Yasal Mal Rejimi-Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Nedir?

Mal Rejimi Tasfiyesi Dava Dilekçesi Örneği

01.01.2002 tarihinden önce yürürlükte olan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisine göre kural (yasal) mal rejimi, mal ayrılığı olup, istenilirse mal birliği ve mal ortaklığı rejimlerinden biri de seçilebilmekteydi.
15. 01.01.2002 tarihinden itibaren yürürlüğe giren TMK ise, edinilmiş mallara katılma rejimini yasal (kural) mal rejimi olarak benimsemiş olup; taraflarca
mal ayrılığı,
paylaşmalı mal ayrılığı ve
mal ortaklığı
rejimlerinden biri de istenilirse seçilebilecektir (TMK m. 202; 4722 s. Türk Medeni Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m. 10).
Türk Medeni Kanunu ile kabul edilen edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar (TMK m. 218).
Edinilmiş Mal Nedir?
Edinilmiş malı tanımlayan TMK’nın 219. maddesi ;
”Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir.
Bir eşin edinilmiş malları özellikle şunlardır:
1. Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
3. Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
4. Kişisel mallarının gelirleri,
5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler” şeklindedir.
Kişisel Mallar Nelerdir?
Kişisel mallar ise, TMK’nın 220. maddesinde sayılmıştır.
Buna göre;
“1. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
2. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
3. Manevi tazminat alacakları,
4. Kişisel mallar yerine geçen değerler” kanun gereğince kişisel mal sayılırlar.
Öyle ise, eşlerin edinilmiş mallara katılma rejiminin başlangıcında sahip oldukları her türlü mal varlığı onların kişisel malı kabul edilecektir (TMK m. 220/2).
Sözleşme ile Başka Mal Rejimi Seçilmemişse Mal Rejimi Nedir?
Sözleşme ile başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmemişse eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 s. Kanun m. 10, TMK m. 202/1).
Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesine göre eşlerin edinilmiş mallara katılma rejiminin başlangıcında sahip oldukları her türlü malvarlığı değerleri edinme şekline bakılmaksızın kişisel mallardan sayılmıştır.
Şirket Hisseleri Edinilmiş Mal mıdır?
Eşlerin evlenmeden önce edinilmiş olan şirket hisseleri kişisel mal olarak kabul edilecektir.
Ne var ki aksi kararlaştırılmadığında evlilik birliğinin kurulmasından boşanma dava tarihine kadar ki döneme ilişkin olarak eşin şirketteki hissesine düşen geliri edinilmiş mal grubuna dahil olacaktır.(Hukuk Genel Kurulu, 2020/458 E. , 2021/889 K.)
Mal rejimi sözleşmesi vekil aracılığı ile yapılabilir mi?
TMK Madde 205 gereği mal rejimi sözleşmesi vekil aracılığı ile yapılamaz. Sözleşmeyi bizzat eşlerin imzalaması gerekmektedir.