İfa, borçlunun üstlendiği yükümlülüğü yerine getirmesi, borcunu ödemesi veya edimini gerçekleştirmesidir. Türk Borçlar Kanunu'nda ifa; para borcunun ödenmesi, bir şeyin teslimi veya bir hizmetin yapılması biçiminde karşımıza çıkar. Tam ve gereği gibi ifa edilmiş bir borç sona erer.

Eksik ifa, borcun tamamen değil kısmen veya gereği gibi yerine getirilmesidir. Örneğin satın alınan malın ayıplı teslim edilmesi, bir hizmetin sözleşmeye aykırı şekilde yapılması veya borcun bir kısmının ödenmesi eksik ifa sayılır. TBK m. 97 uyarınca alacaklı eksik ifayı kabul etmek zorunda değildir.

TBK m. 89 uyarınca para borçları kural olarak alacaklının yerleşim yerinde ifa edilir (götürülecek borç). Diğer borçlar kural olarak borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir (getirilecek borç). Taraflar sözleşmeyle farklı bir ifa yeri kararlaştırabilir.

İfa Ne Demek? Borcun İfası, Temerrüt ve İfa İmkânsızlığı

Q: İfa ile temerrüt arasındaki fark nedir?

İfa, borcun zamanında ve gereği gibi yerine getirilmesidir. Temerrüt ise muaccel bir borcun borçlu tarafından hiç veya zamanında yerine getirilmemesidir. Temerrüde düşen borçlu gecikme tazminatı ödemek zorunda kalabilir; alacaklı sözleşmeden dönme hakkını da kullanabilir.

Q: İfa imkânsızlığı nedir?

İfa imkânsızlığı, borcun borçlu tarafından yerine getirilmesinin objektif olarak olanaksız hale gelmesidir. Sözleşme kurulurken mevcut ise başlangıç imkânsızlığı (TBK m. 27), sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıktıysa sonraki imkânsızlık söz konusudur. Borçlunun kusuru olmaksızın gerçekleşen imkânsızlıkta borç sona erer.

İfa Ne Demek? Borcun İfası, İfa Etmeme ve Temerrüt | TBK Rehberi 2026

SanalHukuk.org — Herkes İçin Adalet

Borçlar Hukuku · Hukuk Terimleri

İfa Ne Demek?

Borcun İfası, İfa Etmeme, Temerrüt ve İfa İmkânsızlığı — TBK m. 83–131 Rehberi 2026

Güncelleme: Mart 2026 | Yasal Dayanak: 6098 Sayılı TBK m. 83–131

Hızlı Yanıt

İfa, borçlunun üstlendiği yükümlülüğü tam ve gereği gibi yerine getirmesidir. Para borcunun ödenmesi, bir malın teslimi veya bir hizmetin yapılması en yaygın ifa biçimleridir. Tam ve gereği gibi ifa edilen borç sona erer. İfa edilmeyen veya eksik ifa edilen borç ise temerrüt, tazminat ve sözleşmeden dönme sonuçlarını doğurabilir.

İfa Nedir? — TBK m. 83

İfa, Arapça kökenli olup “yerine getirme, yapma, ödeme” anlamına gelir. Türk Borçlar Hukuku’nda ifa; borçlunun, borç ilişkisinden doğan yükümlülüğünü tam, doğru ve zamanında yerine getirmesidir.

6098 sayılı TBK’nın 83 ila 131. maddeleri arasında borcun ifa edilmesine ilişkin genel hükümler düzenlenmiştir. İfa; bir para borcunun ödenmesi, bir şeyin teslim edilmesi, bir hizmetin yapılması veya bir eylemden kaçınılması biçiminde gerçekleşebilir. Borçlunun edimi tam ve gereği gibi yerine getirmesiyle borç sona erer.

TBK m. 83: “Borcun para alacağı olduğu hâllerde borçlu, ödeme günündeki rayiç üzerinden Türk lirası ile ödeme yapabilir.”
TBK m. 97: “Borçlu, kısmi ifaya alacaklının razı olacağını bilmiyorsa tam ifada bulunmak zorundadır; alacaklı kısmi ifayı reddetme hakkına sahiptir.”

Borç Türlerine Göre İfa

Verme Borcu

Bir şeyin teslim edilmesi. Örneğin satılan malın alıcıya verilmesi, kiralanan taşınmazın kiracıya teslimi. TBK m. 208: Hasarın geçişi ile birlikte ifa gerçekleşmiş sayılır.

Yapma Borcu

Bir işin yapılması. Örneğin inşaat işinin tamamlanması, hukuki danışmanlık verilmesi, taşımacılık yapılması. İş tamamlandığında ifa gerçekleşir.

Yapmama Borcu

Belirli bir eylemden kaçınma. Örneğin rekabet yasağına uymak, sır saklamak. Bu tür borçlarda “ifa”, yasaklanan eylemin yapılmamasıyla sürekli gerçekleşir.

Para Borcu

Belirli miktarda paranın ödenmesi. TBK m. 83 uyarınca Türk lirası ile ödeme yapılır. Fiili ödeme anında ifa gerçekleşir; banka havalesi ile ödeme de geçerlidir.

Geçerli İfa için Şartlar

1. Doğru Kişiye İfa — TBK m. 98

Borç alacaklıya ya da onun adına almaya yetkili kişiye ifa edilmelidir. Yetkisiz kişiye yapılan ödeme borçluyu borcundan kurtarmaz; kural olarak borçlu yeniden ödeme yapmak zorundadır.

2. Tam İfa — TBK m. 97

Alacaklı kısmi ifayı kabul etmek zorunda değildir. Borçlu, alacaklının rızası olmaksızın borcun bir kısmını ödeyerek diğer kısmı için süre talep edemez.

3. Zamanında İfa — TBK m. 90

İfa, muacceliyet tarihinde (vadede) gerçekleşmelidir. Vadeden önce ifa alacaklı tarafından kabul edilebilir. Vadeden sonra yapılan ifa temerrüt sonuçlarını doğurmuş olabilir.

4. Doğru Yerde İfa — TBK m. 89

Para borçları alacaklının yerleşim yerinde (götürülecek borç), diğer borçlar borçlunun yerleşim yerinde (getirilecek borç) ifa edilir. Taraflar farklı bir yer kararlaştırabilir.

İfa Etmeme ve Sonuçları

Borç ifa edilmezse veya eksik ifa edilirse TBK çeşitli yaptırımlar öngörmüştür. Duruma göre farklı hukuki sonuçlar doğar:

Temerrüt (TBK m. 117–126)

Muaccel bir borcun zamanında ifa edilmemesidir. Alacaklı temerrüt ihtarı göndererek borçluyu temerrüde düşürür. Temerrüt sonuçları: gecikme tazminatı, sözleşmeden dönme veya aynen ifayla birlikte tazminat.

İmkânsızlık (TBK m. 136–138)

Borcun ifasının borçlunun kusuru olmaksızın imkânsız hale gelmesi. Sonraki imkânsızlıkta borç sona erer, alacaklının edimi de ortadan kalkar. Borçlunun kusuru varsa tazminat yükümlülüğü doğar.

Sözleşmeden Dönme (TBK m. 125)

Borçlu temerrüde düşmüşse alacaklı uygun süre vererek dönme hakkını kullanabilir. Dönme halinde taraflar aldıklarını iade eder; ayrıca tazminat talep edilebilir.

Cezai Şart (TBK m. 179–182)

Sözleşmede cezai şart kararlaştırılmışsa ifa edilmeme halinde ceza koşulu uygulanır. Alacaklı ya ifayı ya da cezai şartı talep edebilir (seçimlik cezai şart); bazı hallerde her ikisini de talep edebilir (ifaya ekli cezai şart).

Borçlu Temerrüdü — TBK m. 117

Temerrüt, en kısa tanımıyla “muaccel bir borcun borçlu tarafından ifa edilmemesidir.” TBK m. 117 uyarınca borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtar göndermesi kural olarak zorunludur. Ancak iki önemli istisna vardır:

İhtar Gerekir (Kural)

Vadesiz borçlarda ve pek çok vadeli borçta alacaklının ihtarı şarttır. İhtar noter kanalıyla veya yazılı olarak gönderilmelidir; ispat kolaylığı için noter ihtarı önerilir.

İhtar Gerekmez (İstisna)

Belirli bir vade tayin edilmişse borçlu vadenin dolmasıyla kendiliğinden temerrüde düşer (TBK m. 117/2). Haksız eylemden doğan borçlarda da ihtar aranmaz.

Yargıtay 11. HD İçtihadı: Ticari ilişkilerde faturanın vadesinde ödenmemesi, Türk Ticaret Kanunu m. 1530 kapsamında borçluyu ihtar gönderilmeksizin temerrüde düşürür.

SanalHukuk.org — İfa, Temerrüt ve Sözleşme Dilekçe Örnekleri

→ Sözleşmeden Haklı Nedenle Dönme İhtarname Örneği — TBK m. 125 (İfa Etmeme)

→ İfaya Ekli Cezai Şart — Gecikmiş İfanın Çekincesiz Kabulü (Yargıtay HGK)

→ Temerrüt Tazminatı Davası Dilekçe Örneği

→ Sözleşmedeki Haksız Şartın İptali Dilekçe Örneği — Tüketici Mahkemesi

→ İfa Edilmeyen Borçlarda İcra Takibi — SanalHukuk.org İcra Hukuku Rehberi

Sık Sorulan Sorular

İfa ne demek?

İfa, borçlunun üstlendiği yükümlülüğü tam ve gereği gibi yerine getirmesidir. Para borcunun ödenmesi, bir malın teslimi veya bir hizmetin yapılması en yaygın ifa biçimleridir. Tam ve gereği gibi ifa edilen borç sona erer.

İfa ile temerrüt arasındaki fark nedir?

İfa borcun zamanında ve gereği gibi yerine getirilmesidir. Temerrüt ise muaccel bir borcun borçlu tarafından hiç veya zamanında yerine getirilmemesidir. Temerrüde düşen borçlu gecikme tazminatı ödemek zorunda kalabilir.

Eksik ifa ne anlama gelir?

Eksik ifa, borcun tamamen değil kısmen ya da gereği gibi yerine getirilmesidir. Ayıplı mal teslimi, sözleşmeye aykırı hizmet veya borcun bir kısmının ödenmesi eksik ifa örnekleridir. TBK m. 97 uyarınca alacaklı eksik ifayı kabul etmek zorunda değildir.

İfa imkânsızlığı nedir?

Borcun ifasının borçlunun kusuru olmaksızın olanaksız hale gelmesidir. TBK m. 136 uyarınca sonraki imkânsızlıkta borç sona erer ve alacaklı ediminden kurtulur. Borçlunun kusuru varsa tazminat yükümlülüğü devam eder.

“İfa etmek” ne anlama gelir?

“İfa etmek” borcunu yerine getirmek, yükümlülüğünü gerçekleştirmek anlamına gelir. Hukuki metinlerde “sözleşmeyi ifa etmek”, “borcunu ifa etmek”, “edimini ifa etmek” gibi ifadeler bu anlamda kullanılır.

Yasal Kaynaklar

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 83–131 (Borcun ifası), m. 117–126 (Temerrüt), m. 136–138 (İmkânsızlık), m. 179–182 (Cezai şart) —
mevzuat.gov.tr
Yargıtay 11. HD — Ticari borçlarda temerrüt içtihadı
Yargıtay HGK — İfaya ekli cezai şart kararı

SanalHukuk.org

Herkes İçin Adalet — Türkiye’nin Hukuk Bilgi Platformu

İlgili

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Sanal Hukuk

İlgili

SANAL HUKUK sitesinden daha fazla şey keşfedin

Bunlar da İlginizi Çekebilir