Anlaşmalı Boşanmada 1 Yıl Şartı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararı İncelemesi (2015/24826 E., 2016/3062 K.)

Anlaşmalı boşanma davasında bir yıllık süre dava açılmadan dolmalıdır. Dava açılırken dolmayan bir yıllık süre dava devam ederken dolarsa, davanın çekişmeli boşanma davası olarak sürdürülmesi gerekir.

Makale İçeriği

• Kararın Özeti
• Uyuşmazlığın Konusu
• Yargıtay’ın Değerlendirmesi
• TMK 166/3 Kapsamında Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
• Çekişmeli Boşanmaya Dönüşme Zorunluluğu
• Uygulamada Avukatlar ve Taraflar İçin Sonuçlar
• Sık Sorulan Sorular (SSS)

---

Kararın Özeti

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, evliliğin bir yılını doldurmadan açılan boşanma davasında, anlaşmalı boşanma şartlarının oluşmadığını açıkça vurgulamıştır. Yerel mahkemenin, Türk Medeni Kanunu (TMK) 166/3 kapsamında karar vermesi usul ve yasaya aykırı bulunmuş; davanın TMK 166/1-2 uyarınca çekişmeli boşanma olarak sürdürülmesi gerektiği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

Karar Bilgileri:

• Daire: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
• Esas / Karar: 2015/24826 E., 2016/3062 K.
• Tarih: 22.02.2016
• Konu: Anlaşmalı boşanma – 1 yıl şartı

---

Uyuşmazlığın Konusu

Taraflar 27.04.2014 tarihinde evlenmiş, boşanma davası ise 28.01.2015 tarihinde açılmıştır. Evlilik süresi henüz bir yılı doldurmadığından, TMK 166/3’te öngörülen anlaşmalı boşanma koşulları gerçekleşmemiştir.

Buna rağmen yerel mahkemece anlaşmalı boşanma hükümlerine göre karar verilmesi, Yargıtay denetiminden dönmüştür.

---

Yargıtay’ın Değerlendirmesi

Yargıtay, nüfus kaydı üzerinden yaptığı incelemede evlilik süresinin bir yılı doldurmadığını tespit etmiş; bu durumda:

• TMK 166/3 uygulanamaz,
• Dava, tarafların ileri sürdüğü vakıa ve deliller toplanarak TMK 166/1-2 kapsamında çekişmeli boşanma olarak görülmelidir,
• Aksi yönde verilen karar usul ve yasaya aykırıdır.

Bu gerekçelerle yerel mahkeme hükmü bozulmuştur.

---

TMK 166/3 Kapsamında Anlaşmalı Boşanmanın Şartları

Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma için:

1. Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması,
2. Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi,
3. Hakimin tarafları bizzat dinlemesi,
4. Boşanmanın mali sonuçları ve çocuklara ilişkin hususlarda anlaşma sağlanması gerekir.

Bu şartlardan birinin dahi eksik olması, anlaşmalı boşanmayı hukuken imkânsız kılar.

---

Çekişmeli Boşanmaya Dönüşme Zorunluluğu

Evlilik süresi 1 yıldan kısa ise taraflar anlaşmış olsalar bile:

• Mahkeme anlaşmalı boşanma kararı veremez,
• Dava çekişmeli boşanma olarak sürdürülür,
• Kusur, delil, tanık, rapor gibi unsurlar toplanır,
• Sonuç, TMK 166/1 (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) veya 166/2 kapsamında değerlendirilir.

Yargıtay’ın bu kararı, uygulamada tereddütleri gidermesi bakımından emsal niteliktedir.

---

Uygulamada Avukatlar ve Taraflar İçin Sonuçlar

• 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma olmaz.
• Hakim, tarafların iradesine rağmen re’sen bu şartı gözetmek zorundadır.
• Yanlış hukuki nitelendirme, kararın bozulmasına yol açar.
• Süre dolmamışsa, çekişmeli dava stratejisi kurulmalıdır.

Bu karar, özellikle hızlı boşanma beklentisi olan taraflar için önemli bir uyarı niteliğindedir.

---

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma mümkün mü?

Hayır. TMK 166/3 gereği evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması zorunludur.

Taraflar tamamen anlaştıysa yine de çekişmeli mi olur?

Evet. Süre şartı gerçekleşmemişse dava çekişmeli boşanma olarak yürütülür.

Hakim süre şartını dikkate almak zorunda mı?

Evet. Bu şart kamu düzenine ilişkindir ve hakim tarafından re’sen gözetilir.

1 yıl dolunca dava anlaşmalıya çevrilebilir mi?

Uygulamada, süre dolduktan sonra taraflar yeni bir anlaşmalı boşanma davası açmayı tercih etmektedir.

---

anlaşmalı boşanma 1 yıl şartı, TMK 166/3, çekişmeli boşanma, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi boşanma kararı, evlilik süresi bir yıl dolmadan boşanma

Bu içerik sanalhukuk.org için hazırlanmış olup güncel Yargıtay içtihatları ışığında bilgilendirme amaçlıdır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi         

2015/24826 E.  ,  2016/3062 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Dosyadaki nüfus kaydından tarafların 27.04.2014 tarihinde evlendikleri, davanın açıldığı 28.01.2015 tarihinde henüz bir yıllık sürenin dolmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda Türk Medeni Kanununun 166/3. maddesinde düzenlenen anlaşmalı boşanmanın koşulları gerçekleşmemiştir.
Davanın Türk Medeni Kanununun 166/1-2 maddesi uyarınca çekişmeli boşanma davası olarak sürdürülmesi usulüne uygun olarak gösterilen deliller toplanarak sonucu uyarınca karar verilesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.22.02.2016 (Pzt.)