Yargıtay 8. Hukuk Dairesi – Değer Artış Payı Alacağı ve Evlilik İçi Konut Kredi Ödemeleri

– Evlilik öncesi kredi ile satınalınan evin evlilik içi konut kredisi ödemeleri taşınmazdaki değer artış payı alacağı olarak istenebilir.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2017/8450, K. 2019/1633 – Karar Tarihi: 19.02.2019

**Yargıtay 8. Hukuk Dairesi – Değer Artış Payı Alacağı ve Evlilik İçi Kredi Ödemeleri**

Yargıtay, evlilik içi kredi ödemelerinin değer artış payı alacağı kapsamında incelenmesi gerektiğine karar verdi. Değer artış payı alacağı nedir, nasıl hesaplanır? İşte 8. Hukuk Dairesi’nin emsal kararı.

Kararın Özeti

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, evlilik içinde edinilmiş mallardan diğer eşin kişisel malına yapılan kredi ödemelerinin değer artış payı alacağı olarak talep edilebileceğini belirtti.
Mahkeme, bu ödemeleri “katılma alacağı” kapsamında görüp karar vermemişti; Yargıtay ise bunun usule aykırı olduğunu söyleyerek kararı bozdu.

Değer artış payı alacağı nedir?

Değer artış payı alacağı; eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunması durumunda, tasfiye sırasında bu malda meydana gelebilecek değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu alacak hakkıdır(4721 sayılı mad. TMK 227 m).

Denkleştirme(TMK mad. 230) hariç, tasfiyeye konu malvarlığında katkı tarihine göre değer kaybı söz konusu ise, katkının başlangıçtaki değeri esas alınır(TMK mad. 227/1). Böyle bir malın daha önceden elden çıkarılmış olması halinde hakim, diğer eşe ödenecek alacak miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler( TMK mad. 227/2). Değer artış payı alacağı talep edebilmek için, parasal ya da para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunulmalıdır. Değer artış payı alacak miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malın, bu tarihteki durumuna göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm(rayiç) değeri esas alınır (TMK 227/1, 228/1, 232 ve 235/1 m.).

Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir.

Değer artış payı alacağına konu edilen katkı;

• eşin kişisel malından diğer eşin kişisel malına,

• eşin kişisel malından diğer eşin edinilmiş malına veya

• eşin edinilmiş malından diğer eşin kişisel malına katkı

şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Eşin kişisel malından diğer eşin kişisel malına katkı ve eşin kişisel malından diğer eşin edinilmiş malına katkı hallerinde kişisel mal ile katkı yapıldığından hesaplanan değer artış payı alacağının tamamına eş hak kazanırken; eşin, edinilmiş mal ile diğer eşin kişisel malına katkı yaptığı durumda hesaplama yapılırken katkı edinilmiş mallardan karşılandığından ve edinilmiş malın yarısı üzerinde diğer eşin Yasa’dan kaynaklanan alacak hakkı (TMK 236/1.m) bulunduğundan tespit edilecek değer artış payı alacağının tamamı değil yarısı oranında eşin hakkı bulunmaktadır.

Olayın Arka Planı

Taraflar, nişanlılık döneminde davalı adına bir konut satın aldı.
Peşinat davacının babası tarafından ödendi.
Kalan bedel için 240.000 TL tutarında 120 ay vadeli konut kredisi kullanıldı.
Konut kaba inşaat olarak teslim edildi; evlilik öncesi ve sonrası çeşitli tadilatlar yapıldı.
Davacı, bu katkılar için toplam 251.493,62 TL talep etti.

Yerel Mahkeme Kararı

Evlilik öncesi yapılan ödemeler için genel hükümlere göre talep edilebileceğini belirtti.
Evlilik içinde yapılan tadilatlar için 44.250 TL değer artış payı alacağı verdi.
Evlilik içi kredi ödemeleri için “katılma alacağı davası açılmadığı” gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına hükmetti.

Yargıtay’ın Hukuki Değerlendirmesi

TMK 227 – Değer artış payı, eşin diğer eşin malına katkısına dayanır.
Katkı kişisel maldan yapılırsa alacağın tamamı, edinilmiş maldan yapılırsa yarısı talep edilir.
Evlilik içinde yapılan kredi ödemelerinin aksi ispat edilmezse edinilmiş mallardan karşılandığı kabul edilir.
Somut olayda davacı, dava dilekçesinde evlilik içi kredi ödemelerini de talep etmiştir.
Mahkeme, bu talep hakkında karar vermeyerek usul hatası yapmıştır.
Kredi ödemelerinin değer artış payı alacağı kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Mal rejimi başladıktan sonra gerçekleştirilen tadilatlar ve konut kredisi ödemeleri – Değer artış payı alacağı isteminde bulunurken katkı; somut olayda olduğu gibi edinilmiş maldan kişisel mala katkı şeklinde gerçekleşebilmektedir.
Mahkemece, mal rejimi tesis edilmeden evvel gerçekleştirilen tadilatlar, kredi ödemeleri ile peşinat bedellerine yönelik taleplerin sadece genel hükümlere göre istenebileceği gözetilerek bu yönlerden tefrik kararı verilmesi isabetli olmuştur.

Kararın Sonucu

Yerel mahkeme kararı bozuldu.
Evlilik içi kredi ödemeleri için değer artış payı hesaplanacak.
Davacı lehine avukatlık ücreti ve yargılama giderleri düzenlendi.

Emsal Niteliği

Mal rejimi tesis edilmeden evvel gerçekleştirilen tadilatlar, kredi ödemeleri ile peşinat bedellerine yönelik taleplerin sadece genel hükümlere göre istenebilir.

Bu karar, özellikle evlilik öncesi alınan konutların kredi ödemelerinin evlilik içinde yapılması durumlarında önemlidir.
Eşin edinilmiş mallarından yapılan katkılar katılma alacağı değil, değer artış payı alacağı kapsamında değerlendirilebilecektir.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2017/8450 E. , 2019/1633 K.

Kararın Tamamı İçin Tıklayın

SSS (Sık Sorulan Sorular)

1. Değer artış payı alacağı nedir?
Eşlerden birinin diğerine ait mala katkısı sonucu, malın değerinde artış olursa bu artıştan katkı oranında alacak hakkı doğar. (TMK 227)

2. Evlilik öncesi alınan bir ev için evlilikte yapılan kredi ödemeleri talep edilebilir mi?
Evet. Yargıtay’a göre, bu ödemeler edinilmiş mallardan yapıldığından değer artış payı alacağı kapsamında talep edilebilir.

3. Katılma alacağı ile farkı nedir?
Katılma alacağı, mal rejimi sona erdiğinde edinilmiş malların yarısı üzerinde diğer eşin hakkıdır. Değer artış payı ise, diğer eşin malına yapılan katkının karşılığıdır.

https://karararama.yargitay.gov.tr/

İLGİLİ YARGITAY KARARLARI :