İlişkin Genelge”yi güncelleyen 2025/25 sayılı genelgeyi yayımladı.
Bu yeni düzenleme, araç değer kaybı tespitinde şeffaflığı artırmayı ve hesaplama yöntemlerini standartlaştırmayı amaçlıyor.

Yeni genelgeye göre artık ekspertiz işlemlerinde yalnızca eksperin kanaatine dayalı değerleme yapılmayacak; TSB (Türkiye Sigorta Birliği) ve SEİK (Sigorta Eksperleri İcra Komitesi) değer listeleri esas alınacak.

Yeni Değer Kaybı Hesaplama Yöntemi

Genelgeyle birlikte, piyasa araştırmalarına dayalı, çok parametreli bir hesaplama yöntemi getirildi.
Buna göre:

Aracın kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa değeri ile
Onarım sonrası ikinci el piyasa değeri arasındaki fark,
değer kaybı tutarını oluşturacak.

Bu yöntem, araç değer kaybı hesaplamalarında daha gerçekçi ve piyasa koşullarına uygun sonuçlar alınmasını sağlayacak.

Araç Rayiç Değerinin Belirlenmesi

Yeni genelgeyle birlikte araç rayiç değeri belirlenirken artık:

TSB ve SEİK araç değer listeleri,
Online satış platformlarındaki güncel ilanlar,
birlikte dikkate alınacak.

Genelgede “varsa kaza tarihindeki satış ilanları” ifadesinin yer alması uygun olabilirdi. Böyle bir ibare, geçmişe dönük rayiç belirlemelerinde tutarlılığı artırabilirdi.

Kaza Tarihine Uyarlama Sorunu

Genelgede dikkat çeken önemli bir eksiklik, güncel rayiç değerin kaza tarihine nasıl uyarlanacağına dair net bir metodolojinin belirtilmemiş olması.

Uygulamada bilirkişiler genellikle kasko değer oranlarındaki değişim veya araç değer endeksi üzerinden bu uyarlamayı yapmaktadır.
Yeni yaklaşımda, TSB ve SEİK değer listelerinin ortalaması alınabilir; ancak araç değer enflasyonu kavramının kullanılması çok daha sağlıklı sonuçlar doğuracaktır.

Bu noktada, SEDDK’nın denetim ve gözetim görevini güçlendirmesi büyük önem taşımaktadır.

Değer Kaybı Hesaplamasında Yeni Dönem: 2025/25 Sayılı Genelge ile Ekspertiz Raporu Şablonu Değişti

⚖️ Genelgenin Amacı Değişti

2025/25 sayılı Genelge ile birlikte 2022/12 sayılı Genelge’nin 1. maddesi tamamen yenilendi.
Yeni düzenlemeyle birlikte artık amaç bölümü şu şekilde tanımlandı:

“Bu Genelgenin amacı, değer kaybı taleplerine istinaden yürütülecek ekspertiz işlemlerine dair usul ve esasları düzenlemektir.”

Bu ifade, değer kaybı ekspertiz işlemlerinin yalnızca sigorta şirketlerinin değil, tüm tarafların başvurusuna konu olabileceği bir alan haline geldiğini vurguluyor.
Yani artık ekspertiz süreci, sadece tazminat miktarının belirlenmesi değil, aynı zamanda usul ve esasların bütüncül şekilde uygulanmasını amaçlıyor.

Yeni Ekspertiz Raporu Şablonu Yürürlükte

Genelgenin 2. maddesi, uygulamada en önemli değişikliği içeriyor:

“Aynı Genelgenin ekinde yer alan Değer Kaybı Ekspertiz Raporu Şablonu ekteki şekilde değiştirilmiştir.”

Bu düzenleme ile eksperlerin hazırlayacağı değer kaybı raporları artık yeni bir formatta düzenlenecek.
Yeni şablonun, araç hasar geçmişi, onarım kalemleri, kilometre, yaş, marka/model ve piyasa rayici gibi kriterlerin daha standart biçimde değerlendirilmesini sağladığı belirtiliyor.

Bu sayede:

Farklı eksper raporları arasında tutarlılık sağlanacak,
Sigorta şirketleri ve mahkemeler için karşılaştırılabilir veriler oluşturulacak,
Yargı süreçlerinde bilirkişi raporları ile ekspertiz raporları arasındaki farklar azalacak.

Uygulamada Ne Değişecek?

Yeni ekspertiz raporu formatı ile birlikte:

Değer kaybı hesaplama yöntemi yeniden şekilleniyor.
Araç yaşı, kilometresi ve hasar seviyesi gibi kriterler sayısal tablo formatında gösterilecek.
Eksperler artık şablon dışına çıkmadan rapor hazırlayacak.
Böylece sübjektif yorum farkları en aza indirilecek.

Bu durum, hem sigorta şirketlerinin ödeme kararlarını, hem de mahkemelerin bilirkişi incelemelerini doğrudan etkileyecek.

Sigorta Şirketleri ve Eksperler İçin Sonuçlar

Yeni düzenleme, sigorta sektöründe bazı yükümlülükler getiriyor:

Eksperler, 5 Kasım 2025 itibarıyla yeni rapor şablonunu kullanmak zorunda.
Eski formatta hazırlanan raporlar artık geçerli sayılmayacak.
Sigorta şirketlerinin bilgi işlem sistemleri ve eksper portalları, bu yeni şablona uygun hale getirilmeli.

Ayrıca, mahkemeye sunulacak değer kaybı raporları da bu yeni şablona uygun olmalı.
Bu nedenle, avukatlar ve sigorta eksperleri, rapor formatını dikkatle incelemeli.

2025/25 sayılı Genelge, değer kaybı hesaplama sürecinde yeknesaklık ve şeffaflık sağlama amacını taşıyor.
Bu değişiklikle birlikte, araç değer kaybı tazminatları daha öngörülebilir, denetlenebilir ve hukuki olarak güvenilir hale geliyor.

Kısaca:

Ekspertiz raporlarının formatı değişti,
Hesaplama kriterleri standartlaştı,
Uygulama 5 Kasım 2025 itibarıyla yürürlükte.

Uygulamada Beklenen Etkiler

Yeni genelge sonrasında:

Eksper raporlarında standartlaşma sağlanacak,
Sigorta şirketleri ile zarar görenler arasındaki farklar azalacak,
Mahkemelerdeki uyuşmazlıklar düşüş gösterecektir.

Böylece değer kaybı hesaplamaları hem daha öngörülebilir hem de denetlenebilir hale gelecektir.

Değerlendirme ve Eleştiriler

SEDDK’nın bu kadar detaylı teknik düzenlemeler yapması, bazı hukukçular ve sektör temsilcileri tarafından aşırı müdahaleci bulunuyor.
Avrupa’daki örneklerde, bu tür teknik ayrıntılar genellikle SEİK gibi meslek kuruluşları tarafından belirlenir; düzenleyici kurumlar ise yalnızca onay makamı olarak sürece katılır.

Bununla birlikte, SEDDK’nın bu adımı uygulamada disiplin sorunlarını gidermek ve eksper raporlarındaki farklılıkları azaltmak amacıyla atmış olması da muhtemeldir.

Sonuç: Uyuşmazlıklar Azalabilir

Yeni genelge, değer kaybı tespitinde objektiflik ve şeffaflık sağlayarak uygulamaya önemli katkılar sunabilir.
Uygulamanın ilk etkilerinin, sigorta şirketleri ile vatandaşlar arasındaki uyuşmazlık sayısının azalması yönünde olacağı tahmin ediliyor.

Genelge metni ve yeni şablon, SEDDK’nın resmi sitesinden (seddk.gov.tr) indirilebilir. Değişiklik, sektörde değer kaybı taleplerinin yaklaşık %20-30’unu etkileyen bir adım olarak değerlendiriliyor. Daha fazla detay için SEDDK duyurularını takip edin.

Kaynaklar

SEDDK – 2022/12 Sayılı Genelge
2025/25 Sayılı Değişiklik Genelgesi
Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Araç Değer Listeleri
Sigorta Eksperleri İcra Komitesi (SEİK)

değer kaybı hesaplama 2025, SEDDK genelge 2025/25, araç değer kaybı raporu, TSB SEİK araç değeri, değer kaybı eksper raporu, sigorta uyuşmazlığı