Mirasçılıktan Çıkarma (Iskat) ve Vasiyetnamenin İptali Davası

Mirasçılıktan Çıkarma Nedir?

Mirasçılıktan çıkarma (ıskat), mirasbırakanın saklı paylı mirasçısını, ölüme bağlı bir tasarrufla miras dışında bırakmasıdır. Bu işlem ancak Türk Medeni Kanunu’nda sayılan nedenlerin varlığı halinde geçerli olur.

Türk Medeni Kanunu’na Göre Mirasçılıktan Çıkarma Sebepleri

Türk Medeni Kanunu’nda iki tür mirastan çıkarma düzenlenmiştir:

Cezai (Alelade) Çıkarma – TMK 510. madde
- Mirasçı, mirasbırakana veya ailesine karşı ağır bir suç işlemişse,
- Aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ağır biçimde ihmal etmişse.
Koruyucu (Aciz Sebebiyle) Çıkarma – TMK 511. madde
- Mirasçının borçları sebebiyle mirasın tamamı veya bir kısmı alacaklılara geçmesin diye çıkarma yapılabilir.

Vasiyetname ile Mirasçılıktan Çıkarma

Mirasçılıktan çıkarma yalnızca ölüme bağlı bir tasarrufla, yani vasiyetname ya da miras sözleşmesi ile yapılabilir. Çıkarma geçerli olabilmesi için;

Sebebin açıkça belirtilmiş olması gerekir.
Çıkarma sebebinin varlığını ispat yükü, çıkarılmadan yararlanan tarafa (örneğin anneye) aittir.

Yargıtay Kararları Işığında Uygulama

🔹 Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/43 E. , 2021/3897 K.

“…TMK’nın 557. maddesinde vasiyetnamenin iptali sebepleri sınırlı olarak sayılmıştır. Bunlar;
a-Ehliyetsizlik,
b-Vasiyetnamenin yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmış olması,
c-Tasarrufun içeriğinin bağlandığı koşullar veya yüklemelerin hukuka veya ahlaka aykırı olması,
d-Tasarrufun kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmış olması halleridir.…”

🔹 Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2021/6254 E. , 2022/876 K.

“Mirasçılıktan çıkartılan (ıskat edilen) kimse mirastan pay alamayacağı gibi tenkis davası da açamaz..”

Kararın Tamamı İçin Tıklayın

🔹 Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2019/5571 E. , 2021/471 K.

Evlat mirasçılıktan çıkarılabilir mi?

“Evi terk ederek ailesi ile tüm sosyal ilişkilerini sonlandıran, anne-babası hastalandığında dahi ziyarete gelmeyen evlat vasiyetname ile mirasçılıktan çıkarılabilir.“

Vasiyetnamenin İptali Davası

Vasiyetname Nedir ve Vasiyet Hangi Hallerde İptal Edilebilir?

Vasiyetname, bir kimsenin (gerçek kişi) bizzat yapacağı ölüme bağlı bir tasarruf olup, amacı bütün mamelekini veya muayyen bir malını gerçek veya tüzel bir şahsa mülkiyetinin devrinin yapılmasını sağlayan tek taraflı bir hukuksal işlemdir.

Vasiyetnameden Dönülebilir mi?

Vasiyetten dönme TMK’nun 542 ile 544. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Vasiyetçi dilediği zaman vasiyetinden dönebilir.Vasiyetçi vasiyetten dönebilmesi için sebep göstermek zorunda değildir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2019/6170 E. , 2020/1057 K.

Vasiyet eden istediği zaman vasiyetinden dönebilir.

Kararın Tamamı İçin Tıklayın

Vasiyetname İptal Sebepleri Nelerdir?

TMK’nın 557. maddesinde vasiyetnamenin iptali sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup, bunlar;
a- Ehliyetsizlik,
b- Vasiyetnamenin yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmış olması,
c- Tasarrufun içeriğinin bağlandığı koşullar veya yüklemelerin hukuka veya ahlâka aykırı olması,
d- Tasarrufun kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmış olması hâlleridir.
TMK’nın 557. maddesinde belirtilmiş olan iptal sebepleri dışında herhangi başka bir sebebe dayanarak vasiyetnamenin iptaline ilişkin dava açılması mümkün değildir. Bunun sebebi, yasa koyucunun iptal sebeplerini sınırlı sayı ilkesine (numerus clausus) dayandırmasıdır.
Vasiyetnameyi iptal ettirmek isteyen mirasçı veya vasiyet alacaklısının açacağı iptal davasında bu iptal sebeplerinden birine dayanması zorunludur.

Evi terk ederek ailesi ile ilgilenmeyen ailesini ziyarete gelmeyen evlat vasiyetname ile mirasçılıktan çıkarılabilir mi?

Evi terk ederek ailesi ile tüm sosyal ilişkilerini sonlandıran, anne-babası hastalandığında dahi ziyarete gelmeyen evlat vasiyetname ile mirasçılıktan çıkarılabilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2019/5571 E. , 2021/471 K.

Eğer çıkarılma sebebi belirtilmemiş ya da ispatlanamamışsa, mirasçılıktan çıkarma sadece saklı pay dışında geçerli olur. Çıkarılan mirasçı bu durumda, vasiyetnamenin iptali için mahkemeye başvurabilir.

İspat Yükü Kimde?

TMK 512 gereği, çıkarılma sebebini ispat çıkarma lehine yararlanan mirasçıya düşer. Tanık beyanları, yazılı belgeler, sosyal çevre ifadesi, yardımın yapılmaması gibi olgular bu kapsamda değerlendirilebilir.

🔹 Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2019/5571 E. , 2021/471 K.

Mirasçılıktan çıkarılma sebeplerinin varlığının ispatı, çıkarmadan yararlanan davalı mirasçıya (anneye) düşmektedir.

Google’da En Çok Aranan Sorular (SSS)

1. Mirasçılıktan çıkarma nasıl yapılır?

➡️ Ölüme bağlı bir tasarrufla (vasiyetname) ve çıkarma sebebi açıkça belirtilerek yapılır.

2. Hangi durumlarda mirastan çıkarma geçerli olur?

➡️ Ağır suç işlenmesi, aile görevlerinin ihlali veya borçları sebebiyle çıkarma geçerlidir.

3. Mirasçılıktan çıkarılan kişi dava açabilir mi?

➡️ Evet. Sebebin geçersizliğini veya gerçek dışılığını iddia ederek vasiyetnamenin iptalini talep edebilir.

4. “İlgilenmedi, ziyaret etmedi” gibi gerekçelerle çıkarma geçerli midir?

➡️ Hayır. Bu gerekçeler somut olaylara ve delillere dayanmalı; tanıklarla desteklenmelidir.

5. Mirasçılıktan çıkarma tüm mirastan mı uzaklaştırır?

➡️ Evet, sebep geçerliyse saklı pay da dahil olmak üzere tüm miras hakkı ortadan kalkar.

6. Vasiyetnamede çıkarma sebebi belirtilmemişse ne olur?

➡️ Saklı pay dışında kalan kısımda geçerli olur; aksi halde iptal edilebilir.

7. Iskat edilen kişi başka mirasçıları etkiler mi?

➡️ Evet. Iskat edilenin miras payı diğer yasal mirasçılara geçer.

sanalhukuk.org’da Daha Fazlası

Sitemizde miras hukuku ile ilgili şu başlıklarda da detaylı içeriklere ulaşabilirsiniz:

Sonuç ve Değerlendirme

Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın aile içi ilişkilerdeki duygusal ve hukuki değerlendirmelerine dayanır. Ancak hukuk düzeni bu tasarrufu sınırlı hallerle geçerli saymakta, keyfiliğe izin vermemektedir. Vasiyetnamelerde sebebin açık ve delillere dayalı olması, olası iptal davalarında belirleyici olacaktır.

İlgili

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.