İkrar Ne Demek? Mahkeme İçi ve Dışı İkrar, Bölünmezlik İlkesi — HMK m. 188

HMK m. 188/1: “Taraflardan birinin ikrarı, ikrar eden aleyhine delil teşkil eder.”
HMK m. 187/2: “Herkesçe bilinen vakıalarla, ikrar edilmiş vakıalar çekişmeli sayılmaz.”

Dikkat: Bir tarafın kendisinin ileri sürdüğü vakıanın doğruluğunu bildirmesi ikrar sayılmaz. İkrarın konusu yalnızca karşı tarafın ileri sürdüğü vakıalar olabilir. Aynı şekilde karşı tarafın ileri sürdüğü hukuki sebepler de ikrara konu olamaz.

Yargıtay HGK İçtihadı: Ceza mahkemesindeki ikrar da hukuk davasında geçerlidir ve kesin delil teşkil edebilir. Ancak ikrarın şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği hâkim tarafından değerlendirilmelidir.

Yargıtay HGK — Başka Davadaki İkrar Kararı

Davalının ceza mahkemesindeki savunmasında “davacı şirket ile adi ortaklık kurduğunu, karşılıklı güvene dayalı olarak şirketin kendisine vekâletname verdiğini” beyan etmesi; Yargıtay HGK tarafından HMK m. 188 kapsamında ikrar niteliğinde kabul edilmiş ve kesin delil teşkil ettiğine hükmedilmiştir.

Önemli sınır: Ceza mahkemesindeki sanık savunması her durumda hukuk davasında ikrar sayılmaz. Savunmanın ikrar niteliği taşıyıp taşımadığı, hâkim tarafından somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

İkrar ne demek?

İkrar, bir davada taraflardan birinin, karşı tarafça ileri sürülen ve kendisi aleyhine hukuki sonuç doğurabilecek maddi vakıanın doğruluğunu kabul etmesidir. HMK m. 188 uyarınca ikrar eden taraf aleyhine delil teşkil eder; ikrar edilen vakıa çekişmeli sayılmaz.

Mahkeme içi ve dışı ikrar farkı nedir?

Mahkeme içi ikrar hâkim önünde veya dava dilekçesinde yapılan kesin delil niteliğindeki ikrardır. Mahkeme dışı ikrar ise savcılık, polis veya haciz gibi ortamlarda yapılan ve kural olarak takdiri delil niteliğinde olan ikrardır; belgeyle ispat edilebilirse kesin delil sayılır.

İkrarın bölünmezliği ilkesi nedir?

İkrarın bölünmezliği ilkesine göre ikrar, yalnızca aleyhine olan kısmıyla değil bütünüyle değerlendirilmelidir. Karşı taraf ikrarın sadece aleyhine olan bölümünü alıp lehine olan kısmını görmezden gelemez.

Vasıflı ikrar ne anlama gelir?

Vasıflı ikrar, karşı tarafın vakıasını kabul etmekle birlikte bu kabulü sınırlayan ek açıklamalar içeren ikrardır. “Evet parayı aldım; ama bağış olarak aldım” örneğindeki gibi. Yargıtay içtihadına göre ek açıklamanın ispat yükü ikrar edene düşer.

İkrar geri alınabilir mi?

HMK m. 188/2 uyarınca ikrar ancak hata veya ikrah (zorla yaptırma) sonucu yapıldığı ispatlanırsa geri alınabilir. Geri alma talebinin ispat yükü, geri almak isteyen tarafa aittir.

Sessiz kalma ikrar sayılır mı?

HMK m. 128 uyarınca davalı, cevap dilekçesinde açıkça reddetmediği vakıaları inkâr etmemiş sayılır. Bu durum zımni (örtülü) ikrar hali oluşturabilir. Ancak HMK’nın katı anlamda salt sessiz kalmayı tam ikrar saydığı söylenemez; hâkim somut olayı değerlendirir.