ÖZET:Performans prim oranı-Prim-Kıstelyevm Usulü

  • Emsal nitelikteki işçilere ödenen performans primi miktarları araştırılmalı ve davacıya prim ödemesi yapılmayan dönemler için, davacının çalışma süresi dikkate alınarak kıstelyevm usulüne göre hak kazandığı performans primi alacağı belirlenerek bu miktar üzerinden talebin kabulüne karar verilmelidir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi

2016/31307 E. , 2020/15288 K.


“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı … ‘a ait işyerinde 24.10.1990 tarihinden iş akdinin haksız bir şekilde feshedildiği 28.06.2013 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, davalının davacının iş akdini 14.06.2013 tarihli fesih bildirimi ile feshettiğini,bu nedenle Kocaeli 2.İş Mahkemesi’nin 2013/313 esas sayılı dosyası ile davalı işveren aleyhine işe iade davası açtıklarını, davanın kabulüne karar verildiğini ve bu kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiğini, bunun üzerine davacının süresi içerisinde davalı işverene işe iade başvurusu yaptığını ve davalı işverenin de işe iadeyi kabul etmediğini belirterek bir kısım alacaklarının banka hesabına yatırıldığını bildirdiğini, ancak ödemelerin eksik olduğunu, davacının Banksis Bank ve Sigorta İşçileri Sendikası üyesi olduğunu ve davalı banka ile alınan toplu iş sözleşmesi gereğince yıllık izin ücretinin de eksik ödendiğini, ayrıca performans prim alacağının ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ayrı ayrı 100 TL fark kıdem tazminatı, fark ihbar tazminatı, fark yıllık izin ücret alacağı, performans prim alacağı, fark ikramiye alacağı, fark boşta geçen dört aylık ücret alacağının faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya davalı bankada çalışmaya başladığını, 1990 tarihinden iş akdinin feshedildiğini, 17.06.2013 tarihine kadar tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, davalı bankada prim ödemesinin,ödeme tarihinde görevi başında olan Banka dahili mevzuatı şartlarına dahil çalışanlara yapılmakta olduğunu, davalı bankanın jestiyon primi koşullarının İ. K. Uygulama esasları 31/5 maddesinde açıklanmakta olduğunu, buna ek olarak jestiyon priminin takdiri bir prim uygulaması olduğunu, bu primin ödenip ödenmeyeceğini ve miktarının banka genel müdürlüğünün insiyatifinde olduğunu, bir çalışana prim ödenmesine karar verilmesi halinde de primin miktarının çalışanın başarı derecesi, konumu, hizmet süresi gibi kişisel özelliklerine göre belirlendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz:
Karar, süresi içerisinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir.
İşçinin prime hak kazanması için işyerinde prim ödemesini gerektiren dönemin sonuna kadar çalışmış olması gerekmez. İşyerinde çalışılan süreyle sınırlı olmak üzere işçinin prim talep hakkı vardır.
Davacı, 2012 yılının ikinci 6.ayı ve 2013 yılı için ödenmesi gereken performans priminin ödenmediğini iddia etmiştir. Mahkemece dosya kapsamına alınan belgeler incelendiğinde, davacıya en son 2012 Mart dönemine ait ücret bordrosu ile 3.638,00 TL “Aködül Primi” ödendiği tespit edilmiş, yine davacıya benzer veya farklı görevlerde çalışan bir kısım işçiye 2012 ve 2013 yıllarında “Aködül Primi” ödemesi yapıldığı görülmüştür. Eldeki dosyaya benzer mahiyette, Kocaeli 4. İş Mahkemesi’nin 2014/425 esas ve Kocaeli 2. İş Mahkemesi’nin 2014/11 esas sayılı dosyaların gerekçeli kararları incelendiğinde, performans primi alacağı taleplerinin hüküm altına alındığı görülmüş, bu iki dosyanın temyiz incelemesi Dairemizce yapılmış ve performans primi alacağına hükmedilmesi bozma nedeni yapılmamıştır.
Bu durumda dosya içeriğine göre davalı şirkette çalışan işçilere yılda iki kez performans primi ödenmesi uygulamasının bulunduğu anlaşılmakla mahkemece davacının performans primi alacağının, dosyada başarı oranına ve performans prim oranının ne şekilde tayin edildiğine dair belge bulunmadığından reddine karar verilmiş ise de yapılan değerlendirme hatalıdır.
Saptanan bu durum karşısında, açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulduğunda, mahkemece, emsal nitelikteki işçilere ödenen performans primi miktarları araştırılmalı ve davacıya prim ödemesi yapılmayan dönemler için, davacının çalışma süresi dikkate alınarak kıstelyevm usulüne göre hak kazandığı performans primi alacağı belirlenerek bu miktar üzerinden talebin kabulüne karar verilmelidir. Yargılama sonunda davacının performans primi alacağı talebine ilişkin hüküm kurulurken 20.06.2016 tarihli ıslah dilekçesi de göz önüne alınarak talep aşımına sebebiyet verilmemelidir.
Mahkemece belirtilen hususlar gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 09.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.